II GZ 149/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 5 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Po 484/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: Oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. w sprawie o sygn. akt III SA/Po 484/08 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zażalenie na to postanowienie wniósł Z. K. wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów sądowych w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię. W uzasadnieniu podniósł, że ustawodawca z zakresu możliwości zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wyłączył żadnego konkretnego rodzaju rozstrzygnięcia także postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W jego ocenie nie można zgodzić się z twierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie kwalifikuje się do wykonania i wykonaniu nie podlega. Nadto w przedmiotowej sprawie spełnione są pozostałe, przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki pozwalające na wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, bowiem skarżący ponosi znaczne szkody nie mogąc prowadzić sprzedaży napojów alkoholowych w swoim sklepie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i części doktryny prawa i postępowania administracyjnego pojawiły się rozbieżności co do pojęcia "wykonalności decyzji administracyjnych". Wiążą się one głównie z wątpliwościami co do istoty, mechanizmu działania oraz wzajemnych relacji pomiędzy konstrukcjami prawomocności, wykonalności i skuteczności aktów administracyjnych. Zgodnie z przeważającym w orzecznictwie poglądem, który Naczelny Sąd Administracyjny podziela, stwierdzić należy, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. orzeczenia NSA: z 17 lipca 2006 r., I FZ 281/06, OSP 2007, nr 6, poz. 76, z 4 lutego 2005 r., II GZ 1/05, niepubl.). Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Ten stan w rzeczywistości społecznej, którego spowodowanie nakazuje akt administracyjny, stanowi przedmiot jego wykonania. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest więc każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu zachowań innych podmiotów, a nawet świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego (np. sumy pieniężnej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ). Akt administracyjny zostaje wykonany, gdy rzeczywisty stan stosunków społecznych odpowiadać będzie stanowi określonemu w nim jako powinny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 2, str. 336; podobnie: J. P. Tarno , Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz , wydanie 3, str. 216; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 2, str. 160 – 161 ). Zgodnie z przedstawionym rozumieniem wykonania, nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania między innymi wszelkie akty administracyjne odmowne, np. decyzja w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ma charakter procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Tym samym nie nadaje się do ona do wykonania i nie stwarza zagrożeń dających podstawę do wstrzymania jej wykonalności w oparciu o art. 61 § 3 (postanowienie WSA W Gdańsku z 7 stycznia 2005 r., II SA/Gd 1539/03, Lex nr 203327). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego także w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest orzeczeniem o charakterze procesowym, nie nadaje się więc do wykonania i nie wymaga wykonania, nie wywołuje też skutków o charakterze materialnoprawnym. Nie posiadając cech wykonalności nie może, więc być zgodnie z prezentowanym powyżej stanowiskiem, objęte wnioskiem, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. podlega rozpoznaniu przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.