II OSK 133/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. [...] spółka komandytowa z siedzibą w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej A. [...] spółka komandytowa z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 485/21 w sprawie ze skargi A. [...] spółka komandytowa z siedzibą w K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. A. [...] spółka komandytowa z siedzibą w K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...], nakazujące Spółce wstrzymać w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych przy budowie drogi oraz nakładające obowiązek przedstawienia określonych dokumentów. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 485/21, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd wskazał, że Spółka nie powołała się konkretnie na którąkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") i nie przedstawiła jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie. Za takowe nie może być bowiem uznane samo powołanie się przez stronę na ogólnie sformułowane "negatywne konsekwencje", jakie niesie ze sobą wstrzymanie prowadzonych przezeń prac. W następstwie kolejnego wniosku Spółki, złożonego na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 30 lipca 2021 r., odmówił zmiany postanowienia tegoż Sądu z dnia 16 czerwca 2021 r. Sąd, analizując twierdzenia strony, o grożących jej - w efekcie nieterminowej realizacji przedsięwzięcia - karach umownych, utracie zaufania u obecnych jak i potencjalnych kontrahentów oraz utracie płynności finansowej oraz niewypłacalności, doszedł do przekonania, że nie sposób uznać, aby okoliczności te nie istniały w dacie złożenia skargi wraz z pierwszym wnioskiem o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu II instancji. Tymczasem uchylenie wydanego w dniu 16 czerwca 2021 r. postanowienia jest możliwe wyłącznie w razie zmiany okoliczności - czego strona nie wykazała w kolejnym wniosku, powołując się na przesłanki istniejące w dacie złożenia skargi, lecz niewyartykułowane w złożonym wówczas wniosku. Niezależnie od powyższego, Sąd zaznaczył, że Spółka, wysuwając twierdzenia o konieczności zapłaty kar umownych, ryzyku niewypłacalności oraz deklarując wysoką wartość dotychczas wykonanej inwestycji (obecnie 12.600.000 zł, do wykonania pozostają prace za 21.600.000 zł) nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów w tym zakresie, w szczególności umów, dokumentacji rachunkowej, wyciągów z konta firmowego. Odnosząc się zaś do argumentacji strony co do tego, że wykonane utwardzenie powierzchni stanowiło jedyną możliwość wprowadzenia ciężkiego sprzętu budowlanego na inwestycję oraz służyło poprawie estetyki tego terenu, stwierdził, że jest to argumentacja pozaprawna, natomiast przedmiotem badania Sądu na obecnym etapie postępowania może być wyłącznie kwestia ziszczenia się przesłanek z art. 61 § 3 i 4 p.p.s.a., czego strona nie wykazała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ke 485/21, oddalił skargę Spółki na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. W dniu 18 sierpnia 2021 r. wpłynęło do Sądu I instancji zażalenie Spółki na postanowienie WSA w Kielcach z dnia 30 lipca 2021 r. W dniu 15 listopada 2021 r. Spółka złożyła skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...] lutego 2021 r. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że wykonanie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych nadal niesie za sobą realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podała, że łączną wartość inwestycji realizowanej przez Spółkę można oszacować na kwotę 12.600.000 zł w zakresie inwestycji zrealizowanej oraz 21.600.000 zł w zakresie inwestycji w trakcie realizacji. Dodała, że utwardzenie powierzchni wykonane przez inwestora, miało służyć nie tylko terminowej realizacji inwestycji, ale realizacji jej w ogóle. W przypadku zastosowania się do nakazu wstrzymania robót budowlanych tj. wykonania zaskarżonego postanowienia, skarżąca zostanie dotknięta wieloma negatywnymi konsekwencjami tj. konieczność zapłaty kar umownych z uwagi na nieterminową realizację, utrata zaufania u obecnych jak i potencjalnych kontrahentów, utrata płynności finansowej, a w najgorszym wypadku niewypłacalność. Wszystkie te zagrożenia, którymi realnie może zostać dotknięta Spółka, rozpatrywane łącznie, uzasadniają przekonanie, iż na gruncie przedmiotowej sprawy, natychmiastowe wykonanie zaskarżonego postanowienia implikuje wystąpienie stanu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz stanu niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 57/22, oddalił zażalenie Spółki na ww. postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 30 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca kasacyjnie nie wykazała, by w niniejszej sprawie do takiej zmiany okoliczności, w rozumieniu ww. art. 61 § 4 p.p.s.a., doszło. Wnosząca skargę kasacyjną, podobnie jak w poprzednim postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, nie uprawdopodobniła, że w stosunku do niej zachodzą przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przywołuje te same okoliczności, które były podstawą jej wniosku o zmianę postanowienia Sądu I instancji z dnia 16 czerwca 2021 r., ocenione w postanowieniu WSA w Kielcach z dnia 30 lipca 2021 r., a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt II OZ 57/22. W tym stanie rzeczy, uznając, że nie zostało uprawdopodobnione, iż zasadne jest udzielenie Spółce ochrony tymczasowej, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 4 i art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.