II OSK 1368/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-20

Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Teresa Kobylecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego, które nie było dobrowolne i trwałe, może stanowić podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełnione, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Nawet jeśli pierwotna przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna (np. z powodu przymusu), trwałe przeniesienie centrum życiowego i brak podjęcia kroków prawnych w celu powrotu do opuszczonego lokalu zobowiązuje organ administracji do wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania S.B. z miejsca pobytu stałego na wniosek właścicielki lokalu, M.W., która twierdziła, że S.B. wyprowadził się bez wymeldowania. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, ale decyzja została uchylona przez Wojewodę Małopolskiego w celu uzupełnienia postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu, organ I instancji ponownie orzekł o wymeldowaniu, co zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S.B. na decyzję Wojewody. S.B. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant Krzysztof Tomaszewski po rozpoznaniu w dniu dnia 20 września 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1065/09 w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r., III SA/Kr 1065/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej jako: WSA) - po rozpatrzeniu sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej jako: wojewoda) z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddalił skargę i przyznał od Skarbu Państwa - WSA na rzecz radcy prawnego Małgorzaty Majkowskiej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2008 r. wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą organ I instancji - Wójt Gminy Skrzyszów (dalej jako: wójt) działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zmianami - dalej jako: uoel) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98,, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa) orzekł o wymeldowaniu S. B. z miejsca pobytu stałego w [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na żądanie M. W., która wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie S. B. z miejsca pobytu stałego w budynku nr [...] w Ładnej, bowiem M. W., będąca właścicielką przedmiotowego budynku, wskazała, że S. B., jej konkubent, na początku 2007 r. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu bez wymeldowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wójt, decyzją z dnia 14 listopada 2007 r., orzekł o wymeldowaniu S. B. z miejsca pobytu stałego uznając, że opuścił je w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 2 uoel. W wyniku rozpoznania odwołania S. B. od wskazanej decyzji wojewoda decyzją z dnia 8 stycznia 2008 r., znak: [...], uchylił jednak tą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Określił też, w jakim zakresie winien organ I instancji uzupełnić postępowanie wyjaśniające, akcentując przede wszystkim konieczność ustalenia faktu dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca stałego pobytu. Wójt dokonał uzupełnienia postępowania we wskazanym kierunku. Podniósł, że bezspornym jest fakt niezamieszkiwania przez S. B. w miejscu stałego pobytu co najmniej od sierpnia 2007 r. Wskazał, że skarżący wprawdzie zaprzecza dobrowolnemu i trwałemu opuszczeniu przedmiotowego lokalu a jednocześnie kilkakrotnie oświadczył, że dokona wymeldowania z miejsca stałego pobytu, o ile wnioskodawczyni - M. W. - zwróci mu koszty, które jak twierdzi, poniósł przy remoncie mieszkania i budynku jej własności. Ponadto oświadczył, że wyprowadził się z miejsca stałego pobytu z uwagi na nieporozumienia z właścicielką budynku, jej córką i przyjacielem córki, a nawet, jak dodał, z obawy o swoje życie. Nie wyraża dlatego też woli powrotu do tego miejsca. Mimo tych obaw odwiedzał jednakże to miejsce co najmniej raz w miesiącu. Organ I instancji ustalił również, że skarżący nie poczynił żadnych kroków prawnych zmierzających do umożliwienia mu ponownego zamieszkania miejsca stałego pobytu i dlatego też orzekł o wymeldowaniu S. B. z miejsca pobytu stałego. Od tej decyzji odwołanie do wojewody złożył S. B., podnosząc, że nie opuścił budynku w [...]. Skarżący podniósł, że gdy próbował dwukrotnie wejść do domu (19 marca 2007 r. i 14 sierpnia 2007 r.) nie został wpuszczony, o czym powiadomił Policję. Podniósł także, że M. W., występując z wnioskiem o wymeldowanie, chciała uniknąć zwrotu kosztów, jakie wyłożył na utrzymanie domu. Ponadto zarzucił, że organ I instancji odmówił przeprowadzenia dowodu ze świadków. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w jego ocenie, wyjaśnienia stron w przedmiotowej sprawie są zgodne i jednoznacznie wskazują, że skarżący w 2007 r. sam opuścił miejsce stałego pobytu i zamieszkał w innym lokalu, gdzie - jak wynika w treści wniesionego odwołania - nadal przebywa. A zatem skarżący swoje sprawy życiowe skoncentrował w innym miejscu. Fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania potwierdzili ponadto powołani w sprawie świadkowie, tj. A. S. oraz M. S., najbliżsi sąsiedzi. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na fakt, że skarżący nie podejmował żadnych działań prawnych zmierzających do powrotu do przedmiotowego budynku, co świadczy o tym, iż pogodził się z opuszczeniem miejsca dotychczasowego pobytu stałego i opuszczenie to nabrało cech dobrowolności. Skargę na tę decyzję do WSA złożył S. B. podnosząc w jej treści, że nie opuścił miejsca stałego pobytu dobrowolnie, a został do tego zmuszony. Obecnie pobiera zasiłek z opieki społecznej w wysokości 444 zł i nie stać go na wynajęcie mieszkania. Podniósł, że sam nigdy nie opuściłby dobrowolnie miejsca zamieszkania, zwłaszcza, że włożył dużo pracy i pieniędzy w jego remont. Zaznaczył, że przez 4 lata opiekował się chorym ojcem M. W.. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy obu instancji trafnie wskazały, że materialnoprawną podstawą pozwalającą na wymeldowanie z miejsca stałego pobytu jest art. 15 ust. 2 uoel. Skoro fakt niezamieszkiwania skarżącego w miejscu stałego pobytu nie budzi wątpliwości to racje mają organy orzekające akcentując, że odmowa wymeldowania w takich okolicznościach byłaby utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności, skoro ma ona za zadanie jedynie rejestrację danych o miejscu pobytu. Akceptując poglądy judykatury, Sąd stwierdził, że materiał dowodowy tej sprawy potwierdza zasadność i prawidłowość podjętej decyzji pierwszoinstancyjnej jak i rozstrzygnięcia organu odwoławczego, który powtórnie rozstrzygając przedmiotową sprawę w jej całokształcie doszedł do takiego samego - poprawnego - stanowiska jak organ I instancji. Także i temu organowi nie można więc postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro organy obu instancji w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym prawidłowo też odczytały i zastosowały normę prawną wyrażoną w przepisie art. 15 ust. 2 uoel, to nie można postawić im zarzutu naruszenia prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Wnosząc skargę kasacyjną pełnomocnik strony skarżącej zaskarżył powołany wyrok WSA w całości zarzucając mu naruszenia: 1) prawa materialnego - art. 15 ust 2 uoel poprzez błędne przyjęcie, iż zachowanie skarżącego można uznać za spełnienie przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu, a także: 2) przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zmianami - dalej jako: pusa) w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit c\ i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa) w związku z art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami - dalej jako: kpa) poprzez przyjęcie, iż w postępowaniu dowodowym dokonano wyczerpującego zebrania materiału dowodowego; b) art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 kpa poprzez przyjęcie, iż zebrany materiał pozwala uznać, iż zachowanie skarżącego wyczerpuje spełnienie przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia przez niego miejsca stałego pobytu; c) art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez przyjęcie, iż w toku postępowania dowodowego dokonano wszechstronnego i wnikliwego rozważenia zebranego materiału dowodowego, prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz nie przekroczono granic swobodnej oceny dowodów; d) art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez przyjęcie, iż organ administracji dokonał wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności, iż dokładnie wyjaśnił stan faktyczny; e) art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w sytuacji nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz zaniechania wszechstronnego i wnikliwego rozważenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcia za miarodajne selektywnych ustaleń dokonanych w toku postępowania, chociaż skarżący podnosił istnienie istotnych braków w materiale dowodowym, a mających istotny wpływ na wynik sprawy; f) art. 106 § 3 ppsa poprzez błędne uznanie, iż nie zachodzą podstawy do przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, chociaż w niniejszym stanie faktycznym było to konieczne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości a nie spowodowałoby to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; g) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ oraz art. 151 ppsa poprzez błędne uznanie, iż zachodzą podstawy do oddalenia skargi skarżącego i równocześnie zachodzi podstawa do odmowy uchylenia decyzji wojewody z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], h) art. 2 oraz art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zmianami - dalej jako: Konstytucja) poprzez przyjęcie, iż zaskarżona decyzja wojewody z dnia [...] maja 2008 r., nr [...], jest zgodna z prawem. Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi skarżącego oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa w niniejszym postępowaniu, względnie przyznanie pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nieobciążanie skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej i rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. W bardzo obszernym uzasadnieniu wskazano, że skarżący zarzuca WSA naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 uoel, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nietrafnym uznaniu, iż zachowanie skarżącego polegające na niezamieszkiwaniu w spornym lokalu wyczerpuje dyspozycję powołanego przepisu, gdy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego zachodzi poważna wątpliwość, czy fakt niezamieszkiwania przez skarżącego w spornym lokalu był dobrowolny i trwały. W przedmiotowej sprawie fakt opuszczenia lokalu jest wynikiem obawy skarżącego o własne zdrowie, co podważa argumentację, iż skarżący opuścił lokal dobrowolnie. Sam skarżący podnosił, iż nigdy nie opuściłby dobrowolnie miejsca zamieszkania, tym bardziej, że włożył dużo pracy w jego remont, który wymagał również zainwestowania znacznych środków materialnych z jego strony. Jedynie negatywne oddziaływanie na zdrowie skarżącego skłoniło go do podjęcia decyzji o opuszczeniu lokalu. W dalszej części uzasadnienia podano, że organy administracji publicznej ustaliły stan faktyczny wybiórczo i niekompletnie, przez co został naruszony art. 7 kpa. Materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony, a strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Obowiązek poszukiwania dowodów ciąży w dużej mierze na organie administracji. W przedmiotowej sprawie organy nie uwzględniły przyczyn, którymi kierował się skarżący opuszczając lokal. Nie zostały rozpatrzone argumenty dotyczące wpływu zachowania współlokatorów na przesłankę dobrowolności opuszczenia lokalu przez skarżącego, a pominięcie powyższych zarzutów oznacza, iż WSA nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało brak wszechstronnego rozpatrzenia okoliczności sprawy oraz naruszenie art. 77 § 1, 80 i 81 kpa. Co więcej, WSA nie tylko błędnie skontrolował i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, ale również błędnie uznał, iż zgłaszane wnioski dowodowe mogły być podnoszone na etapie postępowania przed organem. Wskutek powyższego, WSA uznał, iż organ administracji wyczerpująco zebrał materiał dowodowy, w sytuacji gdy, wobec istotnych braków postępowania, nie zostały wyjaśnione wszelkie istotne okoliczności i stan faktyczny nie został prawidłowo ustalony. Tymczasem, konieczne było sprawdzenie czy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na dokonanie ustaleń zawartych z zaskarżonej do WSA decyzji. Niezależnie od powyższego, strona skarżąca stwierdziła, iż w niniejszym postępowaniu zostały naruszone podstawowe zasady kpa, a w szczególności kluczowa zasada prawdy obiektywnej wyrażająca regułę, iż organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, iż WSA uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi kontroli działalności organu administracji publicznej z punktu widzenia zgodności z prawem tej działalności, a w szczególności kontroli wyczerpującego zebrania oraz prawidłowego rozważenia i oceny materiału dowodowego przez organ administracyjny, a także uchybił obowiązkowi wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 ppsa. W tej sprawie przesłanki te nie wystąpiły. Główny zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia przez Sąd I instancji art. 15 ust. 2 uoel poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. W ten sposób zarzucono WSA tzw. błąd subsumpcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Podkreślenia zatem wymaga, że sąd administracyjny - co do zasady - nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów, a jedynie dokonuje oceny zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Mówiąc o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to bezzasadne tolerowanie błędu subsumpcji popełnionego przez organ bądź bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu (zob.: Z. Kmieciak, Glosa do wyroku NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, OSP z 2005 r., nr 2, poz. 18). W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia przyjąć należy pierwszy ze wspomnianych sposobów rozumienia. Z wywodu zaprezentowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wynika, że pełnomocnik strony skarżącej kwestionuje dokonaną przez Sąd I instancji ocenę co do zasadności zastosowania przez organ administracji art. 15 ust. 2 uoel w sytuacji, gdy opuszczenie przez skarżącego lokalu nie nastąpiło dobrowolnie i nie ma charakteru trwałego. W ocenie Sądu kasacyjnego zarzut ten jest w ustalonym w sprawie stanie faktycznym bezzasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organy administracji prawidłowo zastosowały powołany przepis. Zgodnie z art. 15 ust. 2 uoel organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić wyłącznie wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 uoel uznaje się nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. np. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937, czy wyrok NSA z dnia 26 października 2006 r., II OSK 1244/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przyczyna opuszczenia lokalu niekoniecznie musi mieć znaczenie dla oceny, czy osoba wymeldowywana dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym lokalu. Sąd w obecnym składzie w pełni podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r. (II OSK 352/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zgodnie z którym, nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, gdyż wynikała np. z zastosowania przymusu psychicznego czy fizycznego, to jednak następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, iż skarżący od w sierpniu 2007 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie poczynił żadnych kroków prawnych zmierzających do umożliwienia mu ponownego zamieszkania w miejscu stałego pobytu, co potwierdza pismo Policji z dnia 26 lutego 2008 r. Jednocześnie przez okres kilkunastu miesięcy które upłynęły do czasu wydania ostatecznej decyzji o wymeldowaniu skarżący nie skorzystał ze środków prawnych w celu przywrócenia możliwości zamieszkiwania w lokalu. W zaistniałym stanie faktycznym zasadnie więc Sąd I instancji przyjął, iż zachowanie skarżącego świadczy o tym, że zaakceptował on istniejącą sytuację i opuścił lokal w rozumieniu art. 15 ust. 2 uoel, koncentrując swoje interesy życiowe w innym miejscu. Na marginesie wskazać również należy, iż orzekający w niniejszej sprawie skład NSA w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 18 stycznia 2010 r., w którym zauważa się w szczególności, iż jak to podkreślono także w szeregu innych wyrokach NSA (np. w wyroku II OSK 1730/07), uoel przewiduje zameldowanie jako rejestrację stanu faktycznego w zakresie pobytu osób i służy wyłącznie celom ewidencyjnym. Zameldowanie jest więc jedynie aktem rejestracji danych pod wskazanym adresem, czyli ma charakter czynności materialno-technicznej. Wymeldowanie natomiast następuje decyzją administracyjną w sytuacji, gdy wystąpią przesłanki określone w art. 15 ust. 2 uoel, przy czym osoba zameldowana nie wykaże woli usunięcia jej z ewidencji ludności pod dotychczasowym adresem. Materialno- -techniczna czynność zameldowania nie ma żadnego wpływu na prawa przysługujące danej osobie do lokalu i wzajemne rozliczenia majątkowe po ustaniu małżeństwa. Roszczenia takie mogą być dochodzone na drodze powództwa cywilnego. Nietrafny jest również powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 84 § 1 kpa, art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa w związku z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, a także art. 1 § 1 i § 2 pusa w związku z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 134 § 1, art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c\ i art. 151 ppsa. Sąd I instancji zasadnie uznał, iż przyczyny i okoliczności opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu zostały przez organy administracji zbadane w sposób wyczerpujący. Skoro bowiem ustalono, że skarżący w lokalu nie zamieszkuje, przeniósł swoje centrum życiowe w inne miejsce i nie podjął żądnych czynności prawnych, które prowadziłyby do ponownego zamieszkania w przedmiotowym lokalu, okoliczności pozwalające na stwierdzenie zaistnienia przesłanki przewidzianej w art. 15 ust. 2 uoel uznać należało za udowodnione. W tej sytuacji działanie organu polegające na przeprowadzeniu dalszego postępowania wyjaśniającego co do okoliczności w jakich nastąpiło opuszczenie lokalu stanowiłoby naruszenie zasad szybkości postępowania i ekonomii procesowej i nie miałoby nic wspólnego z realizacją zasady prawdy obiektywnej. Z tego też względu nieprzeprowadzenia przez organ wspomnianych działań WSA prawidłowo uznał za odpowiadające prawu. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 106 § 3 NSA wskazuje, że zgodnie z art. 106 § 3 ppsa przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: 1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, 2) nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z przepisu tego wynika więc, że dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. Jak trafnie wskazuje B. Dauter "przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest niezbędne, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości." (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006 r., s. 244). Biorąc powyższe pod uwagę, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy ani Sąd I ani II instancji nie miały wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Wnioskowany przez stronę skarżącą dowód nie był więc, zdaniem NSA, niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, bo Sąd I instancji nie posiadał nie tylko istotnych, ale żadnych wątpliwości w sprawie. Tym samym zarzut skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia ww. przepisów postępowania należało uznać za nieuzasadniony. Niewątpliwie tym samym prawidłowo zastosowano przepis prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c\ ppsa, a wskazując precyzyjniej - go nie zastosowano. Zgodnie z tą normą Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie była decyzja wójta w przedmiocie wymeldowania, jednakże w sytuacji, gdy, jak w niniejszej sprawie, decyzja ta nie naruszała przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, WSA mógł tylko rozstrzygnąć w jeden sposób - a więc oddalić skargę S. B. na podstawie art. 151 ppsa. Podsumowując, NSA podkreśla, że WSA nie mógł zastosować przepisu art. 145 § ust. 1 pkt c\ ppsa, ponieważ nie stwierdził żadnych naruszeń przepisów postępowania. Sąd I instancji mógłby wyłącznie naruszyć ten przepis, gdyby oddalił skargę, pomimo naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji, co jednak - jak wielokrotnie już wskazano - nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Z przeprowadzonych wyżej rozważań wynika, że Sąd I instancji nie mógł również naruszyć wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 2 oraz art. 184 Konstytucji. Z uwagi na powyższe, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło