II GZ 434/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 4 grudnia 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1235/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. odrzucił skargę H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Sz. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oraz oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd I instancji, w zakresie podstaw odrzucenia skargi na postanowienie organu, stwierdził, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Wskazał również, że zgodnie z art. 222 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), nie zażądano od skarżącej wpisu od skargi, wobec czego nie orzekł o kosztach postępowania. Odnosząc się zaś do wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. H. K. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w zakresie oddalającym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stanowiący podstawę orzeczenia Sądu I instancji w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z kosztów sądowych, art. 247 p.p.s.a. określa, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie zostanie ona uwzględniona. Chodzi tu o sytuację, w której obowiązujące przepisy prawa wykluczają możliwość uwzględnienia żądania strony skarżącej, w tym w szczególności chodzi o sytuację, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia: 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 329/14, 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OZ 673/14, 30 września 2014 r., sygn. akt II OZ 998/14). Powołany art. 58 § 1 p.p.s.a. w punkcie 2 przewiduje, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skoro przyczyną odrzucenie skargi H. K. było stwierdzenie przez Sąd I instancji uchybienia terminu do dokonania tejże czynności, termin ten upływał bowiem w dniu 3 września 2014 r., a skarga wniesiona została w dniu 4 września 2014 r., to niewątpliwie zaistniała w sprawie omawiana sytuacja oczywistej bezzasadności skargi wynikła z wystąpienia przesłanki do odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zauważyć przy tym należy, że Sąd I instancji uwzględnił częściowo sformułowany w zażaleniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w ten sposób, że ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata umożliwiając jej tym samym wniesienie środka odwoławczego od postanowienia objętego zażaleniem w części, w jakiej odrzucono skargę strony. Oddalił zaś, po merytorycznym rozpoznaniu, wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. Sąd I instancji rozpoznając sformułowany w niniejszym zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, odmówił skarżącej przywrócenia tego terminu. Żadne z postanowień Sądu I instancji – z dnia 4 grudnia 2014 r. i 2 lipca 2015 r. nie stało się do tej pory przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze te okoliczności, stwierdzić należy, że na obecnym etapie sprawy nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy, albowiem niezakwestionowane skutecznie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego oznacza, że jest ona oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć należy, że podważenie postanowienia Sądu I instancji odrzucającego skargę lub odmawiającego przywrócenia uchybionego terminu, powodujące zainicjowanie sprawy sądowoadministracyjnej spowoduje również, że strona będzie mogła domagać się przyznania jej prawa pomocy w zakresie jak dotychczas, a więc przez zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.