II GZ 841/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 1753/25 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2025 r. nr DIW.do.027.17.2024 w przedmiocie skreślenia z listy doradców rolniczych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 października 2025 r. odrzucił skargę M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2025 r. w przedmiocie skreślenia z listy doradców rolniczych oraz zwrócił M. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 200 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy M. K. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 marca 2025 r. w przedmiocie skreślenia z listy doradców rolniczych. Pismem z 2 lipca 2025 r. w wykonaniu zarządzenia z 1 lipca 2025 r., Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrał powyższe wezwanie 7 lipca 2025 r. Pismem z 14 lipca 2025 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z 11 sierpnia 2025 r. sygn. akt VI SPP/Wa 180/25 odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W związku z prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z 11 sierpnia 2025 r., pismem z 30 września 2025 r., Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 1 lipca 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrał powyższe wezwanie 3 października 2025 r. Zgodnie z rejestrem opłat sądowych, wpis sądowy od skargi został uiszczony przez Skarżącego 12 października 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, a wezwanie została odebrane przez Skarżącego 3 października 2025 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął 10 października 2025 r. W związku z faktem, iż zgodnie z rejestrem opłat sądowych, wpis sądowy od skargi został uiszczony przez Skarżącego dopiero 12 października 2025 r., a więc z uchybieniem terminu, Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący nie zgadzając się ze wskazanym na wstępie postanowieniem, wniósł zażalenie, w którym wniósł o jego zmianę na korzyść skarżącego lub jego uchylenie w myśl art. 149 § 3 p.p.s.a, ponieważ narusza Konstytucję RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z takich wymogów jest opłacenie pisma procesowego jeżeli tego wymaga ustawa. Wymóg opłaty wpisu od skargi określa art. 230 § 1 p.p.s.a., stwierdzając, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W § 2 tego przepisu precyzuje się, które pisma sądowe wszczynają postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Zatem wymogiem skargi jest jej opłacenie. Kiedy strona nie uiści wpisu od skargi sąd stosownie do art. 220 § 1 zd. 2 p.p.s.a. wzywa wnoszącego skargę do jej opłacenia pod rygorem jej odrzucenia z art. 220 § 3 p.p.s.a. W związku z powyższym, skoro skarga nie została opłacona, Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., zobligowany był wezwać skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania oraz pouczył Skarżącego o skutkach nieuzupełnienia braku fiskalnego w terminie. Skarżący odebrał wezwanie 3 października 2025 r., zatem siedmiodniowy termin upływał z dniem 10 października 2025 r. Skarżący nie uiścił wpisu we wskazanym terminie, o czym wspomniał również w złożonym zażaleniu. Sąd I instancji nie mógł uwzględnić faktu uiszczenia wpisu po upływie terminu do dokonania tej czynności, tj. 13 października 2025 r., gdyż uiszczenie wpisu po terminie jest bezskuteczne i nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ponieważ jest to równoznaczne z jego nieuiszczeniem. Odnosząc się do podnoszonej w zażaleniu kwestii naruszenia podstawowej zasady równości konstytucyjnej, należy stwierdzi, iż konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących. Obowiązek dopełnienia wymagań formalnych/fiskalnych przez stronę, które nie są nadmierne i służą celom postępowania sądowego, nie może być postrzegane jako naruszenie powyższej zasady. Podkreślić należy, że sformalizowanie postępowania sądowego nakłada na strony obowiązek dokonywania określonych czynności w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym w określonej formie i terminach. Uporządkowana procedura sądowa gwarantuje pewność prawa i jego przewidywalność dla uczestników postępowania. Przepisy formalne zapewniają bezpieczeństwo prawne i przejrzystość postępowania. Pełnią funkcję ochronną dla uczestników postępowania, zapewniając bezstronność osiąganą przez jednakowe wymagania formalne stawiane obu stronom procesu. Tego rodzaju warunki realizacji prawa do sądu służą dobru wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie NSA z 9 grudnia 2025 r., sygn. akt II OZ 1906/25). Z tego względu Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., a o zwrocie wpisu od skargi uiszczonego po terminie orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia