II GZ 255/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 54/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] przedmiocie obowiązku zwrotu nadmiernie otrzymanych dopłat do biletów ulgowych postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 54/15 odmówił W.G. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie obowiązku zwrotu nadmiernie otrzymanych dopłat do biletów ulgowych. Sąd w uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z dnia 19 marca 2015 r. skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że skutecznie wszczął postępowanie sądowoadministracyjne nakazujące skarżącemu zwrot 172 680,65 zł tytułem dotacji udzielonej z budżetu Państwa do biletów ulgowych. Wskazał, że wysokość powyższej kwoty stanowi dla jego przedsiębiorstwa ogromną sumę, której przymusowy zwrot w toku postępowania sądowoadministracyjnego doprowadziłby do definitywnej likwidacji tegoż przedsiębiorstwa, a nawet upadłości. Możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na obecnym etapie sprawy stanowiłaby przedwczesne narażenie skarżącego na szkodę wielkich rozmiarów. Dlatego też, zdaniem skarżącego, uznać należy, że zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd podkreślił, że skarżący wprawdzie szczegółowo uzasadnił wniosek, aczkolwiek na poparcie twierdzeń w nim zawartych nie przedstawił żadnych dowodów (w szczególności dokumentów wskazujących, w jakiej kondycji finansowej znajduje się prowadzona przez skarżącego działalność pod nazwą ‘W". Tymczasem dopiero po udokumentowaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej, w której znajduje się firma skarżącego, Sąd mógłby odnieść się do oceny wpływu jaki wywiera na nią wykonanie zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji mogłoby umożliwić określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Gołosłowne zatem twierdzenia skarżącego, wskazujące w zasadzie jakie – prawdopodobnie – skutki mogą wystąpić, gdy decyzja zostanie wykonana, niepoparte żadnymi dokumentami źródłowymi odnoszącymi się do sytuacji finansowej skarżącego i prowadzonej przez niego działalności, nie były wystarczające do przyjęcia przez Sąd, że wniosek ten jest zasadny. W.G. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. prawa procesowego: art. 6 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący pomimo braku reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika i wiedzy o procedurze sądowoadministracyjnej nie udowodnił, że możliwość wykonania zaskarżonej decyzji w toku postępowania egzekucyjnego może narazić go na znaczną szkodę oraz trudne do odwrócenia skutki w przypadku uwzględnienia skargi skarżącego (tj. przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.) 2. prawa procesowego w zakresie naruszenia zasady prawdy obiektywnej i uznania, że sąd administracyjny winien przeprowadzać dowody jedynie na wniosek strony, przy jednoczesnym pominięciu zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, z których wynika, że kwota 172 680,65 zł jest co do zasady kwotą na tyle dużą dla przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, że jej egzekucja może doprowadzić zarówno do znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do zażalenia przestawiających jego aktualną sytuację finansową oraz wymagalne zobowiązania finansowe oraz stwierdził, że poprzez ich załączenie wystarczająco udowodnił, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego na obecnym etapie postępowania doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji lub upadłości przedsiębiorstwa skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt II GZ 87/13). Wniosek W.G. z dnia 19 marca 2015 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, skoro we wniosku tym skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, w jakiej kondycji finansowej znajduje się prowadzona przez niego jednoosobową działalność gospodarcza. Wobec tego Sąd pierwszej instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro do dnia rozpatrzenia omawianego wniosku strona nie wskazała żadnych okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega jednak, że wskazany niedostatek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzupełniony w zażaleniu, gdzie strona wskazała okoliczności, które jej zdaniem uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem wydanej w sprawie decyzji. W orzecznictwie był już wyrażany pogląd, że w takich okolicznościach NSA uprawniony jest do ponownej oceny wniosku i do ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (zob. postanowienia NSA: z dnia 15 grudnia 2010 o sygn. akt I GZ 418/10, z dnia 11 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 424/10, z dnia 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II OZ 614/12. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego załączone do zażalenia dokumenty, jak i wyjaśnienia uprawdopodabniają wystąpienie w przypadku skarżącego przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Biorąc pod uwagę wynik finansowy jednoosobowej działalności skarżącego za 2014 r. i 2015 r. oraz wysokość wymierzonej kary (172 680,65 zł) należało przyjąć, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki i wyrządzi znaczną szkodę w postaci likwidacji lub upadłości przedsiębiorstwa skarżącego. Sam fakt znacznego utrudnienia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogący spowodować konieczność likwidacji przedsiębiorstwa uzasadnia uznanie, że może zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I GSK 1476/11). Ponadto należy zauważyć, że skarżący prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem, dlatego też zapłata kary określonej w decyzji przed dokonaniem kontroli legalności tej decyzji przez sąd administracyjny mogłaby spowodować pozbawienie skarżącego nie tylko źródła dochodu z prowadzonej działalności ale również wpłynąć znacząco na majątek prywatny skarżącego. W tym stanie rzeczy NSA uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 zd. 1 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.