II GZ 750/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1893/14 w zakresie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 16 września 2014 r. oddalił wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok. K. W. w dniu 11 lipca 2014 r., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jej winy, gdyż przesyłka zawierająca decyzję z dnia 19 marca 2014 r. została powtórnie awizowana i błędnie skierowana na adres "O. 11 lokal D" zamiast "O. 11 d". Na dowód dołączyła xero dowodu osobistego z prawidłowym adresem skarżącej. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jego oddalenie. Organ podkreślił, że przesyłka pocztowa zawierająca przedmiotową decyzję została wysłana na adres wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Na adres ten organ wcześniej już kierował korespondencję, która była odbierana pod tym adresem przez wnioskodawczynię. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wniosku ponieważ w jego ocenie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, wskazujących na niezawinione uchybienie terminu do złożenia skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, wskazana przez skarżącą okoliczność – błędny zapis adresu skarżącej na przesyłce – nie może zostać uznana za uprawdopodobnienie braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd wskazał, że adres skarżącej "ul. O. 11 lokal D, 05-501 P." został podany w części V wniosku o wpis do ewidencji producentów z 11 kwietnia 2008 r. i na ten adres została wysłana decyzja z 19 marca 2014 r. W ocenie Sądu decyzja z 19 marca 2014 r. została prawidłowo doręczona skarżącej na wskazany adres a z uwagi na niepodjęcie przez skarżącą przesyłki w placówce pocztowej w terminie przewidzianym przepisami, i należało uznać przesyłkę za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania, stosownie do art. 44 § 4 K.p.a. tj. z dniem 11 kwietnia 2014 r. WSA w Warszawie podkreślił również, że na ocenę braku winy nie mogą mieć wpływu podnoszone we wniosku okoliczności związane z pobytem skarżącej w okresie od 15 marca do 30 kwietnia 2014 r. na urlopie u znajomych w D.. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. W. wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1. art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 j.t.) - dalej jako "k.p.a." - poprzez uznanie, iż decyzja z dnia 19 marca 2014 r. została prawidłowo doręczona skarżącej przy zastosowaniu instytucji zastępczego doręczenia, w sytuacji gdy: - pomimo posiadanej przez organ wiedzy o prawidłowym adresie skarżącej przesyłka zawierająca tę decyzję została skierowana na niewłaściwy (nieistniejący) adres; - przesyłka winna była zostać zwrócona nadawcy przez operatora pocztowego z adnotacją o braku lokalu o numerze D w budynku nr 11 przy ul. O. w P., a co za tym idzie o braku możliwości doręczenia przesyłki pod wskazanym przez organ adresem; 2. art. 63 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że wniosek z dnia 11 kwietnia 2008 r. jest podaniem wszczynającym postępowanie w sprawie, a zatem adres w nim wskazany jest adresem wiążącym organ w niniejszym postępowaniu, w sytuacji gdy postępowanie, w którym zapadła decyzja z dnia [...] marca 2014 r., zostało wszczęte z urzędu w dniu 13 grudnia 2010 roku przez Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., a powołany przez Sąd wniosek nie był składany przez skarżącą w danym postępowaniu. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie kosztów postępowania procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zasadne jest zaś wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sąd pierwszej instancji, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, wskazujących na niezawinione niedochowanie terminu do złożenia skargi. Odnosząc się do argumentów mających w ocenie skarżącej wykazać brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, należy zauważyć, iż jak sama skarżąca wskazuje – w dniach od 15 marca 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. była na urlopie u swoich znajomych w D. i jednocześnie nie ustanowiła pełnomocnika do odbioru przesyłek do niej zaadresowanych, tym samym nie zabezpieczyła właściwie swoich interesów. Podkreślić należy, iż fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym nie stanowi przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności postępowania. Zatem nie może być uznany za zasadny argument skarżącej, że niedochowanie terminu do złożenia skargi było spowodowane przebywaniem na urlopie i niemożnością samodzielnego odebrania przesyłki. W świetle bowiem wymagań zawartych w art. 87 § 2 p.p.s.a. nie są to okoliczności wyłączające winę skarżącego w niedochowaniu terminu. Tego rodzaju zaniedbanie jest kwestią organizacyjną skarżącej i nie może zwalniać jej z obowiązku należytej dbałości o swój interes w relacjach zewnętrznych z innymi podmiotami a zwłaszcza z organami państwa i sądami. Samo zaś przebywanie na urlopie wypoczynkowym nie usprawiedliwia uchybienia terminu do wniesienia skargi, fakt ten nie zwalnia bowiem strony z obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Tym bardziej, że skarżąca miała przecież świadomość wszczęcia procedury administracyjnej. W związku z tym planując swój wolny czas powinna zabezpieczyć się na wypadek otrzymania pod jej nieobecność korespondencji, na którą trzeba będzie odpowiedzieć w zakreślonym terminie pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Za niezasadny należy uznać również zarzut, iż przedmiotowa decyzję doręczona została pod nieprawidłowy adres i z tego powodu skarżąca nie mogła dochować terminu do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] marca 2014 r. Wskazać należy, iż decyzja pomimo "niedokładnego" zaadresowania dostarczona została pod właściwy adres skarżącej, która w tym czasie – jak sama wskazuje – była na urlopie w D. i nie odebrała podwójnego awizo pozostawionego pod wskazanym adresem. Zgodnie natomiast z art. 44 (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki we wspomnianym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, w którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Powyższy sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Z pisma Poczty Polskiej z dnia 29 sierpnia 2014 r. wynika, że zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przedmiotowej przesyłki pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata. Podkreślenia wymaga również fakt, iż skarżąca nie podważa, że przesyłka awizowana została podwójnie pod jej faktyczny/właściwy adres a jedynie, że adres na kopercie był niedokładny i tylko z tego powodu powinno dojść do obalenia domniemania prawidłowości doręczenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia