II GSK 703/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-07
Skład orzekający: Joanna Kabat-Remblewska, Hanna Kamińska, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopaliny, oparta wyłącznie na niezgodności z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jest zgodna z prawem, w szczególności z przepisami Prawa geologicznego i górniczego oraz Konstytucji RP?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odmowa uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopaliny, oparta na niezgodności z studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uzgodnienie koncesji następuje na podstawie studium, a kryteria te należy stosować ściśle. Niedopuszczalne jest stosowanie innych kryteriów, w tym przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w postępowaniu o uzgodnienie koncesji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia koncesji na wydobycie kopaliny pospolitej ze złoża kruszywa naturalnego "G.". Wójt Gminy R. odmówił uzgodnienia, uznając, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R., które przewiduje na tym terenie funkcję leśno-turystyczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. początkowo uchylił postanowienie SKO, wskazując na naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść strony (reformationis in peius), jednak po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił skargę, uznając zgodność odmowy z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat- Rembelska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Piotr Suchoń po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. –H. –U. i O. S. W. "K." K. G., B. K. Sp. jawna w I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 56/10 w sprawie ze skargi P. P. –H. –U. i O. S. W. "K." K. G., B. K. Sp. jawna w I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopaliny oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 56/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę P. P.–H. – U. i O. S. W. "K." K. G., B. K. Sp. j. w I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopaliny.
Sąd I instancji przyjął następujący stan faktyczny sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., wydanym na wniosek Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego, Wójt Gminy R. odmówił uzgodnienia koncesji na wydobycie kopaliny pospolitej ze złoża kruszywa naturalnego "G." położonego w G., o wydanie której wystąpiło P. P.–H. – U. i O. S. W. "K." K. G., B. K. Sp. j. w I..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt Gminy R. stwierdził, że zamierzone przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny metodą odkrywkową jest niezgodne z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R., przyjętego uchwałą Nr XX/138/2000 Rady Gminy w R. z dnia 25 maja 2000 r. i w konsekwencji uzgodnienie nie może być dokonane.
Tereny objęte wnioskiem złożonym przez P.P.H.U. "K." Sp. j. położone są na obszarze leśno – turystycznym, dla którego nie przewidziano lokalizacji kopalni kruszywa. Gmina świadomie zrezygnowała na wskazanym wyżej obszarze z rozwoju funkcji terenu polegającej na wydobywaniu kopaliny metodą odkrywkową.
Ponadto organ I instancji podkreślił, że pomyślne zakończenie wcześniejszych postępowań, poprzedzających rozstrzygnięcie o udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin, nie przesądza – zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 228 poz. 1947 ze zm.), dalej powoływaną jako Prawo geologiczne i górnicze – o późniejszym udzieleniu koncesji na wydobywanie kopaliny.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu zażalenia strony, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Zdaniem organu ustalenie braku zgodności planowanej działalności ze studium było wystarczające do wydania postanowienia o odmowie uzgodnienia koncesji.
Organ II instancji stwierdził ponadto, że nietrafny jest podniesiony przez skarżącego zarzut pominięcia inwestycyjnego charakteru gruntów, skoro zgodnie ze studium na gruntach tych ma być realizowana funkcja leśno – turystyczna. W przedmiotowej sprawie nie chodzi o wykazanie, że funkcja turystyczna jest zbieżna z funkcją inwestycyjną, ale o wykazanie, że konkretne przedsięwzięcie, w tym wypadku kopalnia kruszywa jest przewidziana w studium na danym obszarze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 284/09, po rozpatrzeniu skargi P. P.– H. – U. i O. S. W. "K." K. G., B. K. Sp. j. w I. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] grudnia 2008 r. Powodem uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia było naruszenie zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. Sąd stwierdził, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte jeszcze w 2007 r. i w jego trakcie organ wykonawczy gminy kilkakrotnie orzekał w przedmiocie możliwości uzgodnienia warunków koncesji na wydobywanie kopalin w miejscowości G. na terenie gminy R.. W związku z tym organy administracji w toku prowadzonego postępowania nie mogą zapominać o konieczności odniesienia się do tego z czyjej inicjatywy było przeprowadzone postępowanie zażaleniowe oraz jaka była treść wcześniejszych rozstrzygnięć, zgodnie bowiem z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a., do zażaleń w sprawach nieuregulowanych mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Jedną z podstawowych zasad postępowania odwoławczego jest zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżone orzeczenie rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
W analizowanej sprawie Wójt Gminy R. wydał już wcześniej postanowienie z dnia 20 listopada 2007 r., nr ROI- 7510-7/07, w którym pozytywnie zaopiniował możliwość wydania koncesji na wydobywanie kopalin w miejscowości G., jednak pod pewnymi warunkami. Orzeczenie to następnie na skutek zażalenia wniesionego przez skarżącą zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a sprawa stanowiła przedmiot ponownego rozpoznania. Nie zmienia to jednak postaci rzeczy, że od tego momentu w postępowaniu obowiązywał zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się.
Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 885/09 uchylono zaskarżony wyrok WSA w B. z dnia 17 czerwca 2009 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez błędne stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie naruszało art. 139 w zw. z art. 144 k.p.a. NSA dokonując wykładni art. 139 k.p.a. powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 4 maja 1998 r., sygn. akt FPS 2/98, w której stwierdzono, że przepis ten nie ma zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji, w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Z tego punktu widzenia zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się niewątpliwie wiąże organ II instancji przy wydawaniu decyzji uchylających zaskarżony akt w całości albo w części i w tym zakresie orzekających co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2, cześć pierwsza). Z kolei decyzje utrzymujące w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1), a także uchylające zaskarżoną decyzję i umarzające postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2, in fine), jak i decyzje umarzające postępowanie (art. 138 § 1 pkt 3) ze swej istoty nie prowadzą do pogorszenia sytuacji strony odwołującej się.
NSA wyjaśnił, że przedmiotem skargi do WSA było postanowienie SKO w B. z dnia [...] lutego 2009 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy R. z dnia [...] grudnia 2008 r., odmawiające uzgodnienia przedmiotowej koncesji. Zaskarżone postanowienie nie pogorszyło zatem sytuacji strony wnoszącej zażalenie, określonej rozstrzygnięciem organu I instancji. Tym samym Sąd wadliwie przyjął, że w sprawie doszło do uchybienia zakazowi reformationis in peius.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. oddalił skargę P.P.H.U. "K." Sp. j. podając w uzasadnieniu, że planowana przez wnioskodawcę działalność polegająca na wydobywaniu kopaliny pospolitej ze złoża kruszywa naturalnego "G." nie jest zgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R., co uzasadniało odmowę uzgodnienia koncesji.
Zapisy studium przewidują dwie strefy (rolniczą i rolniczo - leśną). W strefie rolniczo – leśnej znajduje się obszar leśno – turystyczny, ale dla obu stref określono zasady i kierunki zagospodarowania wydzielonych obszarów, a także zawarto szczegółowe ustalenia dla wydzielonych obszarów funkcjonalnych w których występują też fragmentami grunty typowe dla innego obszaru i strefy. Przez szczegółowe wskazanie formy ich zagospodarowania nie można uznać, że zmieniają one przynależność do określonego obszaru czy strefy ani tego, że opisanie ich stanowi o braku konsekwencji organu w zakwalifikowaniu do danego obszaru. Organ wyraźnie podał, że grunty gdzie przewidziano inwestycję znajdują się w strefie leśno – turystycznej, co nie oznacza, że w obszarze funkcjonalnym nie znajdują się też grunty o rolniczym charakterze.
W ocenie Sądu I instancji nie naruszono prawa ze względu na brak uzgodnienia warunkowego. Stosownie do treści art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego uzgodnienie następuje przy braku planu miejscowego na podstawie studium. Skoro studium nie przewiduje dla terenów objętych planowaną inwestycją obszarów wydobycia kopaliny, nie można zarzucić, że uzgodnienie narusza przepisy prawa. Organ słusznie zwrócił uwagę na konieczność zgodności planowanego wydobycia metodą odkrywkową z zapisami regulacji stanowiącej podstawę uzgodnienia. Nawet czasowa utrata pierwotnego charakteru gruntu musi być kwalifikowania jako działalność sprzeczna ze studium, zwłaszcza w sytuacji, gdy na danym obszarze dojdzie do zmiany warunków wodno-glebowych, gdyż na terenie objętym inwestycją powstanie zbiornik wodny, którego do tej pory nie było i jego powstania nie przewiduje studium.
Sąd I instancji uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego w zw. z art. 22 i 8 Konstytucji RP, w uzasadnieniu którego skarżąca podała, że wydobycie kopaliny jest działalnością gospodarczą, a ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Sąd I instancji wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia nie jest studium, lecz przepis Prawa geologicznego i górniczego, który wskazuje jakie kryterium należy brać pod uwagę dokonując uzgodnień. Tym samym nie można stwierdzić, że doszło do ograniczenia swobody działalności gospodarczej i prawa własności na podstawie przepisów podustawowych. Organ słusznie zwraca uwagę, że treść planu miejscowego, czy studium, przy braku planu stanowi tylko wzorzec zagospodarowania przestrzennego a nie normę, w oparciu o którą ograniczono właścicielom i przedsiębiorcom konstytucyjnie zagwarantowane prawa. W konsekwencji nie ma podstaw do odstąpienia od stosowania art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego w zakresie, w którym odwołuje się do studium.
Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów procedury administracyjnej w sprawie zebrania i oceny materiału dowodowego jak również zarzutu oparcia się przez organ na przesłance kolizji zamierzenia z interesem społecznym, bowiem nie była to okoliczność przesądzająca o negatywnym uzgodnieniu. Sąd podał, że bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostaje zarzut braku odwołania się do decyzji środowiskowej, gdyż w ramach uzgodnienia liczą się tylko przesłanki określone w art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego.
P. P.– H. – U. i O. S. W. K. K. G., B. K. Sp. j. w I. zaskarżyło powyższy wyrok skargą kasacyjną wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Ponadto spółka wniosła o rozważenie możliwości przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu co do zgodności art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego z art. art. 22 i art. 64 ust. 1 Konstytucji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego poprzez jego błędną wykładnię - wskutek błędnego przyjęcia, że art. 16 ust. 5 w zakresie kryterium zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy może stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia, a tym samym, że Wójt Gminy R. miał prawo dokonać negatywnego uzgodnienia koncesji wyłącznie na podstawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R. — w sytuacji, w której art. 16 ust. 5 wskazanej ustawy jest niezgodny z art. 22 i art. 64 ust. 1 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie w jakim nakazuje dokonanie uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
2) prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej powoływanej jako ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez jego niezastosowanie. Organ orzekający w sprawie uzgodnienia koncesji powinien kierować się obowiązującymi dla danego terenu przepisami prawa planistycznego podobnie jak przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, która wydawana jest wtedy, gdy dla danego terenu nie został uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego. Do takiego wniosku uprawnia art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przy czym w rozpoznawanej sprawie nie chodzi o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale o niezastosowanie przepisów prawa, obowiązujących na terenie objętym wnioskiem o udzielenie koncesji, tak jak przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Organy te nie mogą natomiast powoływać się na jakiekolwiek ustalenia studium jako na podstawę negatywnego załatwienia wniosku obywatela w sprawie wynikającej z jego praw podmiotowych do nieruchomości albo związanej z tymi prawami. Podstawą tą może być jedynie odpowiednie ustalenie obowiązującego planu miejscowego, a w braku tego planu dla określonego obszaru - decyzja o warunkach zabudowy, odpowiadająca wymaganiom ustawowym;
3) przepisów postępowania, tj. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., poprzez jego zastosowanie, mimo że zaskarżona decyzja naruszała przepis art. 8 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co powinno skutkować jej uchyleniem przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.;
4) przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy administracji przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym poprzez uznanie przez Sąd w treści uzasadnienia wyroku, iż:
– obszar planowanego wydobycia leży w strefie leśno-turystycznej, a tym samym planowana przez skarżącego działalność nie jest zgodna ze studium, co uzasadnia odmowę uzgodnienia koncesji - w sytuacji, w której tylko nieznaczna część obszaru położona jest w obszarze leśnym, a większość w obszarze rolnym, zaś przewidywana działalność jest niesprzeczna ze studium i istnieje możliwość chociażby warunkowego uzgodnienia koncesji;
– planowane zamierzenie jest sprzeczne z ustaleniami studium z uwagi na to, że studium przewiduje dla tego obszaru jedynie spalarnię śmieci oraz uciążliwość planowanej kopalni kruszywa wykroczyłaby poza tereny działki w sytuacji, w której uciążliwość spalarni z pewnością wykroczyłaby poza teren działki zaś przejściowy charakter przedsięwzięcia skutkowałby powstaniem w tym miejscu stawów, które są zgodne z leśno-turystycznym i rolniczym przeznaczeniem terenu w studium;
– kwestia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z interesem społecznym nie miała wpływu na wydanie negatywnego uzgodnienia - w sytuacji gdzie stanowisko mieszkańców w sprawie kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy winno mieć odzwierciedlenie w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, a nie w postanowieniu organu wydanym w toku postępowania koncesyjnego.
W uzasadnieniu kasator podał, że zgodnie z w art. 87 Konstytucji źródłami powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej są Konstytucja, ustawy ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust.1) oraz akty prawa miejscowego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (ust. 2). Stosownie do art. 9 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego. W powiązaniu z przedstawioną definicją źródeł prawa oznacza to, że studium nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że część art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego, nakazująca dokonanie uzgodnienia koncesji, wymienionych w pkt 2 ust. 1 tego przepisu, w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego jest niezgodna z Konstytucją RP i to w zakresie art. 64 ust. 1, który dopuszcza ograniczenie prawa własności, ale tylko w drodze ustawy jak również w aspekcie art. 22, zgodnie z którym ograniczenie prowadzenia działalności gospodarczej może nastąpić tylko w drodze ustaw i to ze względu na ważny interes publiczny.
Organy orzekające w sprawie uzgodnienia koncesji powinny kierować się obowiązującymi dla danego terenu przepisami prawa planistycznego podobnie jak przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, która wydawana jest wtedy, gdy dla danego terenu nie został uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego. Do takiego wniosku uprawnia art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zdaniem skarżącego Sąd w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia art. 4 ust 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając na względzie zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. w ocenie skarżącego, niezrozumiałe jest dlaczego Sądy i organy dokonują skrajnie odmiennych ocen prawnych tego samego stanu faktycznego. W sprawie każda decyzja organów — począwszy od decyzji odmawiających uzgodnienia koncesji do decyzji uzgadniających koncesję pod warunkiem - była inna od poprzedniej w niezmienionym stanie faktycznym.
Naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa jest także odmienne traktowanie stron w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej przez różne organy administracji.
Zdaniem kasatora Sąd błędnie ustalił stan faktyczny oraz dokonał jego oceny w sposób dowolny co miało wpływ na wydany wyrok. Planowana przez skarżącego działalność nie pozostaje w sprzeczności z postanowieniami studium ze względów wskazanych powyżej. Ponadto samo studium nie spełnia wymaganych prawem warunków. Sąd dokonując interpretacji zapisów studium w ogóle nie odniósł się do kwestii jego niezgodności z art. 72 ustawy prawo ochrony środowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego sformułowane w podstawach skargi kasacyjnej są nieusprawiedliwione.
Zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, udzielenie koncesji, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 3, z wyjątkiem takiej działalności wykonywanej w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, wymaga uzgodnienia z właściwym wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Uzgodnienie następuje na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku na postawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. W myśl omawianego przepisu jedynym kryterium branym pod uwagę przy dokonywaniu uzgodnienia są zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku – zapisy zawarte w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wykładnia językowa przepisu nie pozostawia żadnej wątpliwości, że organ współdziałający w postępowaniu koncesyjnym zobowiązany jest stosować wyłącznie kryteria określone w ustawie. Sformułowanie art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że określone w nim rozstrzygniecie musi mieć charakter zobiektywizowany – związany treścią planu miejscowego, a w przypadku jego braku zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Przewidziane kryteria należy stosować w sposób ścisły. Niedopuszczalne jest stosowanie innych kryteriów aniżeli tych, które są przewidziane w ustawie, w szczególności odpowiedniego stosowania ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku planu miejscowego. Fakt, że odmowa uzgodnienia koncesji została wydana bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie uchybia zatem prawu. W takiej sytuacji następuje uzgodnienie koncesji na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Nie można z faktu uzgodnień zgodnych z prawem, mających oparcie w jasno sformułowanym przepisie ustawy, wywodzić naruszenia norm konstytucyjnych. Ograniczenie prawa własności i wolności gospodarczej nastąpiło w drodze uregulowań ustawowych, ze względu na funkcję i przeznaczenie terenu. Reasumując zarzut błędnej wykładni przepisu art. 16 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego okazał się całkowicie chybiony. Postępowanie z art. 16 ust. 5 tej ustawy nie może wykraczać poza problematykę w nim uregulowaną. W postępowaniu o dokonanie uzgodnienia nie stosuje się zatem przepisu art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prawo geologiczne i górnicze jest jedynym aktem normatywnym regulującym zasady wykonywania określonej tam działalności.
Z przedstawionych wyżej względów zarzut naruszenia wymienionych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa procesowego polegający na błędnym ustaleniu stanu faktycznego oraz dokonaniu jego oceny w sposób dowolny przez Sąd I instancji, co miało wpływ na wynik sprawy, jest oczywiście niezasadny. Zarzuty skierowane w stosunku do zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie mogły być przedmiotem merytorycznej oceny Sądu w niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot – uzgodnienie koncesji. Bowiem uzgodnienie może zostać dokonane tylko na podstawie planu miejscowego, a jeśli on nie istnieje na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia nie może wykraczać poza tę problematykę. Przedmiotem uzgodnienia jest wyłącznie ustalenie, czy zamierzona koncesja nie narusza ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku – zapisów zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.
Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło