II GZ 880/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-09-30
Skład orzekający: Małgorzata Rysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną jest uzasadnione, gdy strona skarżąca wykazała stratę w działalności gospodarczej, ale jej przychody wielokrotnie przewyższają wysokość kary?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej karę pieniężną jest dopuszczalne tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sama strata w działalności gospodarczej nie jest wystarczającą przesłanką, jeśli przychody strony wielokrotnie przewyższają wysokość kary, a zapłacona należność podlega zwrotowi w przypadku uchylenia decyzji.Stan faktyczny
G.G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. nakładającą karę pieniężną i wniósł o wstrzymanie jej wykonania, argumentując, że zapłata spowoduje stratę w majątku i ograniczy działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek, uznając, że przy wysokich przychodach skarżącego kara 12.000 zł nie zagraża stabilności jego działalności. G.G. wniósł zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 776/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie
G.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia 18 kwietnia 2016r., w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach o niskich wygranych, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że uiszczenie kary pieniężnej spowoduje stratę w jego majątku, stanowi znaczne obciążenie finansowe i jej uiszczenie może spowodować ograniczenie prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Załączył podatkową księgę przychodów i rozchodów z której wynikało, że w okresie od stycznia do października 2015 r. wydatki z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniosły 1.552.215,73 zł, podczas gdy przychód wyniósł 1.646.517,49 zł. W tym okresie skarżący poniósł wydatki na zakup towarów i usług w wysokości 43.215,22 zł, a koszty te nie uwzględniają rozliczeń z tytułu VAT za okres od stycznia do października 2015 r. w wysokości 36.944 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 776/16 oddalił powyższy wniosek.
Sąd I instancji wskazał, że z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że miesięczne przychody skarżącego są relatywnie wysokie i kształtują się w kwotach od 145.000 do ponad 200.000 zł miesięcznie. Roczne zestawienie wynikające z podatkowej księgi przychodów i rozchodów wykazuje nadwyżkę przychodów nad wydatkami w znaczącej kwocie ponad 96.000 zł. Wobec tego, zdaniem Sądu I instancji nieprzekonujące w tej sytuacji jest twierdzenie, że przy takiej skali przychodów i dużej nadwyżce rocznej przychodów nad wydatkami, zapłata kary w wysokości 12.000 zł może realnie zagrozić stabilności działalności gospodarczej skarżącego. Nie zmieniają tej oceny argumenty pełnomocnika odwołujące się do konieczności zapłaty kwoty ponad 36.000 zł nadwyżki podatku należnego nad naliczonym podatkiem VAT. Dokumenty rozliczeniowe dotyczące tej kwestii kończą się na październiku 2015 r., nie wiadomo zatem, jak ostatecznie ukształtowały się rozliczenia z tego tytułu na koniec roku. Sąd I instancji nie uwzględnił również argumentu odnoszącego się do kwoty ponad 43.000 zł wydatków na zakup towarów i usług, które nie zostały uwzględnione w księdze podatkowej, gdyż nie zostało to poparte odpowiednimi dokumentami.
G.G. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu I instancji, domagając się jego zmiany poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto Skarżący na podstawie art. 196 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako p.p.s.a.) wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.
Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonania w całości lub w części decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2016 r., mimo podniesionych we wniesionej skardze istotnych okoliczności, przemawiających za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przez co doszło do narażenia działalności gospodarczej G.G. na wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków finansowych oraz znacznego pogorszenia płynności finansowej firmy.
Ponadto skarżący podniósł, że w okresie od stycznia do kwietnia 2016 r. przychód wyniósł 604 869,29, zaś koszty uzyskania przychodów wyniosły 605 994,12 zł. Dochód został wyliczony na kwotę (-) 1124,83, co świadczy o stracie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgłoszony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie - na podstawie art. 196 p.p.s.a. - wykonania zaskarżonego niniejszym zażaleniem postanowienia do czasu rozstrzygnięcia postępowania zażaleniowego - nie jest rozpatrywany przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie, bowiem z ww. przepisem Wojewódzki Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. O wstrzymaniu wykonania postanowienia decyduje Sąd I instancji przed przekazaniem akt sądowi kasacyjnemu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w obecnej chwili nie może odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny niniejszym postanowieniem wydanym w postępowaniu zażaleniowym, rozstrzygnął zażalenie (tak też NSA w postanowieniu z dnia 3 września 2015 r., I FZ 290/15).
Zażalenie jest niezasadne.
Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi więc odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu podkreślić należy, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi tzn. takimi, które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie, można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.
G.G. wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry nie wykazał, aby zastosowanie wobec niego tego środka prawnego było zasadne. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że za okres od stycznia do października 2015 r. poniósł wydatki w wysokości 1.552.215,73 zł, podczas gdy przychód stanowił kwotę 1.646.517,49 zł. Dodatkowo w tym okresie dokonał też wydatków na zakup towarów i usług w kwocie 43.215,22 zł, bez uwzględnienia podatku VAT w kwocie 36.944 zł. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego (Księga Przychodów i Rozchodów za rok 2015 oraz od stycznia do kwietnia 2016) są dość ogólne, gdyż nie odzwierciedlają z jakiego tytułu skarżący osiągnął taki przychód w niepełnym rozliczeniu rocznym. Sąd I instancji dysponując wyłącznie tymi informacjami finansowymi za rok 2015 nie mógł zatem stwierdzić, że wyegzekwowanie kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącego lub trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również dane przedstawione w zażaleniu nie uprawdopodabniają ryzyka wystąpienia skutków wykonania decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w części roku rozliczeniowego straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącego wielokrotnie przewyższa wysokość nałożonej kary (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2016 r., II GZ 669/16).
W związku z tym, nie można stwierdzić, że zapłata określonej w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł spowoduje znaczną szkodę w majątku skarżącego, wskutek czego przywrócenie płynności finansowej sprzed wykonania decyzji nie będzie możliwe.
Oznacza to, że Sąd I instancji zasadnie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania decyzji z powodu niewystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło