II OSK 1394/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i R. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 128/12 o odrzuceniu skargi K. i R.B. na uchwałę Rady Gminy Kościerzyna z dnia 28 grudnia 2007 r., nr XIV/104/07 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Nowa Kiszewa na terenie gminy Kościerzyna postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. i R.B. na uchwałę Rady Gminy Kościerzyna z dnia 28 grudnia 2007 r. w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Nowa Kiszewa na terenie gminy Kościerzyna. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga na ww. uchwałę została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. Skarżący wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenie prawa w dniu 28 października 2011 r., co oznacza, że sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi kończył bieg w dniu 27 grudnia 2011 r. Odpowiedź Rady Miejskiej na wezwanie skarżących doręczono im już po upływie terminu sześćdziesięciodniowego, w dniu 2 stycznia 2012 r. Wniesienie zatem skargi w dniu 16 stycznia 2012 r. Sąd ocenił jako dokonane z przekroczeniem terminu ustawowego i z tego powodu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skargę odrzucił. W skardze kasacyjnej skarżący wnosili o uchylenie przedmiotowego postanowienia z dnia 15 marca 2012 r. w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. tj. art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a., poprzez odrzucenie przez Sąd skargi z uwagi na złożenie jej przez skarżących z przekroczeniem ustawowego terminu, pomimo że skarżący dowiedzieli się o negatywnym stanowisku Rady Gminy Kościerzyna w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa już w dniu 22 grudnia 2011 r. - co spowodowało rozpoczęcie nowego, trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku - który to termin został przez skarżących zachowany. Uzasadniając powyższe skarżący wskazali, że byli obecni na sesji Rady Gminy Kościerzyna, która odbyła się w dniu 22 grudnia 2011 r. i na której rozstrzygana była kwestia zasadności ich wezwania do usunięcia naruszenia prawa z dnia 28 października 2011 r. Po przedstawieniu stanowiska przez skarżących oraz stanowiska organu zawartego w projekcie uchwały nastąpiło głosowanie, w wyniku którego podjęta została przez Radę Gminy Kościerzyna uchwała uznająca ww. wezwanie skarżących z dnia 28 października 2011 r. za niezasadne. Zatem - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - skarżący dowiedzieli się o stanowisku organu nie w dniu 2 stycznia 2012 r., kiedy to doręczono im stanowisko organu w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ale już w dniu 22 grudnia 2011 r. Nadto wskazali, że powyższe okoliczności jednoznacznie potwierdza Protokół Nr XII/2011 z Sesji Zwyczajnej Rady Gminy Kościerzyna z dnia 22 grudnia 2011 r. Skarżący - cytując zaskarżone postanowienie - podkreślili, że jeżeli w okresie biegu sześćdziesięciodniowego terminu do wniesienia skargi organ udzieli odpowiedzi na wezwanie i doręczy ją stronie, wówczas dalszy bieg tego terminu staje się bezprzedmiotowy, a bieg swój rozpoczyna terminy trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia stronie odpowiedzi. Ich zdaniem w powyższej sytuacji "doręczenie" oznacza przekazanie wzywającym informacji o stanowisku organu, które to stanowisko nie musi być przekazane (doręczone) w formie pisemnej. Podnieśli również, że skoro dowiedzieli się o stanowisku organu już w dniu 22 grudnia 2011 r., gdyż byli obecni na sesji Rady Gminy Kościerzyna, to następcze doręczenie przez organ przedmiotowej uchwały w formie pisemnej nie miało znaczenia dla ich świadomości. Zatem żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia jest w pełni uzasadnione. Nadto wskazali, że w orzecznictwie sądowym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2001 r., III RN 54/00) istnieje pogląd, w myśl którego negatywne stanowisko rady gminy w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być ujawnione i zakomunikowane wzywającemu w każdy sposób, który dostatecznie ujawnia odmowę dokonania żądanego usunięcia naruszenia prawa. Nie ma bowiem w ustawie o samorządzie gminnym precyzyjnie określonej formy i trybu udzielania przez organ gminy odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Gminy Kościerzyna wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Odnosząc się natomiast do kwestii zachowania terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego to zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07 (ONSA i wsa 2007, nr 3, poz. 60), przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wprowadza dwa terminy do wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa i wynosi 30 dni, a liczony jest od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie. Z kolei drugi termin dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa i wynosi 60 dni, zaś liczony jest od dnia wniesienia przez stronę wezwania do organu. Zatem po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg drugi z ww. terminów – sześćdziesięciodniowy. Jeśli natomiast przed jego upływem organ doręczy stronie odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Podkreślić należy, że skarżący pismem z dnia 28 października 2011 r. wezwali Radę Gminy Kościerzyna do usunięcia naruszenia prawa uchwałą tejże Rady z dnia 28 grudnia 2007 r., o numerze XIV/104/07, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego Nowa Kiszewa na terenie gminy Kościerzyna. Jak wynika z akt sprawy organ gminy do dnia, w którym kończył bieg sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie doręczył skarżącym odpowiedzi na ich wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 28 października 2011 r. Nie można bowiem zgodzić się z argumentacją skarżących, że podjęcie przez Radę Gminy Kościerzyna uchwały z dnia 22 grudnia 2011 r. i ogłoszenie jej na sesji Rady w obecności skarżących stanowi doręczenie odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Ustawodawca w powołanym przepisie wyraźnie mówi o "doręczeniu", co oznacza: "oddać do rąk, przynieść na miejsce przeznaczenia, wręczyć lub dostarczyć (por. "Uniwersalny słownik języka polskiego" pod redakcją Stanisława Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s.668). Żadną miarą zatem pod pojęciem "doręczenia" nie mieści się – jak to sugerują skarżący – "ogłoszenie" bądź "obwieszczenie". Mówiąc więc o doręczeniu, ustawodawca miał na myśli przekazanie do rąk wnoszącego wezwanie do usunięcia prawa odpowiedzi stanowiącej o sposobie rozstrzygnięcia w przedmiocie wezwania. Gdyby natomiast wolą ustawodawcy było, aby każda forma powzięcia wiadomości przez skarżących o stanowisku organu gminy w przedmiocie ich wezwania do usunięcia naruszenia prawa miała skutek w postaci rozpoczęcia biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, dałby temu wyraz w treści art. 53 § 2 p.p.s.a. Nadto Sąd stwierdza, że podziela pogląd, powołany przez skarżących, a zaprezentowany przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III RN 54/00, zgodnie z którym w ustawie o samorządzie gminnym nie ma precyzyjnie określonej formy i trybu udzielania przez organ gminy odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże podkreślenia wymaga, że o formie przekazania stronom odpowiedzi na ich wezwanie do usunięcia prawa (i w konsekwencji o terminie do wniesienia skargi do sądu) rozstrzygają przepisy p.p.s.a., a nie ustawa o samorządzie gminnym. Skoro zatem organ doręczył skarżącym odpowiedź na ich wezwanie z dnia 28 października 2011 r. po upływie sześćdziesięciodniowego terminu do wniesienia skargi to należało uznać, że w przedmiotowej sprawie nie rozpoczął biegu termin trzydziestodniowy do wniesienia skargi. Powyższe oznacza, że skarżący powinni byli wnieść skargę do sądu najpóźniej w dniu 28 grudnia 2011 r., jak słusznie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Wniesienie zaś skargi w dniu 16 stycznia 2012 r. stanowi o przekroczeniu terminu zakreślonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zatem nie można zgodzić się z zarzutem postawionym Sądowi pierwszej instancji, że niewłaściwie zastosował art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga podlegała odrzuceniu wobec wniesienia jej po upływie terminu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 182 § 1 i § 3 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.