II OSK 1121/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-06-28
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Joanna Runge-Lissowska, Zofia Flasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, nałożona na podstawie przepisów Prawa budowlanego, podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej, a jeśli tak, to jaki termin przedawnienia ma zastosowanie w przypadku braku wniosku o pozwolenie na użytkowanie?Ratio decidendi
Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego podlega odpowiednio przepisom Ordynacji podatkowej dotyczącym przedawnienia. W przypadku braku wniosku o pozwolenie na użytkowanie, zastosowanie znajduje 5-letni termin przedawnienia określony w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Bieg przedawnienia jest przerwany z chwilą doręczenia postanowienia organu nadzoru budowlanego wymierzającego karę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na spółkę jawną z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń socjalnych, magazynowych, dwóch zbiorników na gaz propan-butan oraz zadaszenia stacji paliw. Organy nadzoru budowlanego nałożyły karę w wysokości 75 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów w części przekraczającej 50 000 zł, uznając częściowe naruszenie prawa. Skarga kasacyjna spółki dotyczyła m.in. zarzutu przedawnienia kary oraz kwalifikacji zbiorników na gaz jako obiektów budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska del. NSA Zofia Flasińska (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółka jawna z siedzibą w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 59/10 w sprawie ze skargi [...] Spółka jawna z siedzibą w Z. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. (sygn. akt IV SA/Po 59/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] maja 2006 r. w części, w jakiej nałożono na S. Spółka jawna w Z. karę ponad kwotę 50 000 zł.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem dnia [...] maja 2006 r. nałożył na S. Spółka jawna w Z. karę w kwocie 75 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania pomieszczeń socjalnych, magazynowych, dwóch zbiorników na gaz propan - butan o poj. 4,85m3 oraz zadaszenia stacji paliw zrealizowanych na nieruchomości dz. Nr [...] i [...] przy ul. K.. [...] w Z.. Organ wskazał, iż użytkowane przez stronę obiekty zostały zrealizowane na podstawie pozwoleń na budowę z dnia [...] marca 1999 r., z dnia [...]października 2002 r. i z dnia [...] kwietnia 2000 r. Strona ukończyła budowę pomieszczeń socjalnych i magazynowych w 1999 r., dwa zbiorniki na gaz propan-butan o poj. 4,85m3 zamontowano w listopadzie 2002 r., a zadaszenie stacji paliw wykonano latem 2000 r. Od tego czasu obiekty te są użytkowane, przy czym nie zawiadomiono organu nadzoru budowlanego o zakończeniu żadnej z tych budów. Organ wyjaśnił, iż inwestor nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 55 i 54 Prawa budowlanego, tj. przed przystąpieniem do użytkowania pomieszczenia socjalnego magazynowego oraz zbiorników na gaz nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na ich użytkowanie, a także nie dopełnił obowiązku zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., Nr 93, poz. 888), nowelizacja Prawa budowlanego weszła w życie po 30 dniach od dnia jej ogłoszenia, poza art. 1 pkt 24 lit. b w zakresie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, który wszedł w życie 1 stycznia 2005 r. Do 31 grudnia 2004 r. ustawodawca nie przewidywał nakładania kar zgodnie z nowymi przepisami na osoby, które przystąpiły do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia lub zawiadomienia przed dniem wejścia w życie nowelizacji Prawa budowlanego. Od 1 stycznia 2005 r. przepis art. 57 ust. 7 w nowym brzmieniu znajduje zastosowanie do wszystkich nielegalnie użytkowanych obiektów.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że do 1 stycznia 2005 r. art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego nie miał zastosowania do budowy obiektu, która została zakończona przed 30 maja 2004 r. Jak wynika z wyjaśnień inwestora budowa przedmiotowych obiektów została zrealizowana w 1999 r., 2000 r., i 2002 r. Jednakże postępowanie w sprawie wszczęto po 1 stycznia 2005 r., dlatego znajdują w niej zastosowanie przepisy znowelizowanej ustawy - Prawo budowlane.
Wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. (II SA/Po 509/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi S. Spółka jawna w Z. uchylił postanowienia wydane przez organy nadzoru budowlanego w tej sprawie, uznając, że prawo tych organów do wydania decyzji wymierzającej skarżącemu karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych uległo trzyletniemu przedawnieniu.
Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2009 r. (II OSK 1023/09) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie (art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59f ust. 1 i art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego). Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 2 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Według art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Artykuł 68 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej ustanawia dwa terminy przedawnienia: termin 3 i 5 lat. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odpowiednio na gruncie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej będzie miał zastosowanie do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie trzech lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uznał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji częściowo naruszają prawo.
Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z art. 59 g ust. 5 Prawa budowlanego do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie.
Sąd I instancji wskazał, biorąc pod uwagę wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie odpowiedniego stosowania do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego przepisów Ordynacji podatkowej, iż w przypadku gdy inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, to ma zastosowanie krótszy, trzyletni termin przedawnienia wynikający z art. 68 § 1 Ordynacji, a gdy inwestor takiego wniosku nie złożył - odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego.
Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie złożył stosownego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w związku z czym w sprawie znajduje zastosowanie 5 letni termin przedawnienia określony w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z ustaleń organów inwestor przystąpił do użytkowania obiektów zaraz po zakończeniu budowy tj. budowę pomieszczeń socjalnych i magazynowych inwestor ukończył w 1999 r., zadaszenie stacji paliw wykonano latem 2000 r., natomiast dwa zbiorniki na gaz propan-butan o poj. 4,85m3 zamontowano w listopadzie 2002 r. Biorąc pod uwagę fakt, iż każda z powyższych budowli wykonana została na podstawie oddzielnego pozwolenia na budowę tj. zbiorniki na gaz propan-butan (decyzja Starosty Z. z dnia [...] października 2002 r.), zadaszenie stacji paliw (decyzja Starosty Z. z dnia [...] kwietnia 2000 r.), pomieszczenia socjalne i magazynowe (decyzja Starosty Z. z dnia [...] marca 1999 r.), Sąd przyjął, iż każda z nich wymagała uzyskania oddzielnego pozwolenia na użytkowanie, więc w stosunku do każdej z tych budowli należy liczyć oddzielnie pięcioletni termin przedawnienia. Zatem w odniesieniu do pomieszczeń socjalnych i magazynowych organ obowiązany był doręczyć postanowienie o nałożeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania tych obiektów do dnia 31 grudnia 2004 r., w odniesieniu do zadaszenia - do dnia 31 grudnia 2005 r., a w odniesieniu do dwóch zbiorników na gaz - do dnia 31 grudnia 2007 r. Postanowienie nakładające karę zostało wydane w dniu [...]maja 2006 r., a doręczone stronie w dniu 24 maja 2006 r. Zatem w odniesieniu wyłącznie do dwóch zbiorników na gaz w dacie doręczenia postanowienia termin przedawnienia nie upłynął.
Sąd wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu organ, traktując ww. obiekty jako funkcjonalną całość, zaliczył je do kategorii XX określonej w załączniku do Prawa budowlanego (stacje paliw), gdzie współczynnik kategorii obiektu wynosi 15. Jednakże skoro w niniejszej sprawie organ jest uprawniony wyłącznie do orzekania w zakresie kary za nielegalne użytkowanie w odniesieniu do zbiorników na gaz organ winien rozważyć czy w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z kategorią XIX tj. ze zbiornikami przemysłowymi, jak silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych, gdzie współczynnik kategorii obiektu wynosi 10. Zgodnie z art. 59f w zw. z art. 59 Prawa budowlanego kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Karę obliczona na podstawie powyższych danych należy zwiększyć dziesięciokrotnie. Gdyby przyjąć, że dwa zbiorniki zaliczyć należy do kategorii XIX to kara z uwagi na współczynnik kategorii obiektu wynosiłaby 50 000 zł, a nie 75 000 zł.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane Sąd wskazał, iż przepisy nowej ustawy co do zasady weszły w życie z dniem 31 maja 2004 r., z wyjątkiem znowelizowanej treści art. 57 ust. 7, odnoszącego się do kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, który obowiązuje od dnia 1 stycznia 2005 r. W przepisach przejściowych ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. zawartych w jej art. 2 ustanowiono generalną zasadę, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się jej przepisy, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Art. 2 ust. 4 stanowi zaś, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, do obliczania wysokości kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz 59f zmienianej ustawy - Prawo budowlane stosuje się przepisy dotychczasowe. Z tego przepisu intertemporalnego wynika, że do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, to jest po 30 maja 2004 r., do obliczania kar, o których wyżej mowa, stosuje się już przepisy wprowadzone ustawą zmieniającą. W art. 2 ust. 4 ustawy zmieniającej jest mowa o "wszczętych sprawach" dotyczących wymierzenia kary z tytułu przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego (z naruszeniem art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego), nie zaś o zakończeniu budowy - jak to podniesiono w skardze. Do zakończenia budowy nawiązuje w swej treści art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej, stanowiący, że w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zmieniony art. 57 ust. 7 wchodzi w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2005 r. Datą "wszczęcia sprawy" w przedmiocie wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 jest data stwierdzenia faktu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego po wejściu tego przepisu w życie, nie zaś data zakończenia robót budowlanych czy też moment faktycznego przystąpienia do użytkowania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2006 r., II OSK 1050/09). Zatem w niniejszej sprawie datą tą jest data przeprowadzenia kontroli tj. dzień 22 grudnia 2005 r. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż organ słusznie w niniejszej sprawie zastosował art. 57 ust. 7 i art. 59 f Prawa budowlanego.
Sąd I instancji uznał za niezasadny również zarzut skarżącego, iż adresatem decyzji winien być Z. S., a nie S. Spółka jawna w Z. Pozwolenie na budowę dwóch zbiorników na gaz zostało udzielone S. i to spółka jako inwestor zobowiązana była do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Ponadto jak wynika z protokołów kontroli ww. obiekty były użytkowane na potrzeby stacji paliw.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła S. Spółka jawna w Z., opierając ją na podstawach naruszenia:
- przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie uznania zbiorników gazowych niezwiązanych trwale z gruntem za obiekty budowlane,
- art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie pomimo podniesionego zarzutu przedawnienia, gdyż od momentu przystąpienia do użytkowania zbiorników na gaz do czasu kiedy kara została prawomocnie orzeczona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu upłynęło więcej niż 5 lat,
- art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 tej ustawy poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów i w konsekwencji zastosowanie kary za przystąpienie do użytkowania urządzeń, które nie są obiektami budowlanymi,
- art. 59 ust. 1-3 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą wykładnię tych przepisów polegającą na ich zastosowaniu jako podstawy wyliczenia orzeczonej kary,
- art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zw. z art. 57 ust. 7 i 59f Prawa budowlanego przez niewłaściwą wykładnię tego przepisu polegającą na zastosowaniu kary za przystąpienie do użytkowania obiektów budowlanych, których budowa została ukończona przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy – Prawo budowlane, co pozostaje w sprzeczności z zasadą lex retro non agit i budzi wątpliwości czy wskazany przepis art. 2 ust. 4 powołanej ustawy jest zgodny z Konstytucją RP.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca spółka podniosła, iż skoro wcześniejszym wyrokiem z dnia 18 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienia, to zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego, a zatem w dacie ponownego orzekania przez Sąd o wysokości kary tj.10 marca 2010 r. była ona już objęta przedawnieniem.
W ocenie skarżącej spółki, zbiorniki na gaz, których dotyczy kara nie są obiektami budowlanymi, lecz urządzeniami technicznymi. Oba zbiorniki są zamontowane śrubami do podłoża, co oznacza, że można je w każdym zdemontować. Z przedłożonych przez stronę dwóch decyzji Urzędu Dozoru Technicznego o dopuszczeniu zbiorników do eksploatacji wynika, że zbiorniki te są urządzeniami technicznymi wymagającymi decyzji o dopuszczeniu do eksploatacji, a nie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, strona skarżąca wskazała, że skoro budowa przedmiotowych zbiorników została ukończona przed dniem wejścia w życie nowelizacji, to w tej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy dotychczasowe. Gdyby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził we własnym zakresie uchybienia zarzucane skarżącemu niezwłocznie po rozpoczęciu eksploatacji tych zbiorników, to skarżąca spółka uniknęłaby kary, ponieważ nowelizacja ustawy nastąpiła później.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Kontrola zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie była więc ograniczona do rozważenia zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W ramach zarzutu naruszenia art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 tej ustawy strona skarżąca kwestionuje przede wszystkim kwalifikację prawną dwóch zbiorników na gaz jako obiektów budowlanych. Zarzut ten jest niezasadny albowiem nie ulega wątpliwości, że dwa wybudowane przez skarżącą spółkę zbiorniki na gaz propan-butan są trwale związane z gruntem i stanowią budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, a więc są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy. Fakt, iż przedmiotowe zbiorniki na gaz są również urządzeniami technicznymi objętymi dozorem technicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122, poz. 1321 ze zm.) nie oznacza, że nie stanowią one obiektów budowlanych w rozumieniu ustawy – Prawo budowlane. Podkreślenia ponadto wymaga, że na wniosek skarżącej spółki z dnia 3 września 2002 r., decyzją z dnia [...] października 2002 r. Starosta Z. udzielił jej pozwolenia na budowę obejmującego posadowienie tych dwóch zbiorników. Organ zobowiązał jednocześnie inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie tych obiektów budowlanych. Treść tej decyzji przesądza o kwalifikacji prawnej tych zbiorników jako obiektów budowlanych, dlatego Sąd I instancji nie był obowiązany do rozstrzygania tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zwłaszcza, że strona skarżąca w skardze nie podnosiła w tym zakresie zarzutów. Tym samym niezasadny jest również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
Nietrafnie również strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane poprzez niezastosowanie tego przepisu w przedmiotowej sprawie, pomimo podniesionego zarzutu przedawnienia, gdyż od momentu przystąpienia do użytkowania zbiorników na gaz do czasu, kiedy kara została prawomocnie orzeczona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r. upłynęło więcej niż 5 lat. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. (II OSK 1023/09), w razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu, odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku, którym przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego. Skoro – jak wynika z ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia – do użytkowania przedmiotowych zbiorników przystąpiono w listopadzie 2002 r., to termin przedawnienia wymierzenia kary za ich nielegalne użytkowanie upływał 31 grudnia 2007 r. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nakładające karę z tytułu nielegalnego użytkowania tych obiektów budowlanych zostało wydane w dniu [...] maja 2006 r. i doręczone stronie w dniu 24 maja 2006 r., natomiast postanowienie organu II instancji zostało wydane dnia [...] czerwca 2006 r. i doręczone stronie 3 lipca 2006 r. Tym samym do czasu doręczenia skarżącej spółce nawet ostatecznego postanowienia organu odwoławczego w sprawie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania dwóch zbiorników na gaz termin przedawnienia nie upłynął. Podkreślić trzeba, iż z art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej wynika, że bieg przedawnienia zostaje przerwany w dacie doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Na gruncie przepisów prawa budowlanego dotyczących kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego odpowiednio bieg przedawnienia zostaje przerwany w dacie doręczenia postanowienia organu nadzoru budowlanego wymierzającego taką karę. Dla biegu terminu przedawnienia kary za nielegalne użytkowanie dwóch zbiorników na gaz w tej sprawie nie miał znaczenia fakt uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. postanowień organów nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia tej kary. Wyrok ten nie był prawomocny i został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2009 r., a zatem – wbrew twierdzeniom strony skarżącej – postanowienia te nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) w zw. z art. 57 ust. 7 i 59f Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i nałożenie kary za przystąpienie do użytkowania obiektów budowlanych, których budowa została ukończona przed dniem wejścia w życie nowelizacji ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z art. 2 ust. 4 powołanej ustawy do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy do obliczania wysokości kar, o których mowa w art. 57 ust. 7 oraz art. 59f ustawy, o której mowa w art. 1, oraz opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe. Powołany przepis art. 2 ust. 4 ustawy nowelizującej wiąże stosowanie przepisów dotychczasowych z datą wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary, a nie datą zakończenia budowy. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte 22 grudnia 2005 r., a zatem po dacie wejścia w życie ustawy nowelizującej (30 maja 2004 r.) i prawidłowo było prowadzone według nowych przepisów. Do zakończenia budowy nawiązuje natomiast w swojej treści art. 4 pkt 2 ustawy nowelizującej, który stanowi, iż w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zmieniony art. 57 ust. 7, wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r. Nawet w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary w okresie od 30 maja 2004 r. do 1 stycznia 2005 r., nie można było wymierzyć kary według nowych przepisów. Wprowadzenie tego okresu przejściowego miało na celu zmobilizowanie inwestorów, którzy nielegalnie użytkowali obiekty budowlane do zgłoszenia tego faktu organom nadzoru budowlanego. Skarżąca spółka z tej możliwości nie skorzystała, dlatego postępowanie wszczęte w stosunku do niej z urzędu przez organy nadzoru budowlanego prowadzone było według nowych, bardziej rygorystycznych przepisów w zakresie kar z tytułu nielegalnego użytkowania obiektów budowlanych.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło