II GSK 792/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Rz 477/08 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Rz 477/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę J. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] marca 2008 r. o nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. przyznał J. M. rentę strukturalną od grudnia 2007 r. do lipca 2013 r. w wysokości 896,19 zł. W podstawie prawnej organ wskazał m.in. § 20 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z dnia 19 czerwca 2007 r.). J. M. złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując, że organy powinny ustalić dla niego rentę w wysokości przewidzianej w § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na przyznanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm., dalej jako: rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004 r.), a nie na zasadach wynikających z § 12 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. Konsekwencją tego naruszenia jest wyliczenie wysokości renty strukturalnej w niższej wysokości, niż miałoby to miejsce, w przypadku uczynienia podstawą prawną rozstrzygania przepisów z 2004 r. Postawą ustalenia wysokości renty strukturalnej powinny natomiast być przepisy obowiązujące w dniu, gdy ubiegający się o takie świadczenie spełnił prawem przewidziane wymagania. Dla J. M. tym terminem powinien być 1 lipca 2005 r., tj. dzień wskazany w wyroku Sądu Okręgowego Wydziału IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt IV.U 788/06, jako chwila, od której wnioskodawca spełnił wszystkie wymogi przewidziane ustawą, gdyż od tego dnia został uznany za podlegającego ubezpieczeniu społecznemu rolników. W tym zaś dniu zastosowanie powinny mieć przepisy rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. o nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawą przyznania renty strukturalnej jest wniosek. Dopiero chwila złożenia wniosku może wyznaczać czasową granicę związania przepisami prawa. W sprawie J. M. dniem złożenia wniosku był dzień 3 sierpnia 2007 r. i z tego też powodu do rozpoznania tego wniosku mogły mieć zastosowanie przepisy, które obowiązywały we wskazanej dacie, a to oznacza, że podstawą rozstrzygania o wysokości renty strukturalnej właściwe są przepisy rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. złożył na powyższą decyzję J. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę uznając, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd uznał za niezasadny pogląd, zgodnie z którym w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. i wskazał, że w chwili wydawania decyzji objętej skargą przepisy rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. już nie obowiązywały, gdyż zostały uchylone rozporządzeniem z dnia 19 czerwca 2007 r., które weszło w życie 21 czerwca 2007 r. Dla wszystkich wniosków złożonych po tej dacie podstawą prawną rozstrzygania muszą być przepisy nowego rozporządzenia, ponieważ w tym akcie prawnym brak przepisów przejściowych, które regulowałyby odmiennie sytuację osób, które spełniły materialne warunki do przyznania renty strukturalnej przed tą datą. Sąd pierwszej instancji zauważył, że w sprawie bezsporne jest, iż skarżący złożył wniosek w sprawie renty strukturalnej w dniu 3 sierpnia 2007 r., a nie w dniu 8 maja 2006 r., aczkolwiek taki wniosek został wypełniony. Wobec niezłożenia wniosku nie można przyjąć, że w istocie w tej dacie skarżący nabył prawo do renty strukturalnej. Zdaniem Sądu organy poprawnie zastosowały w sprawie przepisy prawa, zatem brak było podstaw do uwzględnienia skargi. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. M. zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu: - naruszenie prawa materialnego tj. § 12 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w zw. z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie ma zastosowania w sprawie, lecz zastosowanie ma § 12 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegające na niewyjaśnieniu okoliczności faktycznych związanych ze złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej w dniu 5 maja 2006 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w J., - art. 113 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polegające na przedwczesnym przyjęciu, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzających go decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie uzupełnienia postępowania dowodowego, względnie o zmianę tego wyroku jak i poprzedzających go decyzji w ten sposób, że skarżącemu J. M. zostanie wyliczona renta strukturalna na podstawie § 12 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., tj. z zastosowaniem wskaźnika 210% najniższej emerytury, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż w dniu 5 maja 2006 r. zwrócił się do Biura Powiatowego ARiMR w J. z wnioskiem o przyznanie mu renty strukturalnej. Wniosek nie został zarejestrowany, gdyż skarżący został wykluczony z ubezpieczenia KRUS. Powyższe ma zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną świadczyć za tym, że w sprawie renty strukturalnej skarżącego ma zastosowanie § 12 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Z chwilą przywrócenia skarżącego do ubezpieczenia społecznego rolników skarżący zwrócił się ponownie z wnioskiem o przyznanie mu renty strukturalnej, jednak organ wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej w oparciu o § 12 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., w którym przelicznik renty strukturalnej jest mniej korzystny niż określony w rozporządzeniu z dnia 30 kwietnia 2004 r. Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, iż w trakcie postępowania odwoławczego wnioskował o przeprowadzenie dowodów na okoliczność złożenia wniosku o rentę strukturalną w dniu 5 maja 2006 r. i w tym celu w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji złożył wniosek o zawieszenie postępowania celem przeprowadzenia dowodów na wspomnianą wyżej okoliczność. Nieuwzględnienie tego wniosku stanowi, według kasatora, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Oprócz bowiem dokumentów istnieje dowód w postaci świadka na okoliczność złożenia dokumentów wraz z wnioskiem o rentę strukturalną w dniu 5 maja 2006 r. Nadto podniesiono, że przepisy derogacyjne rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., tj. § 26-29 nie stwierdzają utraty mocy prawnej rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. § 27 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. stanowi, że do spraw wszczętych przed wejściem w życie tego rozporządzenia, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny /dalej jako: NSA/ rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne. W ramach tych podstaw należy postawić zarzuty kasacyjne tj. przywołać konkretne przepisy prawa, które naruszył Sąd I instancji oraz określić sposób naruszenia tych przepisów. Rozpoznawana skarga została oparta na obydwu ustawowych podstawach, o których stanowi art. 174 p.p.s.a. tj. naruszeniu prawa materialnego i naruszeniu przepisów postępowania, a w ramach każdej z podstaw sformułowane zostały konkretne zarzuty i powołane przepisy prawa, które zdaniem kasatora zostały naruszone przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd I instancji. Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. NSA najpierw rozważał zarzut naruszenia prawa procesowego, bowiem jego zasadność powodowałaby konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku. Rozpatrując ten zarzut przypomnieć należy, że sądy administracyjne kontrolują decyzje administracyjne i w ramach tej kontroli oceniają, czy działanie organu administracji było zgodne z prawem. Sądy administracyjne nie ustalają zatem samodzielnie okoliczności sprawy, a jedynie badają, czy ustalenia organu były prawidłowe i wystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie mógł zatem w postępowaniu sądowym samodzielnie wyjaśniać okoliczności związanych ze złożeniem wniosku o rentę strukturalną w dniu 5 maja 2006 r., a jedynie mógł oceniać, czy okoliczność ta jest dostatecznie wyjaśniona. W świetle zgromadzonego w aktach materiału, na podstawie którego Sąd wydaje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji trafnie ustalił, że w dniu 5 maja 2006 r. wniosek został wypełniony, ale nie został w organie złożony. Pochodząca od strony informacja o złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o rentę strukturalną na datę 5 maja 2006 r. stanowi jedynie potwierdzenie faktu, że wniosek ten w dacie 5 maja 2006 r. nie był złożony. Sąd I instancji mógł zawiesić postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o rentę strukturalną, jednak nie był do tego zobligowany w świetle treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz mając na uwadze, że instytucja przywrócenia terminu dotyczy czynności procesowych nie zaś czynności o charakterze materialnoprawnym. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 995/08 zawiesił postępowanie sądowe w oczekiwaniu na omawiane rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o rentę strukturalną. Postępowanie sądowe zostało podjęte postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r. po uzyskaniu informacji, że prawomocnym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 860/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o rentę strukturalną. W chwili obecnej kwestia odmowy przywrócenia terminu jest już prawomocnie rozstrzygnięta, zatem zarzut kasacyjny dotyczący niezawieszenia postępowania przez WSA w oczekiwaniu na to rozstrzygnięcie jest nieusprawiedliwiony, bowiem już wiadomo, że odmowa zwieszenia nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż nie doszło do przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Nie jest też trafny zarzut naruszenia prawa materialnego tj. § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. W sprawie zostało prawidłowo ustalone, że J. M. złożył wniosek o rentę strukturalną w dniu 3 sierpnia 2007 r., tj. pod rządami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r., które zgodnie z § 29 weszło w życie dnia 21 czerwca 2007 r. i zastąpiło poprzednio obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. Zgodnie natomiast z § 27 tego rozporządzenia, do postępowań w sprawie rent strukturalnych prowadzonych w ramach wdrażania Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 r. wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (dotyczące wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej). W sytuacji, w której wniosek został złożony 3 sierpnia 2007r. tj. po wejściu w życie nowych przepisów (21 czerwca 2007 r.), przy jego rozpatrywaniu stosuje się przepisy nowe tj. przepisy rozporządzenia z 19 czerwca 2007 r. Zatem Sąd I instancji nie naruszył prawa materialnego akceptując decyzję organu, którą wyliczono rentę strukturalną na podstawie rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r., nie zaś na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., które mogły być stosowane tylko do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, tj. przed 21 czerwca 2007 r. Ponieważ wniosek rentowy został złożony w dniu 3 sierpnia 2007 r., to zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. ta data jest miarodajna do ustalenia, które przepisy powinny być zastosowane przy jego rozpatrywaniu. Powinny to być przepisy obowiązujące w dacie złożenia wniosku. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.