II GSK 3640/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-27

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpatrując odwołanie od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., czy też powinien przeprowadzić ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach?
Ratio decidendi
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, uwzględniając odwołanie od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia zdrowotne, nie może stosować art. 138 § 2 K.p.a. i przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zgodnie z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, w takiej sytuacji organ II instancji ma obowiązek przeprowadzić ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. jest w tym kontekście nietrafne i stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta Spółki nie została wybrana ze względu na wyczerpanie środków finansowych, mimo zajęcia wysokiej pozycji w rankingu. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w których kwestionowano sposób rozstrzygnięcia konkursu, WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NFZ. Prezes NFZ, zamiast przeprowadzić ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stosując art. 138 § 2 K.p.a. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, uznając zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. za nietrafne. Prezes NFZ złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. NSA Stanisław Śliwa (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2058/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 lutego 2016r. sygn. akt VI SA/Wa 2058/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej także: "Spółka") na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej również: "Prezes NFZ") z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej uchylił tę decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Dyrektor POWNFZ") z dnia [...] września 2014 r., nr [...]. Orzeczenie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych. Pomorski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] września 2010 r. ogłosił konkurs ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] grudnia 2013 r. w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne, w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy, na obszarze: [...]. Skarżąca Spółka złożyła na konkurs ofertę. W postępowaniu wpłynęło 10 ofert. W wyniku ich uszeregowania w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny i przy uwzględnieniu wyników negocjacji, komisja konkursowa dokonała wyboru oferentów w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, aż do wyczerpania wartości zamówienia określonej w ogłoszeniu. Oferta Spółki w rankingu końcowym przedmiotowego postępowania, po negocjacjach przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2010 r., zajęła wspólnie z innym świadczeniodawcą 2 pozycję, z łączną liczbą punktów oceny 83.333. Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania nie wybrała oferty Spółki ze względu na wyczerpanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania. Komisja dokonała wyboru innych ofert celem zawarcia umowy i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania trzy oferty zajmujące wspólnie miejsce 1, zdobywające po 87.500 punktów. Od wyników postępowania Spółka złożyła odwołanie, które decyzją Dyrektora POWNFZ z dnia [...] grudnia 2010 r. zostało oddalone. Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie do Prezesa NFZ, który decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Spółki - wyrokiem z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt VI SA/WA 1085/11 – uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora POWNFZ z dnia [...] grudnia 2010 r. W ocenie Sądu, Prezes NFZ nie wykazał, że konkurs w rozpoznawanej sprawie był przeprowadzony, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm.) dalej: "ustawa o świadczeniach", w warunkach poszanowania zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu o zawarcie umowy w przedmiocie świadczenia usług zdrowotnych, skoro skarżąca nie miała prawa wglądu do oferty podmiotu, który wygrał przedmiotowy konkurs. Zdaniem Sądu, w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem od rozstrzygnięcia konkursu ofert, dla wykazania i uzasadnienia prawidłowego rozstrzygnięcia tego konkursu koniecznym było przeprowadzenie analizy porównawczej oferty skarżącej w relacji do oferty podmiotu, który konkurs wygrał i przedstawienie tej analizy w uzasadnieniu obu decyzji, co do każdego z kryteriów ocen. Zarówno brak właściwej dokumentacji w tym zakresie jak i uzasadnienia decyzji stoją w niezgodzie, w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Dyrektor POWNFZ oddalił odwołanie. Z kolei decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Prezes NFZ utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Na skutek skargi Spółki, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt VISA/Wa 42/13 uchylił decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] listopada 2012 r. W ocenie Sądu, organ naruszył przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. Nr 270 - dalej "P.p.s.a.", bowiem rozpatrując ponownie sprawę, jedynie w części uwzględnił wskazania Sądu zawarte w treści wyroku z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1085/11, uzupełniając rozstrzygnięcie o analizę porównawczą oferty strony skarżącej w relacji do ofert podmiotów, które konkurs wygrały. Konsekwentnie natomiast utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii dostępu do akt administracyjnych postępowania konkursowego, odmawiając stronie wglądu do dokumentacji ofertowej pozostałych świadczeniodawców, jak również nie dołączając do akt sprawy kompletnego materiału dowodowego w postaci pozostałych ofert wybranych świadczeniodawców. Decyzją nr [...] Prezes NFZ uchylił decyzję Dyrektora POWNFZ z [...] czerwca 2012 r. przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpoznania. Rozpatrując ponownie odwołanie Dyrektor POWNFZ dołączył do akt sprawy oferty wybrane (z zachowaniem anonimizacji danych poufnych) oraz dokonał tabelarycznego porównania ofert biorących w postępowaniu. Następnie, decyzją z dnia [...] września 2014 r. oddalił odwołanie Spółki. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa NFZ z [...] czerwca 2015 r. Organ przedstawił szczegółowe porównanie oferty Spółki i ofert wybranych w przedmiotowym postępowaniu ze szczegółowym uzasadnieniem, co do każdego z kryteriów oceny. Podkreślił, że wyliczenia porównawcze jednoznacznie potwierdzają, iż dla każdej z ofert właściwie policzono punkty oceny i rozstrzygnięcie postępowania nie mogło być inne niż wskazane w ogłoszeniu. Każda ze złożonych ofert oceniana była według tych samych kryteriów i zasad określonych w przepisach prawa, z zachowaniem zasady z art. 134 ustawy o świadczeniach. Organ podkreślił, iż wyższa punktacja uzyskana przez oferentów wybranych w kryteriach niecenowych (jakości i dostępności), co miało miejsce w przypadku przedmiotowego postępowania, wskazuje na lepsze warunki udzielania świadczeń. Prezes NFZ podniósł, że porównując punktację przyznaną oferentom wybranym i Spółce z zawartością ich ofert (które zostały włączone do akt postępowania zgodnie z wyrokiem WSA) nie doszukał się błędów w ocenie ofert. Konkludując organ podniósł, że do udzielania świadczeń wybrani zostali oferenci, którzy zapewniali ciągłość, kompleksowość i dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej oraz których oferty przedstawiały najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. WSA w Warszawie, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora POWNFZ z [...] września 2014 r. Podkreślił, że w sprawie bardzo istotny jest fakt, że wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r. WSA w Warszawie uchylił tylko decyzję organu II instancji, który dysponując całością dokumentacji mógł dokonać analizy porównawczej przedmiotowych ofert. Konsekwencją powyższego orzeczenia było ponowne rozstrzygnięcie przez Prezesa NFZ odwołania od decyzji Dyrektora POWNFZ z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes NFZ rozstrzygając powyższe odwołanie winien był wydać decyzję merytoryczną wykonującą wskazany wyrok, tymczasem wydał on decyzję, w której działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił decyzję Dyrektora i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Sąd podzielił pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku II GSK 2167/13, gdzie wskazano, że z treści art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach wynika, że uwzględnienie odwołania przez organ administracyjny drugiej instancji przybiera wyłącznie postać rozstrzygnięcia kasacyjnego i łączy się z obowiązkiem ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń. Taki sposób procedowania stanowi odstępstwo od zasad orzekania w postępowaniu drugoinstancyjnym określonych w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Omawiane kontrolne dwuinstancyjne postępowanie administracyjne pozostaje w funkcjonalnym związku z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, które nie ma cech postępowania administracyjnego. Wobec powyższego Sąd uznał, że zastosowanie po wyroku WSA z dnia 6 czerwca 2013 r. przez Prezesa NFZ przepisu art. 138 § 2 K.p.a. jest nietrafne, gdyż przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji na skutek uwzględnienia odwołania od decyzji tegoż organu przez Prezesa NFZ nie znajduje oparcia w przepisie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, który jednoznacznie stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, czyli odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu - przeprowadza się ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej. Dlatego też organ odwoławczy powinien działać przede wszystkim na podstawie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, a nie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., który nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, a uchybienia Prezesa NFZ polegające na wydaniu decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., a następnie wydanie ponownej decyzji przez organ I instancji na skutek uchylenia pierwotnej decyzji przez Prezesa NFZ, niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż po uchyleniu pierwszej decyzji Dyrektora OWNFZ należało przejść do przeprowadzenia postępowania o zawarcie umowy o świadczenie zdrowotne, a nie wydawać ponowną decyzję przez organ I instancji, co spowodowało konieczność uchylenia obu decyzji w niniejszej sprawie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Prezes NFZ, kwestionując go w całości i jako podstawy wskazując: I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. polegające na naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) i uchyleniu zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie wyroku w zakresie: 1) naruszenia przez organ Funduszu art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach i błędne przyjęcie, że : - zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na treść art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach oraz brak zastrzeżenia o stosowaniu K.p.a. w tym przepisie, wywołuje zawsze skutek kasacyjny co do rozstrzygnięcia konkursu, wobec czego organ I instancji miał obowiązek przeprowadzenia rokowań ze świadczeniodawcą, którego odwołanie zostało uwzględnione, - podczas, gdy brak w przepisie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach klauzuli "lex specialis", nie stoi na przeszkodzie stosowania K.p.a. w pełnym zakresie, w tym art. 138 § 2 ze skutkiem kasacyjnym co do postępowania, o ile zachodzi konieczność wyeliminowania błędów postępowania przed organem I instancji, które organ ten powinien samodzielnie sanować po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, II. naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach i przyjęcie, że prezes Funduszu jako organ II instancji nie ma podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a jedynie może odwołanie strony albo uwzględnić albo nie uwzględnić, a jeśli uwzględni je i wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., to będzie to rozstrzygnięcie zawsze ze skutkiem kasacyjnym i na podstawie takiej wykładni organ I instancji zawsze będzie miał obowiązek przeprowadzenia rokowań ze świadczeniodawcą, którego odwołanie zostało uwzględnione. W oparciu o powyższe Prezes NFZ wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego uchylenie i oddalenie skargi, a w każdym przypadku o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określono w art. 183 § 2 P.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie przepisu (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.). Przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy tj. na treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obu podstawach określonych w art. 174 P.p.s.a. W takiej sytuacji Sąd II instancji odnosi się w pierwszej kolejności do zarzutów podnoszących naruszenie przepisów postępowania, bowiem ustalenie, że w tym zakresie nie doszło do naruszeń prawa, daje podstawę do oceny sposobu stosowania prawa materialnego przed organami. Z uwagi jednak na treść zarzutów podniesionych w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zasadnym będzie ich łączne rozpoznanie. Przypomnieć należy, że istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do zanegowania stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, wykonując funkcję administracji publicznej, naruszył przyznane mu ustawowo kompetencje poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Dyrektora Oddziału oraz nakazanie ponownego rozpoznania sprawy. Odnosząc się do tej kwestii, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności wyjaśni charakter i właściwość postępowania prowadzonego przed organami Narodowego Funduszu Zdrowia (dyrektorem oddziału wojewódzkiego NFZ i Prezesem NFZ) wszczętego w wyniku odwołania od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń z opieki zdrowotnej. Zasadnicze w tym zakresie znaczenie mają zwłaszcza dwa przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tj. art. 152 i art. 154. Stosownie do treści art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i art. 154 cytowanej ustawy. Przepis art. 154 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o świadczeniach stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3 zd. pierwsze ustawy o świadczeniach). Z kolei, od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu przysługuje odwołanie do Prezesa Funduszu, które świadczeniodawca wnosi za pośrednictwem organu I instancji w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji (art. 154 ust. 4 i ust. 5 ustawy o świadczeniach). W myśl ust. 6 i ust. 7 cytowanego przepisu, Prezes Funduszu rozpatruje to odwołanie i w przypadku jego uwzględnienia, przeprowadza się ponownie postępowanie w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, do którego stosuje się odpowiednio art. 144 pkt 1 oraz art. 145 ustawy. Przenosząc te przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy, NSA stwierdza, że wyłączną podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji przez Sąd I instancji było naruszenie przez organ odwoławczy - Prezesa NFZ, przy pierwotnym rozpoznaniu odwołania od rozstrzygnięcia konkursowego skarżącego, przepisów art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, zamiast ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W orzecznictwie zostało wyrażone stanowisko, że z treści art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach wynika, że uwzględnienie odwołania przez organ administracyjny drugiej instancji przybiera wyłącznie postać rozstrzygnięcia kasacyjnego i łączy się z obowiązkiem ponownego przeprowadzenia postępowania (por. wyroki z: 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2167/13, 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3539/15 i II GSK 3095/15, 11 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 121/12). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w składzie niniejszym w pełni podziela to stanowisko. Zdaniem NSA, wynikający z art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach sposób procedowania niewątpliwie stanowi odstępstwo od zasad orzekania w postępowaniu drugoinstancyjnym określonych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Kontrolne dwuinstancyjne postępowanie administracyjne pozostaje w funkcjonalnym związku z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, które, co oczywiste, nie ma cech postępowania administracyjnego. W tej sytuacji argument skargi kasacyjnej, że w tej sprawie powinien mieć zastosowanie przepis art. 138 § 2 k.p.a. jest nietrafny, gdyż przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji na skutek uwzględnienia odwołania od decyzji tego organu przez Prezesa NFZ nie znajduje oparcia w przepisie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, który jednoznacznie stanowi, że w przypadku uwzględnienia odwołania, o którym mowa w ust. 4, czyli odwołania od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu do Prezesa NFZ, przeprowadza się ponowne postępowanie w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej. Dlatego też organ odwoławczy powinien działać przede wszystkim na podstawie art. 154 ust. 7 ustawy o świadczeniach, a nie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., który nie mógł mieć w tej sprawie zastosowania, a uchybienia organów obu instancji polegające na wydaniu decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a następnie wydanie ponownej decyzji przez organ I instancji na skutek uchylenia pierwotnej decyzji przez Prezesa NFZ, niewątpliwie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż po uchyleniu pierwszej decyzji Dyrektora Oddziału należało przeprowadzić postępowanie o zawarcie umowy o świadczenie zdrowotne, a nie wydawać ponowną decyzję przez organ I instancji. Z tego powodu podniesione zarzuty zostały uznane za niezasadne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło