II GZ 510/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 346/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 346/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił A. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca lub spółka) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. We wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji zawartym w skardze, skarżąca wskazała, że wykonanie decyzji może skutkować utratą płynności finansowej spółki i ogłoszeniem jej upadłości, a przez to utratą możliwości zarobkowania przez osoby, dla których spółka stanowi źródło przychodu. Wskazano, że spółka nie ma możliwości radykalnej poprawy swojej sytuacji finansowej. Zdaniem spółki nie zachodzą negatywne przesłanki wstrzymania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmawiając wstrzymania wykonania decyzji uznał, że podnoszone we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej. W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wskazała żadnej okoliczności stanowiącej o niebezpieczeństwie wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu I instancji nie przedstawienie aktualnych danych o stanie majątkowym spółki, obrazujących jej rzeczywistą kondycję finansową, uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku, bowiem Sąd nie ma możliwości dokonania oceny czy rzeczywiście zachodzą w stosunku do skarżącej przesłanki uzasadniające wstrzymania wykonania decyzji. W zażaleniu od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 maja 2017 r. skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 163 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), poprzez błędne uznanie, iż podniesione przez skarżącą we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji okoliczności nie uprawdopodobniają przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w sytuacji, gdy skarżąca wskazała we wniosku okoliczności świadczące o tym, że w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia spółce znacznej szkody oraz wykazała wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na jej sytuację majątkową. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Dodatkowo podniesiono, iż orzecznictwo sądowoadministracyjne zobowiązuje jedynie stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając na stronę obowiązku ich udowodnienia. Zdaniem skarżącej wyjaśniła ona na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd miał zatem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, gdyż spółka dostarczyła odpowiednich informacji, które umożliwiały zweryfikowanie tej wiedzy. Ponadto nieprzedstawienie przez spółkę dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową nie wykluczało dokonania przez Sąd merytorycznej oceny uzasadnienia żądania. Tymczasem WSA ograniczył się wyłącznie do lakonicznego przywołania stanowiska strony sformułowanego we wniosku, nie dokonując jednak głębszej analizy prawdopodobieństwa wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową spółki, przy uwzględnieniu innych okoliczności wskazanych przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 24.000 zł. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca nie wykazała stosownymi dokumentami, jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Nadto, nie wykazała również, ewentualnego wpływu na tę sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa, iż znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia skutków, które byłyby trudne do odwrócenia albo może spowodować szkodę, która byłaby dla skarżącej znaczna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa. WSA trafnie zwrócił uwagę, że skarżąca spółka do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, co należy podkreślić, nie dołączyła żadnych dowodów, które dokumentowałyby jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa. Zasadne jest stanowisko WSA, iż nie był w stanie określić czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji, tylko z uwagi na wysokość nałożonej kary pieniężnej, byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Twierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione stosownymi dokumentami odnoszącymi się do sytuacji majątkowej strony. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu ani do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zawartego w skardze), ani też do tego środka zaskarżenia nie została załączona jakakolwiek "dokumentacja w postaci bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacja dodatkowa", która obrazowałaby aktualną, rzeczywistą kondycję finansową spółki. Brak wiedzy co do rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej strony sprawia, że nie jest możliwa ocena, czy i w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji przed zakończeniem kontroli sądowej może wpłynąć na sytuację majątkową skarżącej spółkę. Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "znacznej szkody", co oznacza, że dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wystarcza samo jej wystąpienie, lecz jeszcze jej rozmiar dla zobowiązanego musi być co najmniej znaczny. Oznacza to, że sama wysokość określonej kary pieniężnej nie świadczy automatycznie o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwota ta musi być bowiem odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej, w tym jej płynności finansowej (por postanowienie NSA z dnia 21 luty 2017 r., o sygn. akt II GZ 106/17, z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 1360/16). Wbrew zarzutom skarżącej także sama utrata przewidywanego zysku przez brak możliwości eksploatacji spornych urządzeń na skutek ich zatrzymania nie uzasadnia automatycznie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, sama utrata korzyści majątkowych nie uzasadnia bowiem automatycznie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II GZ 600/16). Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.