II GSK 783/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-14
Skład orzekający: Jan Bała, Cezary Pryca, Urszula Raczkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na umieszczeniu na dachu pojazdu urządzenia technicznego (lampy z napisem "W. TAXI") oraz zamontowaniu w pojeździe taksometru, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w przypadku wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że umieszczenie na dachu pojazdu lampy z napisem "W. TAXI" oraz zamontowanie w pojeździe taksometru stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym (art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d.) przy wykonywaniu przewozu okazjonalnego. Sąd podkreślił, że ustawa o transporcie drogowym wyraźnie rozróżnia przewozy okazjonalne od transportu drogowego taksówką, a celem zakazów jest ochrona licencjonowanych taksówkarzy i pasażerów przed wprowadzaniem w błąd co do rodzaju przewozu.Stan faktyczny
W dniu 5 sierpnia 2007 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu, którym kierował J. W., wykonując przewóz osób na podstawie wypisu z licencji firmy W.- S. s.c. Stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na umieszczeniu na dachu pojazdu lampy z napisem "W. TAXI" oraz zamontowaniu taksometru. Komendant Rejonowy Policji nałożył karę pieniężną, którą Komendant Stołeczny Policji utrzymał w mocy w części dotyczącej tych naruszeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Komendanta Stołecznego Policji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) Urszula Raczkiewicz Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W., A. W. – W.- [...]S. s.c. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1201/08 w sprawie ze skargi A. W., A. W. – W. – [...]S. s.c. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. W., A. W. - W –S. s.c. na rzecz Komendanta Stołecznego Policji kwotę 600 (słownie: sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 18 maja 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1201/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę A. W. i A. W. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujący stan faktyczny sprawy:
W dniu 5 sierpnia 2007 r. w W. przy ul. Ż. [...] została przeprowadzona kontrola pojazdu marki S. T. o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez J. W. W czasie kontroli kierujący pojazdem przedstawił wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydany na firmę W.- S. s. c. i świadectwo legalizacji taksometru oraz zaświadczenie wystawione przez W.- S. s. c. poświadczające, iż kierowca na podstawie umowy i wypisu z jej licencji wykonuje przewóz osób i jest upoważniony przez nią do wystawiania faktur. Pobrano wydruk z kasy fiskalnej zamontowanej w pojeździe, opiewający na: "W.- S. s. c. ul. M. [...] W." Wykonano dokumentację fotograficzną. W protokole kontroli nr [...] stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, poprzez umieszczenie na dachu pojazdu urządzenia technicznego - lampy z podaniem numeru telefonu i napisem "W. TAXI", umieszczenie napisów W. [...] na bokach samochodu oraz zamontowanie taksometru fiskalnego.
W następstwie wszczętego postępowania administracyjnego Komendant Rejonowy Policji W. III decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej u.t.d.) i L.p. 2.9 załącznika do tej ustawy nałożył na A. W. i A. W. – wspólników spółki cywilnej W.- S., karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych za wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu: umieszczania lub używania w pojeździe taksometru, umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy oraz zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Po rozpoznaniu odwołania skarżących, Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym z naruszeniem zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy i w tym zakresie umorzył postępowanie, natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż nie doszło do naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 1 lit. b u.t.d., bowiem oznaczenia umieszczone na pojeździe nie są oznaczeniami przedsiębiorcy. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i uznał, że doszło do naruszenia zakazu wynikającego z art. 18 ust. 5 lit. a i c u.t.d. Podkreślił, iż analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że przewoźnikiem była W. – S. s. c., która ewidencjonowała przychody osiągnięte z tego tytułu przy pomocy kasy fiskalnej, zamontowanej w pojeździe, a jej wspólnicy rozliczali się z tych przychodów. Organ wskazał, iż istotnym dowodem w sprawie jest wydruk z urządzenia rejestrującego - paragon fiskalny z dnia kontroli, na którym widnieją dane spółki cywilnej, którą tworzą jej wspólnicy A. W. i A. W.
Oddalając skargę A. W. i A. W. na powyższą decyzję WSA w W. podniósł, iż z zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że na dachu kontrolowanego pojazdu zainstalowane było urządzenie techniczne w postaci szyldu reklamowego - lampy z podaniem numeru telefonu i napisem "W. TAXI", a w pojeździe był zainstalowany i używany taksometr. Fakt ten potwierdza zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa (sporządzona w dniu kontroli), a także kopia świadectwa legalizacji ponownej taksometru fiskalnego, zamontowanego w kontrolowanym pojeździe.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, uznając, iż wykonywanie przez skarżących w dniu 5 sierpnia 2007 r. przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - nastąpiło z naruszeniem zakazu umieszczania lub używania w pojeździe taksometru oraz zakazu umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych, o których mowa w art. 18 ust. 5 lit. a) i c) u.t.d. Tym samym, organy Policji prawidłowo zastosowały dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 tej ustawy w zw. z L.p. 2.9 pkt 1 i 3 załącznika do tej ustawy.
Zdaniem Sądu I instancji organy Policji obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej.
Sąd I instancji kierując się art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) nie zakwestionował rozstrzygnięcia Komendanta Stołecznego Policji w zakresie uznania, iż nie doszło do naruszenia zakazu oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy i umorzenia postępowania w tym zakresie.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 maja 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1201/08, wnieśli A. W. i A. W. Strona wnosząca skargę zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
1) art. 4 pkt 11 u.t.d. przez bezzasadne wyłączenie spod definicji przewozów okazjonalnych przewozu dokonywanego taksówką;
2) art. 18 ust. 5 u.t.d. przez błędne ustalenie przedmiotowego i podmiotowego zakresu obowiązywania tego przepisu;
3) art. 6 u.t.d. przez przyjęcie, że określa on, obok transportu drogowego taksówką, także rodzaj przewozu taksówkowego;
4) art. 92 u.t.d. przez przyjęcie kary łącznej za każde naruszenie przepisu ustawy z osobna;
5) art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. przez zrównanie taksometru z drogomierzem - dalmierzem, a zatem urządzeniem, którego stosowanie nie narusza wymienionego przepisu ustawy;
6) art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. przez uznanie na podstawie zgromadzonego materiału w sprawie, iż w pojeździe był zamontowany taksometr podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby urządzenie zamontowane w pojeździe było taksometrem w rozumieniu definicji legalnej tego urządzenia;
7) art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. przez uznanie, że na pojeździe było umieszczone urządzenie, które było lampą lub innym urządzeniem technicznym, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego nie wynika powyższa okoliczność;
8) art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. przez uznanie, iż niepodłączony do instalacji elektrycznej banner reklamowy jest lampą lub innym urządzeniem technicznym, podczas gdy ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika powyższa okoliczność.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, to jest:
1) art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięci kwestii prejudycjalnej wyroku, co jest objęte pojęciem przewozu okazjonalnego, przez co zaskarżony wyrok jest niekompletny, albowiem nie rozstrzyga co do istoty sprawy w zakresie ustalenia czy organy administracyjne w zaskarżonych decyzjach prawidłowo ustaliły przesłankę wykonywania przewozu okazjonalnego przez skarżących. Powyższe stanowi naruszenie, które ma wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd nie rozstrzygnął w zaskarżonym wyroku, kwestii która stanowi istotę odpowiedzialności skarżących;
2) art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej p.u.s.a) oraz art. 3 § 2 p.p.s.a i art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez błędne przyjęcie w zaskarżonym wyroku, że zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie, które nie narusza dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., albowiem rozstrzygnięcie organu II instancji uniemożliwia wykonanie zaskarżonej decyzji, ponieważ nie określa za jakie naruszenia w jakiej wysokości została nałożona na stronę postępowania kara pieniężna oraz nie określa w jakiej kwocie kara pieniężna została uchylona, co ma wpływ na wynik postępowania, albowiem uniemożliwia dobrowolne wykonanie decyzji administracyjnej przez stronę;
3) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 p.p.s.a i art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a poprzez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku za prawidłowo ustaloną przez organy administracyjne okoliczność - że w imieniu skarżących był wykonywany przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - podczas gdy organy administracyjne obydwu instancji nie przesłuchały w charakterze świadka osób, które znajdowały się w skontrolowanym pojeździe;
4) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 p.p.s.a i art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że w samochodzie był zamontowany taksometr oraz że nie ma różnicy między taksometrem a drogomierzem - dalmierzem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe ustalenie skutkuje wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. a) u.t.d. oraz mogło skutkować oddaleniem skargi wniesionej na decyzje administracyjną;
5) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 p.p.s.a i art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny tj. okoliczność, że na pojeździe była umieszczona podświetlana lampa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe ustalenie skutkuje wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d., co mogło skutkować oddaleniem skargi na decyzję administracyjną;
6) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez oddalanie skargi, w sytuacji gdy Sąd był zobowiązany stwierdzić nieważność obydwu decyzji wobec faktu, że decyzję skierowano do Anny Wieczorek I Arkadiusza Wieczorek zamiast do kierującego pojazdem - samodzielnego przedsiębiorcy, co mogło skutkować oddaleniem skargi na decyzję administracyjną;
7) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez oddalanie skargi, w sytuacji gdy Sąd był zobowiązany stwierdzić nieważność obydwu decyzji wobec faktu, iż na skarżących nałożono karę nieznaną ustawie; co mogło skutkować oddaleniem skargi na decyzję administracyjną;
8) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 p.p.s.a i art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 68 § 1 k.p.a., art. 74 u.t.d. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji za udowodnione okoliczności umieszczenia i używania w pojeździe taksometru oraz zamontowania na dachu pojazdu podświetlanej lampy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe ustalenie skutkuje wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) u.t.d., co mogło skutkować oddaleniem skargi na decyzję administracyjną;
9) art. 1 § 1 oraz § 2 p.u.s.a oraz art. 3 § 2 p.p.s.a i art. 141 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, iż materiał fotograficzny stanowi dowód na okoliczność, że zamontowanie w pojedzie taksometru oraz zamontowania na dachu pojazdu podświetlanej lampy lub innego urządzenia technicznego, miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem powyższe ustalenie skutkuje wyczerpaniem hipotezy art. 18 ust. 5 lit. a), b) i c) u.t.d., co mogło skutkować oddaleniem skargi na decyzję administracyjną.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący odnieśli się szeroko do przedstawionych zarzutów. Wskazali w szczególności, iż przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. obejmuje swym zakresem podmiotowym tylko przedsiębiorców wykonujących transport drogowy, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. W ocenie skarżących przepis ten nie ma zastosowania do przedsiębiorców wykonujących, tak jak skarżący, krajowy transport drogowy jako podstawową działalność gospodarczą. Za takim stanowiskiem, zdaniem skarżących, przemawiają względy wykładni systemowej i celowościowej, co wynika z analizy art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 11 u.t.d., a także przepisów ogólnych o zasadach podejmowania i wykonywania transportu drogowego. Przy innej interpretacji omawiane zakazy, z braku kryteriów różnicujących w treści art. 18 ust. 5 ww. ustawy, winny w istocie objąć wszystkich przedsiębiorców świadczących usługi w zakresie przewozów okazjonalnych, nie wyłączając licencjonowanych taksówkarzy, co byłoby wnioskiem prowadzącym do rozwiązań sprzecznych z istotą wykonywania działalności, której dotyczą. Z definicji zawartych w ustawie wynika bowiem jednoznacznie, że przewóz okazjonalny obejmuje swym zakresem każdy przewóz osób, który nie jest przewozem regularnym, regularnym specjalnym ani przewozem wahadłowym. Według skarżących oznacza to, że przewóz taksówkowy jest przewozem okazjonalnym.
Z ostrożności procesowej strona skarżąca wniosła o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie zgodności z Konstytucją RP art. 18 ust. 5 u.t.d.
Komendant Stołeczny Policji nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Przy ocenie zasadności zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 p.p.s.a. należy pamiętać, iż wskazane przepisy prawa są w istocie przepisami ustrojowymi, które bezpośrednio nie odnoszą się do żadnej z dwóch podstaw kasacyjnych opisanych w treści art. 174 p.p.s.a. W związku z tym jednak, że w wyniku działania danego organu w oparciu o przepisy prawa ustrojowego mogą powstać, ustać lub przekształcić się stosunki prawne, dlatego uprawnione jest przyjęcie, że zarzuty naruszenia przepisów ustrojowych mogą być, jak uczynili to skarżący, powołane w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 p.u.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl natomiast § 2 kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei powołany przez skarżących przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres działania sądów administracyjnych. Sąd I instancji nie naruszył żadnego z tych przepisów, ponieważ skontrolował, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i władczo rozstrzygnął spór, co do treści stosunku publicznoprawnego, a tym samym wymierzył sprawiedliwość w zakresie wyznaczonym sądom administracyjnym. Dlatego zarzut naruszenia omawianych przepisów ustrojowych nie może być uznany za uzasadniony.
Ponadto należy stwierdzić, że strona wnosząca skargę kasacyjną stawiając Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 141 p.p.s.a. nie wskazała jaka jednostka redakcyjna tej normy prawnej została naruszona przez ten sąd. Wymieniony wyżej przepis prawa składa się z czterech paragrafów, które odnoszą się do uzasadnienia wyroku. Z tym jednak, że art. 141 § 1, § 2, § 3 p.p.s.a. wskazuje kiedy uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony a kiedy z urzędu oraz jaki obowiązuje termin do sporządzenia uzasadnienia wyroku i od kiedy taki termin może być liczony, a także w jakiej formie rozstrzyga sąd administracyjny o odmowie sporządzenia uzasadnienia. Uwzględniając treść uzasadnienia skargi kasacyjnej uznać należy, że strona skarżąca nie formułuje opisanego wyżej zarzutu w oparciu o wymienione przepisy prawa, a odnosi go do wadliwości uzasadnienia wyroku - art.141 § 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy należy jedynie zauważyć, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W takim bowiem przypadku wadliwość uzasadnienia wyroku może być uznana za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn i na podstawie jakich przepisów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu w kwestionowanym zakresie.
Powyższe uwagi odnoszą się w szczególności do prawidłowo przyjętych za podstawę wyroku ustaleń Sądu I instancji dotyczących umieszczenia w kontrolowanym pojeździe taksometru oraz na dachu pojazdu podświetlonego transparentu (lampy) z napisem. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w treści protokołu z kontroli pojazdu oraz w treści protokołu przesłuchania w charakterze świadka kierowcy pojazdu, a także zdjęć pojazdu sporządzonych przez przeprowadzającego kontrolę funkcjonariusza policji. Z treści tych dowodów wynika, że w kontrolowanym pojeździe umieszczony był taksometr, a nie drogomierz - dalmierz, jak twierdzą skarżący. Okoliczność umieszczenia w pojeździe taksometru wynika z protokołu kontroli pojazdu, a także z protokołu przesłuchania kierowcy, zdjęć urządzeń umieszczonych w pojeździe, jak również kopii paragonów z taksometru fiskalnego zainstalowanego w pojeździe.
Za bezzasadne należy również uznać zarzuty skargi kasacyjnej zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a odnoszące się do naruszenia pozostałych przepisów postępowania wymienionych szczegółowo w petitum skargi kasacyjnej.
W sprawie bezsporne jest, iż w dniu 5 sierpnia 2007 r. w W. przy ul. Ż. [...] została przeprowadzona kontrola pojazdu marki S. T. o numerze rejestracyjnym [...], kierowanego przez J. W. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż kierowca na podstawie umowy z firmą W. – S. s.c. i wypisu z jej licencji wykonywał przewóz osób i był upoważniony przez nią do wystawiania faktur. Podnoszone przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną okoliczności dotyczące braku dowodów potwierdzających wykonywanie w imieniu skarżących przewozu okazjonalnego konkretnych osób nie znajdują uzasadnienia w świetle okoliczności faktycznych sprawy. Jak wynika z protokołu kontroli i protokołu przesłuchania kierowcy w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli przewożone w nim były dwie osoby. Wykonywanie transportu drogowego w ramach przewozów okazjonalnych przez skarżących zostało w ten sposób udokumentowane i w związku z tym nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dowodów dodatkowych w postaci przesłuchania w charakterze świadka osób przewożonych pojazdem.
Zasadnie również Sąd I instancji uznał, że umieszczenie na dachu pojazdu transparentu, nazywanego przez skarżących bannerem, spełnia kryteria zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Zarzut skarżących, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że na dachu pojazdu umieszczona została podświetlona lampa (lub inne urządzenie techniczne) nie jest trafny, ponieważ z materiału fotograficznego sporządzonego w toku kontroli pojazdu wynika w sposób jednoznaczny, że pojazd był oznakowany przedmiotem wskazanym w tym przepisie. Należy zauważyć, że wprowadzenie powyższego zakazu było niewątpliwie podyktowane potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, a także pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju przewozu. Niewątpliwie celem zakazów wprowadzonych w art. 18 ust. 5 w/w ustawy jest uniemożliwienie przedsiębiorcom wykonującym przewozy okazjonalne osób, wykonywanie transportu drogowego taksówką.
W związku z powyższym Sąd I instancji miał podstawy do przyjęcia, że umieszczony na dachu pojazdu podświetlony transparent z napisem TAXI i numerem telefonu naruszał zakaz ustanowiony w art. 18 ust. 5 lit. c) u.t.d.
W świetle powyższych wywodów brak jest podstaw do przyjęcia, że stanowiące podstawę wyroku ustalenia w zakresie okoliczności faktycznych, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d. zostały poczynione przez Sąd I instancji z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a.
Brak jest również podstaw do uznania za zasadny podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu sporządzenia protokołu kontroli z naruszeniem art. 68 § 1 k.p.a. oraz art. 74 u.t.d., gdyż z treści tego protokołu wynika jakie czynności kontrolne przeprowadził funkcjonariusz policji oraz co w wyniku tych czynności ustalił w zakresie stanowiącym przedmiot regulacji zawartej w art. 18 ust. 5 u.t.d. Kontrolowany kierowca nie zgłosił uwag (zastrzeżeń) do treści protokołu, a skarżący nie wskazali na czym konkretnie polega naruszenie formy sporządzenia protokołu, zastrzeżonej dla tej czynności. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu, że dowód ten nie stanowił wystarczającej podstawy dla ustalenia stanu faktycznego w zakresie hipotezy przepisu art. 18 ust. 5 u.t.d.
Za chybiony należy także uznać zarzut błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, że zgromadzony w sprawie materiał fotograficzny stanowi dowód potwierdzający okoliczności objęte hipotezą art. 18 ust. 5 u.t.d., gdyż skarżący formułując zarzut tej treści nie wzięli pod uwagę, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zawarta w tym przepisie zasada równej mocy środków dowodowych dopuszcza w postępowaniu administracyjnym środki dowodowe niewymienione w art. 75 k.p.a., a więc także zdjęcia fotograficzne, jeżeli tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, mogły one przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej dotyczącej naruszenia przez skarżących zakazów zawartych w art. 18 ust. 5 u.t.d.
Wreszcie należy stwierdzić, iż nie zasługuje na uwzględnienie także podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący skierowania decyzji do A. W. i A. W. zamiast do kierującego pojazdem samodzielnego przedsiębiorcy, gdyż oznaczenie stron w decyzji dokonane zostało w sposób prawidłowy. Należy wskazać, że podmiotami uprawnionymi do podjęcia i wykonywania przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym osób, na podstawie licencji nr [...] przyznanej "W. S." s.c. byli skarżący, jako wspólnicy tej spółki - przedsiębiorcy uprawnieni do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego (art. 4 pkt 15 u.t.d.). Skarżący jako wykonujący przewóz drogowy posiadali zatem status strony w postępowaniu administracyjnym, wszczętym przez organ policji (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wydana w tym postępowaniu decyzja została więc prawidłowo skierowana do skarżących, a zatem Sąd I instancji nie mógł stwierdzić jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Za niezasadny należy również uznać zarzut, dotyczący nałożenia na skarżących kary łącznej, nieznanej ustawie, zamiast kar za każde naruszenie. W związku z tak sformułowanym zarzutem należy stwierdzić, że nałożenie przez organ I instancji w osnowie decyzji jednej kary z wyszczególnieniem w uzasadnieniu decyzji liczby stwierdzonych naruszeń i odpowiadających im sankcji pieniężnych nie może być kwalifikowane jako naruszenie art. 92 u.t.d. Przepis ten stanowi podstawę do sumowania kar za poszczególne naruszenia. W przepisie tym mowa jest o sumie kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli, a nie o karach nałożonych za poszczególne naruszenia. Unormowanie to nie sprowadza kar za poszczególne naruszenia do kary łącznej. Nałożenie w osnowie decyzji jednej kary pieniężnej stanowiącej sumę kar za naruszenia stwierdzone podczas kontroli nie może być w związku z tym traktowane, jako wymierzenie nieznanej ustawie kary łącznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd taki można uznać za utrwalony (vide wyrok NSA z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1083/08 oraz wyrok NSA z 14 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1091/08 niepubl.).
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu spółki, że kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja zapadła z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a. Zawiera ona bowiem niezbędny element decyzji administracyjnej, jakim jest rozstrzygnięcie, a stosownie do wcześniejszych uwag, za nietrafne należy uznać, przy tak sformułowanym zarzucie twierdzenie, iż rozstrzygnięcie organu II instancji "nie określa za jakie naruszenia i w jakiej wysokości została nałożona na stronę postępowania kara pieniężna oraz nie określa w jakiej kwocie kara pieniężna została uchylona".
W obrębie podstawy kasacyjnej, o której mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, skarżący zarzucili także Sądowi I instancji naruszenie art. 134 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej (wpadkowej) wyroku, co jest objęte pojęciem przewozu okazjonalnego. Tak zredagowany zarzut uznać należy za nieusprawiedliwiony z dwóch powodów. Po pierwsze, w rozpoznanej przez Sąd I instancji sprawie nie występowała kwestia prejudycjalna. Po wtóre powołany w omawianym zarzucie przepis nie został naruszony. Przyjmując, iż zarzut obejmuje obie jednostki redakcyjne art. 134 p.p.s.a. stwierdzić należy, że Sąd I instancji nie wyszedł poza granice rozpoznawanej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a), ani też nie naruszył zakazu reformationis in peius (art. 134 § 2 p.p.s.a).
Uwzględniając powyższe uwagi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wykluczało uwzględnienie skargi przez Sąd I instancji i uchylenie tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł być w związku z tym uznany za usprawiedliwiony (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).
Przechodząc do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego należy na wstępie zauważyć, że zarzuty wymienione w tej części skargi kasacyjnej wiążą się ściśle z omówionymi wyżej zarzutami procesowymi, a to w konsekwencji powoduje, że dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena zarzutów procesowych zawiera argumentację wskazującą, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował wymienione w tych zarzutach przepisy prawa materialnego.
Poza sporem winna pozostawać okoliczność, że ustawa o transporcie drogowym odróżnia przewozy okazjonalne od przewozów wykonywanych na podstawie licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Istotnie, jak wskazał autor skargi kasacyjnej, definicja "przewozu okazjonalnego" zawarta w art. 4 pkt 11 u.t.d. wskazuje jedynie, że przewozem tym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W definicji tej nie ma zatem wprost wyłączenia z zakresu przewozów okazjonalnych przewozów dokonywanych taksówką. Nie znaczy to jednak - wbrew zarzutowi sformułowanemu w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej i wbrew wywodom zawartym w jej uzasadnieniu - że wykonywanie działalności gospodarczej taksówką polega na wykonywaniu przewozów okazjonalnych.
Zasadą wynikającą z art. 5 ust. 1 u.t.d. jest, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego (co zgodnie z art. 4 pkt 3 w zw. z pkt 1 i 2 ustawy oznacza podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy /.../) - wymaga odpowiedniej licencji. Specjalnym rodzajem licencji, odrębnej od przewidzianej w art. 5 u.t.d., udzielenie której wymaga spełnienia dodatkowych wymogów, jest licencja na wykonywanie transportu drogowego taksówką, określona w art. 6 u.t.d. W świetle powyższego regulacja zawarta w art. 12 ust.1b u.t.d. - zgodnie z którą licencja na krajowy transport drogowy osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką - oznacza, że przewozem okazjonalnym jest przewóz wykonywany po uzyskaniu licencji w rozumieniu art. 5 u.t.d., zaś transport drogowy taksówką to transport wykonywany na podstawie licencji udzielonej zgodnie z art. 6 u.t.d. Oznacza to, że w ustawie o transporcie drogowym istnieje wyraźny podział na przewozy okazjonalne i wykonywane taksówką. Stanowiska takiego nie obala fakt, że transport drogowy taksówką nie został zdefiniowany w "słowniczku" ustawy (vide wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 911/08).
W świetle powyższego zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 4 pkt 11 i art. 6 u.t.d., które w istocie sprowadzały się do kwestionowania wyłączenia z przewozów okazjonalnych przewozów dokonywanych taksówką, uznać należy za całkowicie chybione.
Nie jest również uzasadniony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 18 ust. 5 u.t.d. Przepis ten odnosi się wyłącznie do przewozów okazjonalnych, stwarzając odpowiednie ograniczenia, do których nie zastosowali się skarżący, w zakresie zakazu instalowania odpowiednich urządzeń w pojeździe, którym wykonywany był skontrolowany przewóz.
Należy także wskazać, że nie jest zasadne stanowisko skarżących, które sprowadza się do twierdzenia, iż przyjęcie innej niż wskazana w skardze kasacyjnej interpretacji przepisu art. 18 ust. 5 u.t.d., a mianowicie uznanie, że przepis ten nie powinien być odnoszony do przedsiębiorcy, który profesjonalnie wykonuje działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób, gdyż prowadziłoby to do objęcia treścią tego przepisu wszystkich przedsiębiorców wykonujących przewozy okazjonalne, nie wyłączając osób wykonujących transport drogowy taksówką, gdyż przepis art. 18 ust. 5 u.t.d., jak to już wyżej wskazano, nie odnosi się do przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy taksówką, lecz wyłącznie do osób wykonujących przewozy okazjonalne. Przepis art. 18 ust. 5 powołanej ustawy ma na celu ochronę przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy taksówką, na podstawie licencji, przed nieuzasadnioną konkurencją ze strony przedsiębiorcy wykonującego przewozy okazjonalne. Oznacza to w konsekwencji, że ograniczenia w zakresie wyposażenia i oznakowania pojazdu do przewozu osób, o których mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d., odnoszą się zarówno do przedsiębiorcy wykonującego tę działalność pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, jak i przedsiębiorcy, dla którego przewozy okazjonalne stanowią przedmiot działalności podstawowej.
Ograniczenia przewidziane w art. 18 ust. 5 u.t.d., wbrew stanowisku skarżących, nie naruszają zasady wolności (swobody) prowadzenia działalności gospodarczej w świetle art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz art. 6 i 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j. Dz. U. 2007 r., poz. 1095 ze zm.).
Wreszcie należy stwierdzić, że nie uzasadniają uwzględnienia skargi kasacyjnej także wywody skarżących wskazujące na niespójność art. 18 ust. 5 z art. 601 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeksu wykroczeń (t. j. Dz. U. 2007 r. Nr 109, poz. 756 ze zm.). W myśl tego przepisu, kto wykonując działalność gospodarczą nie oznacza siedziby i miejsca wykonywania tej działalności lub wykonując działalność wytwórczą wprowadza do obrotu towary bez wymaganych oznaczeń, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Stanowisko skarżących, iż przepis art. 18 ust. 5 u.t.d., wkracza w materię, którą penalizuje art. 601 § 3 Kodeksu wykroczeń, nie wydaje się uprawnione, dlatego że po pierwsze, podmioty uprawnione do wszczynania postępowań z tytułu naruszenia u.t.d., wymienione w art. 89 tej ustawy, stosują przepisy ustawy o transporcie drogowym, nie zaś Kodeks wykroczeń i po drugie, przepis art. 18 ust. 5 u.t.d. jest przepisem szczególnym, który ma pierwszeństwo przed regulacją zawartą w art. 601 § 3 Kodeksu wykroczeń (vide wyrok NSA z 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 911/08).
Jednocześnie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia złożonego w skardze kasacyjnej – "z ostrożności procesowej" – wniosku o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 18 ust. 5 u.t.d. z Konstytucją RP.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło