II GZ 736/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 201/17 w zakresie odmowy przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2017 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 201/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. B. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2017 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r. M. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) marca 2017 r. Zarządzeniem z dnia 23 maja 2017 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1164 zł. Zarządzenie zostało doręczone w dniu 29 maja 2017 r. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r. sąd odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu. W dniu 26 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. We wniosku podniosła, że w dniu 1 czerwca 2017 r. o godzinie 13:17 dokonała przelewu na rachunek bankowy sądu. Według skarżącej na koncie była odpowiednia ilość środków pieniężnych. Przelew wyszedł z jej rachunku, po czym wylogowała się z bankowości elektronicznej. O godzinie 15:35 w systemie bankowości elektronicznej odnotowano odrzucenie przelewu. Skarżąca podniosła, że o odrzuceniu przelewu bank nie poinformował jej w żaden sposób. O fakcie odrzucenia przelewu przez bank, a co za tym idzie nieopłaceniu skargi dowiedziała się w dacie odebrania postanowienia o odrzuceniu skargi, to jest w dniu 20 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując powyższe okoliczności uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Sąd podkreślił, że treść wniosku ogranicza się w tym zakresie do lakonicznego stwierdzenia, że przelew wyszedł z jej rachunku, po czym wylogowała się z bankowości elektronicznej. O godzinie 15:35 w systemie bankowości elektronicznej odnotowano odrzucenie przelewu. Skarżąca podniosła, że o odrzuceniu przelewu bank nie poinformował jej w żaden sposób. Zdaniem Sądu I instancji, skarżąca nie podaje żadnych okoliczności, które wskazywałyby na brak winy. Przy uznaniu braku winy nie może być wystarczającym argument zawarty we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, że dyspozycja dokonania przelewu nie została zrealizowana mimo złożonego zlecenia. Twierdzenia skarżącej pozostają niestety w sprzeczności z załączonym do wniosku wygenerowanym potwierdzeniem odrzucenia przelewu. W niniejszej sprawie, jak podkreśla Sąd dokonane w dniu 1 czerwca 2017 r. zlecenie przelewu kwoty 1164 zł tytułem wpisu od skargi zostało odrzucone przez A. B., zatem stosownie do powyższych ustaleń, nie można przerzucić odpowiedzialności za nieterminowe uiszczenie wpisu na ten bank. Do obowiązków skarżącej, należycie dbającej o swoje interesy należało bowiem, po dokonaniu przelewu w dniu 1 czerwca 2017 r., sprawdzenie czy został on rzeczywiście przyjęty przez bank. Podniesione przez skarżącą we wniosku okoliczności, można jedynie uznać za nieuwagę lub zaniedbanie, a także za niewykazanie należytej staranności w sprawie, których nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Musi to skutkować odmownym rozpatrzeniem jej wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła skarżąca wskazując, że ustawodawca nie określił sposobu dokonania uprawdopodobnienia braku winy, a wykładania tego przepisu wskazuje na to, iż wystarczające jest samo opisanie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczności wskazujące na brak winy skarżąca opisała we wniosku o przywrócenie terminu. Jak dalej podnosi skarżąca twierdzenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu, że jako skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu ograniczyła się do lakonicznego stwierdzenia dotyczącego okoliczności wykonania przelewu jest nieuprawnione. Czynność, której dotyczył wniosek o przywrócenie terminu, to opłacenie skargi. Jest to czynność o charakterze technicznym, która sprowadza się do szeregu działań dokonywanych za pośrednictwem sieci internetowej i polegających na zalogowaniu się do systemu bankowości elektronicznej, wykonaniu zaplanowanej operacji a następnie wylogowaniu się z systemu bankowości elektronicznej. Takie właśnie czynności dokonała skarżąca w dniu 1 czerwca 2017 r. wykonując przelew za pośrednictwem A. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Twierdzenie Sądu, że we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniono braku swojej winy w uchybieniu terminu jest bezzasadne. Zdaniem skarżącej dokładne opisanie okoliczności zlecenia A.B. wykonania przelewu na rzecz WSA w Lublinie jest zupełnie wystarczające, do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do opłacenia skargi. Skarżąca wskazuje ponadto, że Sąd dowolnie i bez wyraźnego umocowania ustawowego stworzył abstrakcyjny wzorzec starannego zachowania polegający na konieczności sprawdzania, czy dany przelew zlecony za pomocą systemu bankowości elektronicznej został zrealizowany. Skarżąca nie godzi się na wykreowanie takiego abstrakcyjnego wzorca zachowania, gdyż prowadziłoby to do wniosku, że każdy zlecający wykonanie przelewu, aby należycie dbać o swoje interesy, powinien śledzić etapy realizacji operacji bankowych. Należy pamiętać o tym, że skarżąca zleciła wykonanie operacji przelewu profesjonalnemu podmiotowi, czyli bankowi, którego jako instytucji zaufania publicznego nie trzeba sprawdzać w zakresie realizacji czynności określonych ustawą prawo bankowe i w przepisach dotyczących realizacji zleceń płatniczych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że podstawę do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), na mocy którego sąd przywróci stronie termin, o ile uchybienie było niezawinione przez stronę. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się ściśle z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Kwestią kluczową w sprawie, jest zatem ustalenie, czy uchybienie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej. Nie ulega wątpliwości, że przy ustaleniu terminu dokonania opłat w drodze przelewu, istotna jest data złożenia dyspozycji, jego zaś realizacja ma znaczenie drugorzędne. Stanowisko to wynika z utrwalonej od wielu lat linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, według której, w razie uiszczenia opłaty sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, jeżeli przelew w dniu jego przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy. Okoliczność, kiedy bank wykonał terminowo złożone przez stronę polecenie przelewu, nie ma w tym przypadku znaczenia dla strony o tyle, że nie obciąża jej element winy, co pozwala uniknąć negatywnych skutków procesowych; por. np. postanowienie z dnia 27 stycznia 1969 r. I PZ 76/68 (OSNCP 1969, nr 9, poz. 167), uchwała z dnia 16 grudnia 1983 r., III PZP 47/83 (OSNC 1984, Nr 7, poz. 110, postanowienie z 30 listopada 2000 r., I CZ 11/00 (niepublikowane). Stanowisko to, należy stosować odpowiednio do sytuacji, w której dyspozycja przelewu została złożona za pomocą elektronicznego środka komunikacji (sieci internetowej); por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 127/03 (OSNC 2005, nr 1, poz. 12) i z dnia 22 kwietnia 2004 r., II CZ 38/04 (OSNC 2005, nr 5, poz. 84; postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt I FSK 1157/05 ). W takim przypadku przyjęło się uważać, że złożenie polecenia przelewu w terminie oznacza wypełnienie wezwania w terminie, jeśli strona posiadała w momencie składania zlecenia (lub najpóźniej przed upływem terminu do wniesienia opłaty) odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty, a przelew został rzeczywiście zrealizowany. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że dla potrzeb postępowania w zakresie przywrócenia terminu istotne było, aby strona uprawdopodobniła, że w dniu 1 czerwca 2017 roku rzeczywiście wydała stosowną dyspozycję przelewu bankowi, mającą pokrycie na rachunku zleceniodawcy. Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła dyspozycję wykonania przelewu w dniu 1 czerwca 2017 r., jednocześnie brak jest jakiegokolwiek dokumentu, że w momencie składania przedmiotowego zlecenia zabezpieczone były odpowiednie środki na rachunku na pokrycie tej opłaty. Załączony przez skarżącą wydruk nie jest ani odpisem, ani wyciągiem, ani też wydrukiem z historii transakcji prowadzonych na rachunku - mogącym potwierdzić, że dyspozycja polecenia przelewu została skutecznie złożona. Dokument złożony przez skarżącą jest wydrukiem ze strony internetowej należącej do banku, świadczący jedynie, że w dniu 1 czerwca 2017 r. o godz. 13:17 dyspozycja z rachunku skarżącej została złożona i o godz. 15:35 z niewiadomych przyczyn bank odrzucił przelew. Udowodnienie przez skarżąca, że w dniu 1 czerwca 2017 r. wydała bankowi dyspozycję zapłaty na rachunek WSA kwoty 1164 zł nie jest w tym wypadku wystarczające. Skuteczne wykazanie braku winy w tym wypadku wymaga wykazania, że w dniu wydania dyspozycji skarżąca posiadała na koncie odpowiednie środki dla jej realizacji bądź przedłożenia pisma z banku o problemach technicznych związanych z przyjęciem tego zlecenia. Zaś złożona przez skarżącą w dniu 26 czerwca 2017 r. reklamacja świadczy jedynie o tym, że skarżąca poczyniła niezbędne kroki do przerzucenia całej odpowiedzialności na bank. Ponadto wskazać wypada, że czas od złożenia reklamacji do złożenia zażalenia (10 sierpnia 2017 r.) jest wystarczający by oczekiwać odpowiedzi banku wyjaśniającej przyczynę odrzucenia przelewu. Tymczasem w zażaleniu skarżąca w ogóle nie powołuje się na złożoną reklamacje ani na odpowiedź z banku, wskazując jedynie, że dla przywrócenia terminu wystarczające jest tylko "samo opisanie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu". Lakoniczne stwierdzenie, że banku jako instytucji zaufania publicznego nie trzeba sprawdzać nie uzasadnia twierdzenia skarżącej o braku winy i dochowania należytej staranności przy wykonywaniu "technicznej czynności" przelewu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - za niewystarczające i gołosłowne należy uznać wywody zażalenia, nie mogły one bowiem zastąpić dowodów lub co najmniej uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminowi dla dokonania wpisu. Mając powyższe na uwadze, za zasadne należało uznać stanowisko Sądu I instancji, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. :