II GZ 52/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2022/07 w zakresie oddalenia wniosku o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku w sprawie ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 6 listopada 2008 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2022/07 oddalił wniosek D. D. o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 kwietnia 2008 r., uchylającym decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu posiadania statusu bezrobotnego. W uzasadnieniu Sąd podał, że w dniu [...] października 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo D. D., w którym wniósł o sprostowanie ww. wyroku poprzez zmianę zawartego na stronie 2 uzasadnienia, w wersach 11-15 od góry, zwrotu "w uzasadnieniu decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, iż należy ustalić, czy decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...], orzekająca o utracie z dniem [...] lutego 2004 r. przez D. D. statusu osoby bezrobotnej, jest ostateczna" na zwrot w brzmieniu "w uzasadnieniu decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, iż należy ustalić, czy decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r. znak: [...] orzekającej o utracie z dniem [...] lutego 2004 r. przez D. D. statusu osoby bezrobotnej, nadano rygor natychmiastowej wykonalności". Oddalając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 156 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym Sąd może sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W zażaleniu D. D. wniósł o zmianę powyższego postanowienia przez sprostowanie wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r. zgodnie z jego wnioskiem, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że oczywistą omyłką jest zawarta w tym wyroku informacja, że Prezes NFZ w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. nakazał organowi I instancji ustalenie czy decyzja Starosty Powiatu W. z dnia [...] marca 2004 r. jest ostateczna. Tymczasem z decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. jednoznacznie wynika, że Prezes wskazał, aby rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji ustalił czy przedmiotowej decyzji starosty nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zdaniem strony, oczywistą omyłką, o której mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a., będą wszelkie inne - oprócz niedokładności oraz błędów pisarskich i rachunkowych – informacje podane w orzeczeniu, jeżeli są w sposób niebudzący wątpliwości niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W ocenie skarżącego taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, ponieważ informacja zawarta w wyroku z dnia 1 kwietnia 2008 r. jest niezgodna z rzeczywistym stanem rzeczy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą jest, że sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym - od podpisania sentencji wyroku (art. 144 p.p.s.a.). Oznacza to, że wyrok (sentencja lub uzasadnienie) może ulec zmianie tylko w wypadkach i na zasadach przewidzianych ustawą. Przypadek taki reguluje art. 156 § 1 p.p.s.a., który przyznaje Sądowi możliwość sprostowania w wyroku niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. Sprostowanie wyroku nie jest ograniczone żadnym terminem, jak również nie ma znaczenia z jakiego powodu pomyłka nastąpiła. Istotne jest natomiast, aby zastosowanie instytucji sprostowania, uzupełnienia i wykładni wyroku, zwanej w literaturze rektyfikacją wyroków sądowych (por. J.J. Litaner, Rektyfikacja wyroków w polskiej procedurze cywilnej, Warszawa 1933, s. 3) nie prowadziło do zmiany rozstrzygnięcia. Wykładnia gramatyczna art. 156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą cechować się oczywistością, tzn. być bez trudu rozpoznawalne, mieć charakter bezsporny. Oczywistość wadliwości może wynikać z porównania niedokładności, błędu lub omyłki z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Nie może być zatem zmienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy. Instytucja sprostowania jest szeroko omawiana w doktrynie (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, s. 335 - 339; T. Woś w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, wydanie 2, s. 570 - 572) i w orzecznictwie, gdzie wskazuje się m. in., że sprostowanie niedokładności (nieścisłości) może obejmować właściwe oznaczenie stron czy też dokładne wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy (wyrok SN z dnia 18 czerwca 1998 r., II CKN 817/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 16), oznaczenie (datę, znak, sygnaturę) zaskarżonego aktu, nazwę organu, który wydał akt. Jako niedokładność może być potraktowane nieuwzględnienie w treści wyroku faktu uczestnictwa w rozprawie prokuratora (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2005 r., II OZ 327/05, niepubl.). Za błąd pisarski uznaje się widoczne, wbrew zamierzeniom sądu, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownię, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (K. Piasecki w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t. I, pod red. K. Piaseckiego, C.H. Beck 2006, 4. wydanie, s. 1285). Błąd pisarski może polegać na przekręceniu jakiejś nazwy lub wyrazu, mylnej jego pisowni, opuszczeniu, niewłaściwym użyciu, błędzie gramatycznym. Przez błąd rachunkowy należy rozumieć błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, a w szczególności błędne zsumowanie lub odjęcie poszczególnych pozycji (postanowienie SN z dnia 21 czerwca 1967, II CZ 48/67, OSNC 1968, nr 1, poz. 10; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 14 lutego 2006 r., I SA/Gd 985/03). Pojęcie "inne oczywiste omyłki" odnosi się natomiast do wszystkich innych nieprawidłowości, które są swym charakterem zbliżone do niedokładności, błędów pisarskich lub błędów rachunkowych. W związku z tym, że pojęcie to jest niedookreślone, każdy przypadek tego rodzaju podlega zindywidualizowanej ocenie sądu w kontekście konkretnej sprawy. Należy przy tym mieć na uwadze fakt, że sprostowanie orzeczenia sądowego ma prowadzić do naprawienia jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał. W żadnym razie nie może zmierzać do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Celowi temu służy bowiem wniesienie stosownego środka zaskarżenia. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, nie można zatem uznać za oczywistą omyłkę sformułowania przytoczonego w piśmie D. D., zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 kwietnia 2008 r. Sąd I instancji oddalając wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej słusznie zatem uznał, że nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 156 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.