II OSK 1005/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2005r., sygn. akt II SA/Gd 2396/01 ze skargi Gospodarstwa Rybackiego W. Spółki z o.o. w S. na decyzję Wojewody Kujawsko – Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną II OSK 1005/05 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi Gospodarstwa Rybackiego W. Sp. z o.o. w S. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] czerwca 2001 r. wyrokiem z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 2396/01 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty L. z dnia [...] marca 2001 r. Sąd pierwszej instancji, jak wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, skargę uznał za uzasadnioną, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są niezgodne z prawem. Pozwolenie wodnoprawne wydane w tym przypadku tylko dla Z. M. narusza przepis art. 24 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 z późn. zm.), powołanej dalej jako Prawo wodne. Wydana decyzja wbrew postanowieniom ww. ustawy, nie uwzględnia podmiotu współkorzystającego z hydrowęzła Ż. i w rezultacie nie ustala jego udziału w kosztach utrzymania urządzeń wodnych mimo tego, że sam organ podkreślał w decyzjach, iż przedmiotowe pozwolenie obejmuje cały zakres szczegółowego korzystania z wód w hydrowęźle w Ż. Wszystkie podmioty współkorzystające z wód hydrowęzła Ż. powinny być objęte jednym pozwoleniem wodnoprawnym ze względu na zbieżność ich interesów, związanych z gospodarowaniem zasobami wodnymi jeziora S. i rzeki M. Uregulowanie stosunków wodnych powinno też odpowiadać dyspozycji art. 41 ust. 2 Prawa wodnego. Wydając zaskarżoną decyzję wyłącznie na rzecz Z. M., organy nie mogły rozważyć całokształtu okoliczności mających wpływ na określenie zakładu głównego, gdyż nie uwzględniły uwarunkowań wynikających ze współkorzystania z wód hydrowęzła Ż. przez skarżące Gospodarstwo Rybackie W. Sp. z o.o. Zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 7, 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, 81 oraz art. 107 § 3 kpa Sąd uznał również za uzasadniony. Strona skarżąca z naruszeniem powyższych przepisów pozbawiona została możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd wydał wyrok w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa. Z. M. reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2005 r., zarzucając: "1) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 24 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (Prawo wodne) polegające na przyjęciu: a) że niedopuszczalne jest procentowe określenie w pozwoleniu wodnoprawnym Z. M. tylko jego udziału w kosztach utrzymania jazu w węźle wodnym Ż, , położonym na wysokości 32 km od ujścia rzeki M. do W., b) że pozwolenie wodnoprawne Z. M. musi obejmować wszystkich użytkowników węzła wodnego w Ż. i dlatego niedopuszczalne jest wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla innych użytkowników w tym Gospodarstwa Rybackiego W. Sp. z o.o. w S., c) że w pozwoleniu wodnoprawnym Z. M. winny być określone zasady ponoszenia przez Gospodarstwo Rybackie W. Sp. z o.o. w S. (nieposiadające pozwolenia wodnoprawnego w dniu wydania pozwolenia Z. M.) kosztów wspólnego korzystania z jazu w Ż. a niedopuszczalne jest określenie tych zasad dopiero w pozwoleniu wodnoprawnym wydanym Gospodarstwu Rybackiemu W. Sp. z o.o. w S., d) że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uprawniony jest do samowolnej oceny, nieposiadając wiedzy specjalnej do sformułowania zarzutu, iż organy administracji pierwszego i drugiego stopnia nie w pełni uwzględniły względy słuszności, celowości i gospodarności ustalając Z. M. Zakładem Głównym; 2) naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez: a) nieuwzględnienie, że w aktach sprawy załącznikiem do operatu wodnoprawnego dla Młyna Wodnego Z. M. jest wyrażone na piśmie z dnia 20.02.2001 r. znak: [...] stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. – Delegatura we W., że przedmiotowy jaz jest objęty ochroną konserwatorską i wraz z młynem wodnym wpisany jest do rejestru zabytków, b) nieuwzględnienie, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. z dnia 07.12.1998 r. znak: [...], z treści którego wynika, że do rejestru zabytków wpisany został Młyn Wodny jako funkcjonujący obiekt techniczny, c) nieuwzględnienie, że skarżąca spółka Gospodarstwo Rybackie W. Sp. z o.o. w dniu wydania Z. M. pozwolenia wodnoprawnego była dzierżawcą Stawów Rybnych w Ż., przy czym na rozprawie wodnoprawnej w dniu 28.02.2002 r. ani później osoba podająca się za przedstawiciela tejże spółki nie chciała okazać umowy dzierżawy ani pełnomocnictwa a pomimo tego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) pomijając, że