II GZ 287/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 16 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1035/20 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2020 r. znak [...] w przedmiocie kary pieniężnej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli u przedsiębiorcy postanawia: oddalić zażalenie. I Z.O. (dalej jako: "skarżący") pismem z dnia 17 marca 2020 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] lutego 2020 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wezwaniem z dnia 29 czerwca 2020 r., doręczonym w dniu 13 lipca 2020 r., skarżący został zobowiązany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi pod rygorem odrzucenia skargi poprzez wskazanie numeru PESEL. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1035/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") skargę oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi, z uwagi na to, że do dnia wydania postanowienia, skarżący nie uzupełnił braków skargi. Pismem z dnia 7 września 2020 r., skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku w postaci wskazania numeru PESEL. W uzasadnieniu wskazał, iż działa w sprawie osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Doręczone mu postanowienie znajdowało się w przesyłce pocztowej łącznie z innymi kartkami, wzywającymi do uiszczenia wpisu od skargi, na których strona skupiła swoją uwagę. Okoliczność ta spowodowała, że skarżącemu umknęło, iż przesyłka zawierała także wezwanie do uzupełnienia braku w postaci informacji o numerze PESEL. O treści niezauważonego dokumentu skarżący dowiedział się dopiero po powrocie z urlopu. Uniemożliwiło to wcześniejsze uzupełnienie braku w wyznaczonym terminie. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 357/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1035/20 odrzucające skargę strony skarżącej. Natomiast postanowieniem z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1035/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wobec braku przesłanek do przywrócenia terminu, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że skarżący wskazał, że doręczone mu postanowienie o odrzuceniu skargi, znajdowało się w przesyłce pocztowej łącznie z innymi kartkami, wzywającymi do uiszczenia wpisu od skargi, na których strona skupiła swoją uwagę. Okoliczność ta spowodowała, że skarżącemu umknęło, iż przesyłka zawierała także wezwanie do uzupełnienia braku w postaci informacji o numerze PESEL. O treści niezauważonego dokumentu skarżący dowiedział się dopiero po powrocie z urlopu. Wobec tego, Sąd stwierdził, że przedstawione we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają, że do uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi doszło bez winy skarżącego. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu dla uzupełnienia braku formalnego skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy spełnione zostały wszelkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. II Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Stosownie do art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. O braku winy można mówić, gdy wnioskodawca dopełnił obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonanie oceny wystąpienia tej przesłanki musi nastąpić na podstawie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy i z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można i należy wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu Sąd ocenia, zatem, czy strona uprawdopodobniła okoliczności, które powołała na usprawiedliwienie opóźnienia w dokonaniu czynności procesowej oraz czy te okoliczności są tego rodzaju, że nie można przypisać winy za to opóźnienie. Zaznaczyć należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie można mówić o uprawdopodobnieniu przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Podnoszone przez skarżącego przyczyny uchybienia terminu, tj., że doręczone skarżącemu postanowienie o odrzuceniu skargi znajdowało się w przesyłce pocztowej łącznie z innymi kartkami, wzywającymi do uiszczenia wpisu od skargi, na których skupił swoją uwagę - nie uzasadnia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Niemniej jednak w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że w przesyłce pocztowej znajdowało się postanowienie o odrzuceniu skargi, łącznie z innymi kartkami, wzywającymi do uiszczenia wpisu od skargi, na których skarżący skupił swoją uwagę. W niniejszej sprawie skarżący został wezwany do uzupełnienia braku fiskalnego skargi oraz braku formalnego w postaci podania jego numeru PESEL. Wezwania te zostały doręczone skarżącemu w dniu 13 lipca 2020 r., co znajduje potwierdzenie w zwrotnym potwierdzeniu odbioru, natomiast postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 1035/20 odrzucające skargę oraz zwracające uiszczony wpis od skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu 31 sierpnia 2020 r. Przechodząc do istoty sprawy, wskazać należy, że nie można przyjąć, aby uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było w niniejszej sprawi niezawinione. O braku winy można by mówić, gdyby, strona nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie była w stanie usunąć przeszkody w dochowaniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Tymczasem w niniejszej sprawie, skarżący wskazał, że umknęło mu to, że przesyłka zawierała także wezwanie do uzupełnienia braku w postaci informacji o numerze PESEL. Skarżący wskazał przy tym, że działał w sprawie osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika Niemniej jednak uznać należało, że przyczyna ta nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu, w szczególności, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu z uwagi na nieznajomość przez skarżącego prawa (por. postanowienia NSA: z dnia 12 stycznia 2016 r., II OZ 1369/15; z dnia 28 listopada 2012 r., I OZ 869/12; z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS). Tym samym, słusznie uznał Sąd pierwszej instancji, że brak było przesłanek dla przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Wobec tego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.