II GSK 971/19

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-09

Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Małgorzata Rysz, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków w przedmiocie zwrotu wniosku o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że czynność Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków w przedmiocie zwrotu wniosku o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 PPSA. Sąd uznał, że Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków, wykonując szereg czynności związanych z nadawaniem uprawnień zawodowych, posiada status organu administracji publicznej w sensie funkcjonalnym. Ponadto, rozstrzygnięcie o zwrocie wniosku, które uniemożliwia przystąpienie do egzaminu, kształtuje prawo skarżącego do nabycia uprawnień zawodowych, co uzasadnia kontrolę sądową.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy. Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków zwróciła wniosek, uznając go za niekompletny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę skarżącego na tę czynność, uznając ją za niepodlegającą kontroli sądów administracyjnych. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie przepisów PPSA i niezastosowanie przepisów dotyczących kontroli sądowej aktów i czynności z zakresu administracji publicznej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 190/19 w sprawie ze skargi J. K. na czynność Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o przeprowadzenie egzaminu postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z 17 czerwca 2019 r. (sygn. akt III SA/Gd 190/19) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), odrzucił skargę J. K. (dalej zwanego "Skarżącym") na czynność Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków z [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie zwrotu wniosku o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy. WSA uznał, że pismo informujące o zwrocie wniosku o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy nie zalicza się do żadnego z rodzaju aktów wskazanych w art. 3 § 2 ppsa, polegających kontroli sądów administracyjnych. Nie jest to bowiem ani decyzja, ani postanowienie, ani nie stanowi innego rodzaju aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. WSA dodał, że Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1296 ze zm.; dalej zwanej "kpa"). Komisja ta działa przy Dyrektorze Urzędu Morskiego, a do jej zadań należy m.in. przeprowadzanie egzaminów praktycznych i teoretycznych. Skarżący złożył skargę kasacyjną od postanowienia WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi (ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Ponadto wniósł o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ppsa dowodu uzupełniającego z dokumentu - decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] czerwca 2019 r., którą uchylono w całości decyzję Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z [...] lutego 2019 r., dotyczącą cofnięcia uznania dla ośrodka [...] W. S. na prowadzenie szkolenia kierownika prac podwodnych III klasy i umorzono postępowanie organu I instancji w całości. Skarżący wniósł również o rozważenie przedstawienia do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnień prawnych, budzących poważne wątpliwości, które wyłoniły się w niniejszej sprawie, a mianowicie: a) Jaki jest status prawny Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków działającej przy Dyrektorze Urzędu Morskiego w Gdyni, o której mowa w art. 25 ust. 1 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych? b) Jaki charakter mają rozstrzygnięcia (w szczególności będące skutkiem rozpatrywania wniosków o przeprowadzenie egzaminu) podejmowane przez Komisję Kwalifikacyjną dla Nurków na podstawie art. 25 ust. 4 pkt 1 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych w zw. z § 10 ust.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 25 czerwca 2010 r. w sprawie szkolenia i egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do wykonywania prac podwodnych (Dz. U. Nr 126, poz. 856 ze zm.; dalej zwanego "rozporządzeniem MI z 25 czerwca 2010 r.") oraz w jakim trybie może być kontrolowana ich prawidłowość? Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa przez jego błędne zastosowanie oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ppsa w zw. z art. 25 ust. 4 pkt 1 ustawy z 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1970 ze zm.) w zw. z § 10 ust. 6 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r. przez ich niezastosowanie, które to uchybienia spowodowane były błędną oceną dokonaną przez WSA, że zaskarżona czynność (pismo) Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków nie jest aktem lub czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowa ocena statusu prawnego Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków oraz charakteru rozstrzygnięć podejmowanych przez tę komisję na podstawie art. 25 ust. 4 pkt 1 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych w zw. z § 10 ust. 6 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r. prowadzi do wniosku, że zaskarżona czynność mieści się w grupie aktów i czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa i może być przedmiotem skargi wnoszonej do sądu administracyjnego w trybie art. 52 § 3 ppsa, podlegając tym samym sądowoadministracyjnej kontroli. W uzasadnieniu Skarżący stwierdził w szczególności, że WSA nie rozpoznał istoty sprawy, nie ustosunkował się do argumentów Skarżącego przedstawionych w skardze i nieprawidłowo określił istotę sprawy, którą w rzeczywistości była kontrola prawidłowości rozpatrzenia wniosku o przeprowadzenie egzaminu, dokonana przez Komisję Kwalifikacyjną dla Nurków na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych w zw. z § 10 ust. 1 i 6 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r. Zdaniem Skarżącego, pismo Przewodniczącego Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków z [...] grudnia 2018 r. nie tylko informuje o nierozpoznaniu wniosku Skarżącego, ale też dokonuje się na jego mocy "zwrotu wniosku", który to zwrot ma charakter czynności orzeczniczej - jest to merytoryczne rozstrzygnięcie z przyczyn formalnych. Ponadto pismo to dotyczy uprawnienia wynikającego z przepisów prawa (uprawnienie do wzięcia udziału w egzaminie i uzyskania stosownego dyplomu) i ma wpływ na możliwość realizacji tych uprawnień. Skarżący dodał, że wspomniane pismo pochodzi od organu administracji publicznej i zostało sporządzone w granicach jego kompetencji, nadanych ustawą o wykonywaniu prac podwodnych. W ocenie Skarżącego, Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków jest podmiotem wyodrębnionym w strukturze administracji, wyposażonym we władztwo administracyjne oraz posiadającym własne, wyróżniające ją kompetencje, a zatem jest to organ administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Stwierdziła w szczególności, że pismo z [...] grudnia 2018 r. nie jest aktem lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków dodała, że nie ma uprawnień do podejmowania jakichkolwiek aktów z zakresu administracji publicznej, lecz jedynie pełni funkcję pomocniczą wobec Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni - działa w celu usprawnienia pracy tego organu. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Skarżącego podtrzymał argumentację zawartą w skardze kasacyjnej oraz w załączniku do protokołu rozprawy. W załączniku do protokołu rozprawy sprecyzował żądanie zawarte w skardze kasacyjnej, wskazując że wnosi o uchylenie na podstawie art. 188 ppsa zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi przez uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz uznanie obowiązku Komisji Kwalifikacyjnej działającej przy Dyrektorze Urzędu Morskiego w Gdyni pozytywnego rozpatrzenia wniosku Skarżącego z 27 listopada 2018 r. o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych, jak również zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za II instancję. Ewentualnie Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 ppsa, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spór w sprawie dotyczy tego, czy dopuszczalna jest skarga na czynność Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków – w przedmiocie zwrotu wniosku o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy. Sprawa wynikła na tle ustawy z 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych, która reguluje m.in. kwestie związane z bezpieczeństwem wykonywania prac podwodnych oraz uzyskiwaniem dostępu do zawodów związanych z wykonywaniem tych prac. Zgodnie z art. 1 ust. 1 – ustawa określa warunki wykonywania prac podwodnych oraz zasady i tryb nabywania uprawnień do ich wykonywania. Kwestie związane z osiąganiem właściwych kompetencji, a w rezultacie dostępu do wymienionych zawodów zastrzegło zatem dla siebie państwo. W rozdziale 4 ustawy uregulowane zostały procedury związane z osiąganiem uprawnień w dostępie do poszczególnych stopni zawodowych. Ustalono dla poszczególnych zawodów związanych z wykonywaniem prac podwodnych odpowiednie dyplomy (art. 19), dla których wydania właściwy jest Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni (art. 22 ust. 1). Warunki uzyskania poszczególnych dyplomów zawarto w art. 20, z tym, że dla uzyskania dyplomów (w tym kierownika prac podwodnych III klasy) przewidziano jako warunek konieczny – złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu teoretycznego i praktycznego. Jak wskazano w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o wykonywaniu prac podwodnych (Sejm IV Kadencji, druk sejmowy nr 1448), ustawa przewidziała wprowadzenie ograniczenia dostępu do wykonywania prac podwodnych osobom nieposiadającym odpowiednich uprawnień zawodowych, co jest uzasadnione bardzo dużym ryzykiem zawodowym występującym przy tego rodzaju pracach i koniecznością odpowiedniego przygotowania zawodowego do ich wykonywania. Stwierdzić zatem trzeba, że objęta ww. przepisami sfera regulująca dostęp do wymienionych zawodów związanych z wykonywaniem prac podwodnych jest wykonywaniem administracji publicznej, a sprawy rodzące się na tym tle należą do spraw z zakresu administracji publicznej. W dalszym ciągu rozważenia natomiast wymaga, czy wydane w sprawie pismo Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków z [...] grudnia 2018 r. jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego. WSA uznał, że stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sprawa nie należy do kompetencji sądu administracyjnego. W niezwykle lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że: 1. Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków nie jest organem administracji publicznej, 2. zaskarżone pismo tej Komisji nie jest aktem lub czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Skarga kasacyjna zwalcza to stanowisko. Odnieść należy się więc do obu spornych kwestii. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić się trzeba ze Skarżącym, że Komisji Kwalifikacyjnej dla Nurków - wykonującej na gruncie ustawy o wykonywaniu prac podwodnych szereg czynności z zakresu administracji publicznej związanych z nadawaniem uprawnień zawodowych w wymienionych w ustawie zawodach - należy przypisać w niniejszej sprawie status organu administracji publicznej w sensie funkcjonalnym. Zgodnie z art. 25 ust. 1, 2 i 3 ustawy Komisja Kwalifikacyjna działa przy Dyrektorze Urzędu Morskiego w Gdyni, przewodniczącego Komisji powołuje na okres 3 lat i odwołuje minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, na wniosek Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni; z kolei zastępcę przewodniczącego, sekretarza i pozostałych członków komisji powołuje i odwołuje Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni, na wniosek przewodniczącego Komisji. Komisja ma określone ustawowo kompetencje; do jej zadań należy m.in. rozpatrywanie wniosków osób ubiegających się o uzyskanie dyplomów lub świadectw oraz przeprowadzanie egzaminów praktycznych i teoretycznych z zakresu wymaganej wiedzy i umiejętności, ale także opiniowanie opracowywanych przez ośrodki szkoleniowe programów i metod szkolenia oraz nadzorowanie przebiegu tych szkoleń, nadzorowanie przebiegu szkoleń związanych z wprowadzaniem nowych technologii prac podwodnych, opracowywanie zaleceń z zakresu bezpieczeństwa wykonywania prac podwodnych, ustalanie, na wniosek właściwego ministra, inspektora pracy lub prokuratora przyczyn i okoliczności wypadków powstałych przy wykonywaniu prac podwodnych (ustęp 4 art. 25); Komisja może też wydawać zaświadczenia (§ 18 ust. 2 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r.). Zatem jest to organ, którego powołanie znajduje oparcie w ustawie, ma ustawowo przypisane, określone kompetencje, może działać w formie, która jest przewidziana dla podmiotów spełniających funkcje w zakresie administracji publicznej. Przekonanie, że Komisję Kwalifikacyjną należy uznać za organ administracji w sensie funkcjonalnym wzmacnia też stanowisko Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni (wyrażone w odpowiedzi na skargę), który wprost stwierdził, że nie jest właściwym organem, który mógłby występować w tej sprawie, a takim organem jest Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków, która wydała zaskarżone pismo i która m.in.: 1) rozpatruje wnioski osób ubiegających się o uzyskanie dyplomów nurka i kierownika prac podwodnych, weryfikuje załączone do wniosku dokumenty potwierdzające wykształcenie, praktykę zawodową i ukończenie wymaganych szkoleń, 2) przeprowadza egzaminy praktyczne i teoretyczne z zakresu wymaganej wiedzy i umiejętności. Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni stwierdził przy tym, że Komisja Kwalifikacyjna dla Nurków w zakresie wspomnianych kompetencji działa samodzielnie. Drugą zasadniczą, wymagającą rozstrzygnięcia kwestią jest charakter zaskarżonego pisma Komisji Kwalifikacyjnej, tzn. czy może zostać zakwalifikowane jako akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Pismo to zostało wydane po złożeniu przez Skarżącego wniosku o przeprowadzenie egzaminu na uprawnienia kierownika prac podwodnych III klasy. Stosownie do art. 25 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych Komisja Kwalifikacyjna rozpatruje wnioski osób ubiegających się o uzyskanie dyplomów lub świadectw i weryfikuje załączone do wniosków dokumenty oraz przeprowadza egzaminy praktyczne i teoretyczne z zakresu wymaganej wiedzy i umiejętności. Zdanie takiego egzaminu jest konieczne, aby móc podjąć starania o uzyskanie certyfikatu kierownika prac podwodnych III klasy; jest więc niezbędnym etapem w toku uzyskiwania uprawnień do zawodu, do którego dostęp jest kontrolowany przez państwo. Procedura przeprowadzenia takiego egzaminu została uregulowana w ww. rozporządzeniu MI z 25 czerwca 2010 r. (przede wszystkim w § 10). Procedura ta rozpoczyna się złożeniem wniosku, który może wnieść bezpośrednio zainteresowany (ust. 1) lub w jego imieniu – ośrodek szkoleniowy. W toku tej procedury Komisja Kwalifikacyjna podejmuje różne czynności, jedną z nich jest wyznaczenie terminu egzaminu. W rozpoznawanej sprawie do wyznaczenia terminu jednak nie doszło, gdyż zaskarżonym pismem, działając na podstawie § 10 ust. 6 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r., Komisja uznała, że wniosek nie będzie rozpatrywany i podlega zwrotowi wraz z opłatą egzaminacyjną. Tym samym Skarżący został pozbawiony możliwości wdrożenia dalszych czynności celem uzyskania dyplomu kierownika prac podwodnych otwierającego dostęp do zawodu. Trzeba zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że rozstrzygnięcie Komisji Kwalifikacyjnej objęte pismem z [...] grudnia 2018 r. należy zakwalifikować do aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, gdyż zostało podjęte w sprawie indywidualnej, skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie lub służbowo, w sprawie objętej działaniem administracji publicznej i zapadło poza postępowaniem administracyjnym określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego (brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, żeby postępowanie w sprawie egzaminu na kierownika prac podwodnych miało się toczyć w ramach jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego i kończyć wydaniem decyzji). Zgodzić się też trzeba ze stanowiskiem Skarżącego, że wydane pismo obejmuje rozstrzygnięcie dotyczące uprawnienia Skarżącego wynikającego z przepisu powszechnie obowiązującego prawa. Zwraca się w piśmiennictwie uwagę, że art. 3 § 2 pkt 4 ppsa nie stanowi dosłownego powtórzenia art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.; dalej zwanej "ustawą o NSA"). W art. 3 § 2 pkt 4 ppsa kontrolą sądów administracyjnych objęto "inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", a więc w porównaniu z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA pominięto wzmiankę o "przyznaniu, stwierdzeniu albo uznaniu" uprawnień lub obowiązków przez "akty lub czynności" podlegające tej kontroli. Zdaniem wielu autorów jest to rozwiązanie trafne, gdyż oznacza liberalizację przesłanki w porównaniu z ujęciem przyjętym w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA (por. E. Łętowska, Glosa do wyroku NSA z 14.08.2002 r., II SA/Gd 4182/01, OSP 2003/10, s. 562). Zbliżone stanowisko zajęli W. Chróścielewski, Z. Kmieciak i J.P. Tarno, którzy wskazują, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego czasownikowe określenia: "przyznanie", "stwierdzenie" albo "uznanie", rozpatrywane w związku z kategorią uprawnień i obowiązków, były traktowane jako kwalifikatory przesądzające o dopuszczalności skargi na te akty i czynności. Pominięcie tych kwalifikatorów rozszerzyło więc w pewnym stopniu zakres kontroli (W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, J.P. Tarno, Reforma sądownictwa administracyjnego a standardy ochrony praw jednostki, PiP 2002/12, s. 35–36; A. Kabat [w:] B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 26). Również zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym podzielić należy stanowisko, że "wynikanie" uprawnień lub obowiązków z "przepisów prawa" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa obejmuje zarówno pośrednie, jak i bezpośrednie oparcie uprawnienia lub obowiązku na przepisie prawa. W rozpoznawanej sprawie jeszcze raz podkreślenia wymaga, że zdanie egzaminu na kierownika prac podwodnych jest koniecznym warunkiem, aby móc starać się o dyplom kierownika prac podwodnych. Zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o wykonywaniu prac podwodnych ustanawia się dyplom dla kierownika prac podwodnych III klasy uprawniający do kierowania pracami podwodnymi na małych głębokościach. Z kolei, stosownie do art. 20 omawianej ustawy do uzyskania tego dyplomu konieczne jest złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu teoretycznego i praktycznego z wymaganej wiedzy i umiejętności. Zaskarżone pismo Komisji Kwalifikacyjnej, wydane na podstawie § 10 ust. 6 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r. (Wniosek niekompletny nie jest rozpatrywany i jest zwracany wraz z wniesioną opłatą egzaminacyjną) uniemożliwia Skarżącemu przystąpienie do egzaminu otwierającego drogę do uzyskania dyplomu kierownika prac podwodnych. Akt ten kształtuje więc prawo Skarżącego do nabycia uprawnień zawodowych, w istocie bowiem odmawia, niweczy, nie dopuszcza do działań umożliwiających ich nabycie. Z tych też przyczyn uznać należy, że błędne i naruszające art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ppsa w zw. z art. § 10 ust. 6 rozporządzenia MI z 25 czerwca 2010 r. było stanowisko WSA, który odrzucił skargę z powodu uznania, że kontrola zaskarżonego pisma nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego bezprzedmiotowe byłoby też przedstawianie do rozpoznania składowi siedmiu sędziów zagadnień wskazanych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając sprawę, WSA - uwzględniając to co wyżej powiedziano - w pierwszej kolejności skontroluje, czy zostały spełnione warunki do wniesienia skargi na akt lub czynność o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a następnie rozpozna skargę. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast wniosku o dopuszczenie dowodu z decyzji Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie cofnięcia uznania dla ośrodka szkolenia na prowadzenie szkolenia kierownika prac podwodnych kierownika III klasy i umorzenia postępowania organu I instancji, uznając, przede wszystkim, że jego zgłoszenie jest na tym etapie postępowania przedwczesne. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 ppsa, postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku Skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 4 lutego 2008 r. o sygn. akt I OPS 4/07 (publ. ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23) wyjaśnił, że przepisy art. 203 i art. 204 ppsa nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie. Do wspomnianej kategorii należy postanowienie o odrzuceniu skargi. Obowiązek respektowania przytoczonego stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie wynika z ogólnie wiążącej mocy uchwał (art. 269 § 1 ppsa). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, koszty poniesione w związku z niniejszym postępowaniem kasacyjnym mogą być natomiast Skarżącemu zwrócone w przypadku uwzględnienia przez WSA skargi - jako koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia praw, o jakich mowa w art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło