II OSK 1227/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. NSA Wiesław Morys ( spr. ) Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K., L. K. i E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 18/09 w sprawie ze skargi J. K., L. K. i E. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 18/09, oddalił skargę J. K., E. M. i L. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., Nr 362/2002, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oleśnicy z dnia [...] marca 2002 r., Nr [...], nakazującą skarżącym rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Został on określony jako budynek parterowy z poddaszem użytkowym, o powierzchni zabudowy około 315 m2, usytuowany na działce nr [...], położonej w miejscowości S. Nr 85 gm. Dobroszyce. Decyzja została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 1906/02, oddalono skargę J. i L. K. oraz E. M. na decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2002 r. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżących domagających się zmiany decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, wraz z wymierzeniem opłaty legalizacyjnej, a zatem w uproszczeniu decyzji legalizującej samowolę budowlaną. Organ pierwszej instancji wydając decyzję odmowną stwierdził, że wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję rozbiórkową wyklucza możliwość jej zmiany w tym trybie. Nadto, że decyzja ta nie jest decyzją uznaniową, a ma charakter decyzji związanej, która nie podlega zmianie z powodu wskazanego we wniosku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną następnie do sądu administracyjnego decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego odpowiada przepisom prawa, ponieważ nie jest prawnie możliwa zmiana lub uchylenie w trybie art. 155 k.p.a. decyzji o charakterze restrykcyjnym. Na poparcie swojego stanowiska Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przywołał wyrok z dnia 15 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 888/97 (ONSA 2000/1/36), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż: "Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę." Nadto wywiódł, iż przepis procesowy nie może upoważniać do modyfikowania normy materialnoprawnej, zwłaszcza przy zastosowaniu przesłanek ocennych. Dlatego nie uwzględnił odwołania zasadzającego się na błędnej wykładni art. 155 k.p.a. i niewyjaśnieniu wszystkich jego przesłanek. Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. zaskarżyli do Sądu J. K., L. K. i E. M., którzy wnieśli o jej uchylenie, podnosząc błędną wykładnię art. 155 k.p.a. oraz naruszenie art. 7 i art. 11 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, naruszenie obowiązku jej wszechstronnego zbadania, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz położenie nacisku na groźbę przymusu, a nie na argumenty racjonalne, względy społeczne i reguły prawne. Skarżący wskazali, że ustawodawca w art. 48 prawa budowlanego, przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o rozbiórce, gdy zaistnieją określone przesłanki, pozbawiając organy administracji publicznej przypisanych im kompetencji. Przepis ten tylko ze względu na formę upodabnia się do normy prawnej, w rzeczywistości zaś jest decyzją blankietową, którą organ administracji zmuszony jest wydać bez przeprowadzenia normalnych czynności przewidzianych w systemie prawa administracyjnego. Zdaniem skarżących ustawodawca zmieniając art. 48 prawa budowlanego, opowiedział się za stosowaniem mniej restrykcyjnych środków przy zwalczaniu samowoli budowlanych. Dążył on do ugruntowania zasady poszanowania prawa własności oraz dbania o dobro interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W opinii skarżących zadaniem artykułu 155 k.p.a. jest korekta przestarzałych i nieaktualnych przepisów, które pozostają w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Zaakcentował nadzwyczajny tryb postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. oraz charakter restrykcyjny przepisu art. 48 prawa budowlanego, nadto uznał za bezzasadne zarzuty naruszenia przez organy administracji art. 7 i 11 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Sąd I instancji w motywach zaskarżonego wyroku wskazał, iż przepis art. 155 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, pod warunkiem jednak, iż przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji i jednocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Na uchylenie lub zmianę decyzji powinny przy tym wyrazić zgodę wszystkie strony postępowania. Sąd uznał, że art. 48 prawa budowlanego to przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę. Przepis ten stanowi sankcję stosowaną wobec sprawców samowoli budowlanej obligując właściwy organ administracji do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w razie stwierdzenia, że wystąpiła jedyna wymagana do wydania takiego orzeczenia przesłanka, polegająca na tym, że obiekt jest realizowany w warunkach samowoli budowlanej. Nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie art. 48 prawa budowlanego, czy w sprawie występuje słuszny interes strony lub interes społeczny w rozumieniu art. 155 k.p.a. Uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ze względu na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 48 prawa budowlanego, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy. Sąd I instancji nie zgodził się z twierdzeniem pełnomocnika stron, że art. 155 k.p.a. ma na celu korektę przestarzałych i nieaktualnych przepisów, które pozostają w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Korekta przepisów prawa następuje bądź na drodze postępowania legislacyjnego bądź też poprzez orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co w odniesieniu do omawianego przepisu art. 48 miało już miejsce. Dlatego skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej P.p.s.a. W skardze kasacyjnej J. K., E. M. i L. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili: - naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 ust. 1 (winno być pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie go, w sytuacji gdy winien być zastosowany, oraz błędne zastosowanie w prawie art. 151 P.p.s.a. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego i procesowego. A naruszała ona, wedle twierdzeń autora skargi kasacyjnej: - art. 155 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię w wyniku przyjęcia, że nie ma on charakteru materialnoprawnego, - art. 7, art. 77, art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, brak wszechstronnego jej zbadania, nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, - art. 48 prawa budowlanego we właściwym brzmieniu, poprzez przyjęcie, iż sprzeciwia się on zmianie lub uchyleniu decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a., - art. 155 k.p.a., art. 48 i art. 49 prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie żądania inicjującego postępowanie administracyjne w sprawie, - art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dowodzono, iż zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjęli, że przepis art. 155 k.p.a. ma charakter procesowy i nie może wpływać na treść normy prawa materialnego. Przepis ten ma charakter materialnoprawny, gdyż wyznacza przesłanki zmiany stosunku materialnoprawnego. Ustawodawca zmieniając brzmienie art. 48 prawa budowlanego starał się zmniejszyć restrykcyjność prawa w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej. Racjonalny ustawodawca wprowadzając zmiany w przepisach prawa budowlanego nie mógł mieć na celu różnicowania sytuacji podmiotów, w stosunku do których wcześniej zastosowano bardziej restrykcyjne przepisy od tych, w stosunku do których zastosowano przepisy po zmianie w 2003 r. Dążył on bowiem do ugruntowania zasady poszanowania prawa własności oraz dbania o dobro interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W takich sytuacjach winien mieć zastosowanie art. 155 k.p.a., którego zadaniem jest korekta przestarzałych, nieaktualnych przepisów pozostających w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkich sądów administracyjnych, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów prawa procesowego. Kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie procedury polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji pomimo istnienia ku temu przesłanek wynikających z naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego. Zarzut ten jest niesłuszny. Przy czym jego ocena zależy od wyniku oceny trafności pozostałych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności godzi się wskazać, że stan faktyczny sprawy nie budzi sporu, toteż w tym aspekcie należy poprzestać na dokonanych przez organy i Sąd Wojewódzki ustaleniach. W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego zarówno Sąd I instancji, jak i organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 155 k.p.a., który zresztą niewątpliwie ma charakter przepisu procesowego. Z wykładni językowej tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, b) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, c) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 jest stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku, gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, wówczas może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, (Lex nr 320845) postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i naruszenie obowiązku jej wszechstronnego zbadania w kontekście możliwości zastosowania art. 49 prawa budowlanego. Natomiast uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli mogłoby nastąpić tylko w sprawie, której charakter na to pozwala i nie sprzeciwia się inna przesłanka. W niniejszej sprawie interesy te nie mogły dojść do głosu. O prawidłowości zastosowania w sprawie art. 48 prawa budowlanego orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. II SA/Wr 1906/02, którym oddalono skargę skarżących na decyzję wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego nakazującą rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Przesądza to o legalności tej decyzji w ówczesnym stanie prawnym. Rolą organów i kontrolującego ich działanie sądu administracyjnego w niniejszej sprawie było zatem sprawdzenie, czy obecnie istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, wedle którego zmiana stanu prawnego sama z siebie nie wpływa na zmianę oceny charakteru ostatecznej i prawomocnej decyzji rozbiórkowej i nie uzasadnia jej korekty. Ma ona nadal charakter decyzji związanej, realizując cel restrykcyjny w stosunku do osób popełniających samowolę budowlaną. Nowy stan prawny nie ingeruje w poprzednie stosunki prawne uregulowane ostatecznymi i prawomocnymi decyzjami. Podziela też Sąd stanowisko o braku podstaw do zastosowania w takiej sytuacji nadzwyczajnego środka, jakim jest tryb z art. 155 k.p.a. Niepodobna zgodzić się z twierdzeniem, aby za uwzględnieniem żądania uchylenia lub zmiany decyzji rozbiórkowej przemawiał interes społeczny lub słuszny interes stron. Przede wszystkim jednak zarówno sąd administracyjny jak i organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, iż w rozpoznawanej sprawie istnieje przepis szczególny, który sprzeciwia się zastosowaniu tej regulacji. Zakaz wzruszenia takiej decyzji wyprowadzony został z treści i celu przepisu, a więc z jego restrykcyjnego charakteru. W tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1999 r., sygn. IV SA 888/97 (ONSA z 2000 r., nr 1, poz. 36), stwierdzono, że przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane należy traktować jako przepis szczególny, sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę. Stanowisko to w pełni popiera skład orzekający w niniejszej sprawie. Przepis art. 48 w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę był bez wątpliwości przepisem restrykcyjnym, ustawodawca zmieniając przepisy o rozbiórce obiektów budowlanych wznoszonych bez pozwolenia poważnie je zliberalizował. Nie należy jednak tracić z pola widzenia faktu, że był on stosowany wobec osób, które nie zastosowały się do obowiązujących wówczas przepisów prawa budowlanego. W stosunku do nich niepodobna zastosować obecnej normy art. 49 tej ustawy wykorzystując tryb z art. 155 k.p.a. Kolejny zarzut zawarty w skardze kasacyjnej to naruszenie art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności a w szczególności zastosowanie zbyt restrykcyjnego środka, jakim jest rozbiórka obiektu budowlanego. Zasada proporcjonalności w odniesieniu do art. 48 prawa budowlanego była już przedmiotem oceny dokonanej w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego. I tak w wyroku z dnia 12 stycznia 1998 r., sygn. P 2/98, Trybunał uznał, iż zasadę proporcjonalności statuuje w sposób w pełni samodzielny i całościowy art. 31 ust. 3 Konstytucji. Nie znalazł zatem podstaw do sięgania do niewątpliwie pojemnej, a przez to mieszczącej w sobie wiele odrębnych unormowań konstytucyjnych, zasady państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji w celu oceny naruszenia zasady proporcjonalności. W kolejnym wyroku z dnia 26 marca 2002 r., sygn. Sk 2/01, potwierdził stanowisko zaprezentowane w sprawie o sygn. P 2/98 uznając, że wynikający z art. 48 prawa budowlanego wymóg bezwzględnego przestrzegania obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego w pełni odpowiada sformułowanym w art. 31 ust. 3 Konstytucji warunkom ograniczenia praw obywatelskich jako "koniecznych w demokratycznym państwie dla (...) porządku publicznego, (...) ochrony środowiska, (...) wolności i praw innych osób". Podkreślił, iż przy ocenie uciążliwości zastosowanego środka należy przyjmować, że naruszający prawo winien liczyć się z faktem, że minimalną konsekwencją naruszenia prawa jest (o ile faktyczne okoliczności i charakter naruszenia na to pozwalają) przywrócenie stanu poprzedniego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnym wymogiem proporcjonalności ograniczeń wolności i praw, zastosowanie takich środków prawnych, które uniemożliwiają sprawcy naruszenia prawa, zachowanie korzyści płynących z owego naruszenia. Dlatego też uznał, że potencjalne efekty stosowania kwestionowanej normy prawnej w interesie publicznym w stosunku do skali dolegliwości, jaką stanowi przedmiotowa instytucja prawna dla jednostki, świadczą o proporcjonalności przewidzianego środka. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego stopień intensywności ingerencji w prawo własności jednostki znajduje - w przypadku badanej regulacji - uzasadnienie w randze chronionego interesu publicznego. Ograniczenie praw jednostki, naruszającej świadomie obowiązujące przepisy i narażającej się na przewidziane w kwestionowanym przepisie skutki, jest ekwiwalentne do celu, któremu służy. Rozumowanie to odpowiada łacińskiej paremii nemo audiatur propriam turpitudinem allegans (nikt nie jest słuchany przez sąd, gdy powołuje się na własny występek). Zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa. W cytowanym powyżej wyroku Trybunał powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, uznał również, iż zawarta w art. 48 prawa budowlanego regulacja nie powoduje automatyzmu w stosowaniu jej przez organy nadzoru budowlanego. Każda decyzja wydawana jest po przeprowadzeniu szczegółowego postępowania administracyjnego, nie jest to zatem jak ocenił ją autor skargi kasacyjnej, decyzja blankietowa wydawana bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Nie można traktować art. 155 k.p.a. jako regulacji umożliwiającej sanowanie niezgodnego z prawem działania strony. Takie działanie na pewno nie byłoby działaniem w interesie społecznym, zgodnie z którym poszanowanie prawa jest niekwestionowaną wartością. Niczym nieuzasadniony jest również przedstawiony w skardze kasacyjnej pogląd, iż rolą art. 155 k.p.a. jest korekta przestarzałych i nieaktualnych przepisów prawa, które pozostają w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem strony. Korekta przepisów prawa następuje na drodze postępowania legislacyjnego bądź też orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sam autor skargi kasacyjnej powołując się na wyrok w sprawie SK 2/01 stwierdził, że rolą prawodawcy jest ocena celowości stosowanych rozwiązań i ich zmiana w przypadku uznania, że zwalczanie samowoli budowlanej jest możliwe przy zastosowaniu mniej restrykcyjnych środków. Prawodawca korzystając z tych uprawnień, nowelizując przepisy prawa budowlanego zmniejszył restrykcyjność w przypadku zaistnienia samowoli budowlanej. Poza sporem w sprawie jest, że decyzja w przedmiocie dokonania rozbiórki została wydana zgodnie z obowiązującymi w dniu jej wydania przepisami prawa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.