pozwolenie wodnoprawne zostało z konieczności doręczone właścicielowi Gruntów, na których są urządzone Stawy Rybne a Gospodarstwo Rybackie W. Sp. z o.o. w terminie wniosła odwołanie i aktywnie uczestniczyła w postępowaniu przed organem drugiego stopnia, zgłaszając dodatkowe uwagi w tymże postępowaniu, d) nieuwzględnienie, że Gospodarstwo Rybackie W. Sp. z o.o. dopuściła się samowoli budowlanej, którą stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym samym składzie co Sąd, który wydał zaskarżony wyrok (sygn. akt II SA/Gd 3299/01), przy czym Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, iż Skarżąca spółka Gospodarstwo Rybackie W. chce tylko zalegalizować swoją samowolę budowlaną przez uzyskanie wspólnego pozwolenia wodnoprawnego." Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego wnosi o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi Gospodarstwa Rybackiego W. Sp. z o.o. z siedzibą w S., 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Pełnomocnik Gospodarstwa Rybackiego W. Sp. z o.o. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosi o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 24 Prawa wodnego, zamieszczony w skardze kasacyjnej, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia w brzmieniu tego przepisu, który z istoty swej, jest przeznaczony do stosowania w takich sytuacjach, w których kilka podmiotów jednocześnie ubiega się wydanie pozwolenia na korzystanie z wód (tych samych wód) na danym terenie. Przepis art. 24 dotyczy specyficznego (szczególnego) typu pozwolenia wodnoprawnego, które dotyczy wspólnego korzystania z wody przez kilka zakładów, których potrzeby wzajemnie się nie wykluczają bądź są tożsame rodzajowo. Nie ulega wątpliwości, że oprócz Z. M., który złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (14 lutego 2001 r.) również złożyło taki wniosek (20 kwietnia 2001 r.) Gospodarstwo Rybackie W. Sp. z o.o. Jeden i drugi wniosek dotyczył korzystania z wód rzeki M., chociaż dla różnych celów, jednak nie wykluczających się wzajemnie, o czym może świadczyć wcześniej wydane pozwolenie wodnoprawne (z dnia 10 marca 1960 r.) obowiązujące do 1997 r. W takiej sytuacji organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego powinien połączyć toczące się postępowania administracyjne i wydać, zgodnie z art. 24 Prawa wodnego, jedną decyzję regulującą prawa i obowiązki obu stron. Z brzmienia art. 24 Prawa wodnego, należy wyprowadzić wniosek, że skoro mowa jest tam o pozwoleniu wodnoprawnym na wspólne korzystanie z wody przez kilka zakładów, a więc o jednej decyzji, mamy tu do czynienia z przypadkiem wielości stron występujących w jednej sprawie, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. W postępowaniu tym bowiem rozstrzygana jest sprawa administracyjna tożsama pod względem przedmiotowym (wydanie pozwolenia wodnoprawnego), chociaż wszczęta na skutek złożenia wniosków przez różne podmioty, mające swoje własne interesy prawne, jednak nie wykluczające się wzajemnie (Prawo wodne z komentarzem, pod red. J. Rotki, Wrocław 1998, s. 74-76). Prowadzenie jednego postępowania administracyjnego i wydanie jednej decyzji (pozwolenia wodnoprawnego) w takim przypadku, pozwala organowi na ukształtowanie sytuacji prawnej wielu podmiotów. W sytuacji, kiedy mamy do czynienia z wielością stron w jednej sprawie (tożsamość stanów faktycznych rozstrzyganych na podstawie tych samych przepisów), nieuchronnie ukształtowanie sytuacji prawnej jednej ze stron, ma wpływ na sytuację prawną pozostałych stron, co ma szczególne znaczenie przy korzystaniu ze środków zaskarżenia (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, KPA Komentarz, wyd. 7, Warszawa 2005, s. 354-356; wyrok NSA z dnia 4 września 1981 r. II SA 52/81, ONSA 1981, z. 2, poz. 83, teza 1). Za takim rozumieniem przepisu art. 24 Prawa wodnego przemawia wykładnia gramatyczna i celowościowa tego przepisu. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.): "Na wspólne korzystanie z wód przez kilka zakładów może być wydane jedno pozwolenie wodnoprawne", w redakcji tych dwu przepisów jest widoczna różnica. Drugi zarzut skargi kasacyjnej – naruszenie przepisów postępowania oprócz powołania art. 174 pkt 2 ppsa, nie wskazuje na żadne inne przepisy postępowania, które Sąd naruszył wydając zaskarżany wyrok. Tym samym zarzut ten należy uznać za bezskuteczny, nieodpowiadający wymogom określanym w art. 176 ppsa (postanowienie NSA z dnia 8 marca 2004 r. FSK 41/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 9; wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r. OSK 59/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 10). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.