II GW 9/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej wniosku Gminy T. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Gminą T. a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w T. w przedmiocie wniosku A. i T. małżonków B. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. Wójt Gminy T. na podstawie art. 22 § 2 i § 3 pkt 2 ustaw z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego między Gminą T. (dalej: wnioskodawcą) a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w T., w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W uzasadnieniu wniosku przedstawiono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwno zobowiązanym A. i T. B. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Wójta Gminy T. o nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał Wójtowi Gminy T. pismo A. i T. B. według właściwości celem załatwienia. Zobowiązani wnieśli o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie czynności egzekucyjnych, ewentualnie o umorzenie prowadzonej egzekucji oraz cofnięcie podjętych czynności egzekucyjnych. Wnioskodawca podkreślił, że zgodnie z dyspozycją art. 56 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619) to organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie takim organem jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. Reasumując wnioskodawca wskazał, że w związku z zaistniałym, sporem kompetencyjnym konieczne jest wskazanie właściwego organu do załatwienia przedmiotowej sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. poinformował, że wniosek zobowiązanych został przekazany do wierzyciela, w związku z brakiem dokumentów informujących o wstrzymaniu wykonania ostatecznych decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. celem zajęcia stanowiska w sprawie i ewentualnego wystąpienia z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto organ zawiesił postępowanie egzekucyjne na majątku zobowiązanych po otrzymaniu kopii postanowienia WSA w G. o wstrzymaniu wykonania ostatecznych decyzji Wójta Gminy T. z dnia [..].04.2008r. w sprawach o sygn. akt [...] i [...]. Organ egzekucyjny podniósł, że art. 56 u.p.e.a. nie przewiduje zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego (dłużnika). Z tego względu przyjmuje się, że wniosek zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie stanowi oświadczenia woli składanego w celu doprowadzenia do czasowego przerwania stosowania środków egzekucyjnych, ale oświadczenie wiedzy dotyczące istnienia podstaw do zawieszenia postępowania, które stanowi podstawę do podjęcia przez organ egzekucyjny działań z urzędu. Organ egzekucyjny przeprowadza postępowanie wyjaśniające i w przypadku stwierdzenia jednej z podstaw do zawieszenia postępowania wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania. Podstawy do zawieszenia postępowania wymienia art. 56 u.p.e.a., w sposób enumeratywny, tym samym organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego może je oprzeć wyłącznie na jednej z wymienionych przesłanek. Powoływanie przez zobowiązanego innych okoliczności nie może więc stanowić podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zaistnienie przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego skutkuje obligatoryjnym zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, bowiem w zakresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny związany jest treścią art. 56 § 1 u.p.e.a., który nie pozostawia organowi egzekucyjnemu możliwości uznania, czy w danym przypadku może zawiesić, czy też nie, prowadzone postępowanie egzekucyjne. Z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego może wystąpić również zobowiązany, jednakże kwestia oceny skuteczności wniosków zgłaszanych przez zobowiązanego jest każdorazowo oceniana występowaniem przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego, przewidzianych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby z żądaniem zawieszenia postępowania egzekucyjnego wystąpił wierzyciel należności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w związku z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast zgodnie z treścią art. 15 § 2 p.p.s.a. do rozstrzygania sporów, o których mowa w art. 4 p.p.s.a. oraz do rozpoznania innych spraw należących do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Według utrwalonych poglądów sporem kompetencyjnym jest sytuacja prawna, w której zachodzi rozbieżność stanowisk, co do właściwości organu, która powinna być usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Tak więc przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy administracyjnej (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy administracyjnej (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Ponadto wskazać należy, że warunkiem rozpatrzenia sporu kompetencyjnego jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego aby można dokładnie określić przedmiot sprawy. Oczywiście dokładne ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do obowiązków organów administracji publicznej. Powyższe oznacza, że spór kompetencyjny może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Tak więc spór kompetencyjny nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz musi mieć charakter konkretny, dotyczący określonej sprawy administracyjnej, ponadto musi być aktualny (vide postanowienie NSA z 29.11.2011 r. II OW 95/11, postanowienie NSA z 12.01.2012 r. II GW 7/11 niepublikowane). W rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka aktualności sporu o właściwość. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. wydanym w sprawie II SA/Gd 720/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wstrzymał wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z [...] września 2014 roku, którą to decyzją kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy T. z [...] maja 2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji z [...] kwietnia 2008 roku Wójta Gminy T. ustalającą opłatę planistyczną w kwocie [...] złotych. W dniu [...] stycznia 2015 r. A. i T. B. wystąpili do Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec nich na podstawie decyzji ustalającej opłatę planistyczną. We wniosku poinformowali organ o postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z [...] grudnia 2014 roku oraz powołali się na treść art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z treści art. 56 § 1 pkt 1 i § 3 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego całości lub w części, w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. W piśmie z dnia [...] maja 2015 roku, skierowanym wprost do NSA, Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wskazał, że wniosek A. i T. B. przekazał Gminie T., jako wierzycielowi celem zajęcia stanowiska w sprawie i ewentualnie złożenia wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. w/w piśmie oświadczył, że po otrzymaniu kopii postanowienia Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w G. z dnia [...] grudnia 2014 roku zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie decyzji o ustaleniu opłaty planistycznej. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie decyzji administracyjnej o ustaleniu opłaty planistycznej, właściwy organ zawiesił postępowanie egzekucyjne, odwołując się do przesłanki z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że mamy do czynienia z aktualnym sporem o właściwość, który z organów Gmina T. czy Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. jest władny rozpoznać wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 64 § 3 p.p.s.a. i art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.