II OSK 1464/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-25
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Gliniecki, Marzenna Linska – Wawrzon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę rady miasta dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać odrzucona z powodu powagi rzeczy osądzonej, gdy wcześniejsze skargi na tę samą uchwałę nie zostały w całości rozpoznane?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga na uchwałę rady miasta nie może zostać odrzucona z powodu powagi rzeczy osądzonej, jeśli wcześniejsze skargi nie rozstrzygnęły wszystkich żądań skarżącego. Powaga rzeczy osądzonej wiąże się tylko z tym, co zostało prawomocnie rozstrzygnięte, a brak rozstrzygnięcia w części żądań wyklucza zastosowanie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i odrzucenie skargi.Stan faktyczny
Skarżący S. L. oraz inni kwestionowali uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 2008 roku dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wcześniejsze skargi zostały prawomocnie rozstrzygnięte częściowo, jednak nie wszystkie żądania skarżących zostały rozpoznane. Pomimo tego skarżący ponownie złożyli skargę na tę samą uchwałę, która została odrzucona przez WSA w Warszawie z powodu powagi rzeczy osądzonej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 61/11.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 61/11 w sprawie ze skargi M. C., M. M., T. M., J. M. i S. L. na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 61/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a. - odrzucił skargę M. C., M. M., T. M., J. M. i S. L. na uchwałę Rady m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd zaznaczył, że merytoryczne rozpoznanie skargi zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzi podstawa do odrzucenia skargi, wymieniona w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi zachodzi wówczas, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). O istnieniu powagi rzeczy osądzonej tzw. res iudicata, decyduje tożsamość stron postępowania oraz tożsamość przedmiotu sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z urzędu zwrócił uwagę, że M. C., M. M., T. M., J. M. oraz S. L. kwestionowali już uchwałę Rady m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U., żądając stwierdzenia jej nieważności w całości.
Sprawa ze skargi S. L. na przedmiotową uchwałę została prawomocnie zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10, którym to Sąd w pkt 1 stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu [...]; w pkt 2 stwierdził nieważność § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu [...]; w pkt 3 stwierdził, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt 1 i 2 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; w pkt 4 zasądził od Rady m.st. Warszawy na rzecz skarżącego S. L. kwotę 557 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Natomiast sprawa ze skargi M. C., M. M., T. M. i J. M. na przedmiotową uchwałę została prawomocnie zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 1963/08 w zakresie pkt. I, II i IV tego wyroku. W pkt 1 Sąd stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obr. [...]; w pkt II stwierdził nieważność § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 6 ww. uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obr. [...]; w pkt IV stwierdził, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt. I i II nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; w pkt V zasądził od Rady m. st. Warszawy na rzecz skarżących: M. C., M. M., T. M. i J. M. solidarnie kwotę 540 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W pozostałym zakresie sprawa została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10.
Pomimo powyższych prawomocnych rozstrzygnięć Sądu, skarżący złożyli ponownie skargę na tę samą uchwałę żądając stwierdzenia jej nieważności w całości, względnie w części dotyczącej nieruchomości skarżących. W tej sytuacji Sąd uznał, że ponowna skarga tych samych podmiotów na tę samą uchwałę w jednakowym zakresie, w sytuacji gdy wcześniejsze skargi zostały prawomocnie rozstrzygnięte, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł S. L., reprezentowany przez M. M. Zaskarżając postanowienie w całości skarżący zarzucił:
1. naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, iż strona złożyła ponowną skargę na tę samą uchwałę w jednakowym zakresie, w sytuacji gdy zawarte w pierwotnej skardze żądania, nie zostały w całości rozpoznane,
2. naruszenie art. 101 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 2 w związku z art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.), przez ich błędną wykładnię, skutkujące błędnym uznaniem, iż strona złożyła ponowną skargę na tę samą uchwałę w jednakowym zakresie w sytuacji gdy przeszkodą do orzekania przez sąd administracyjny mogłaby być jedynie powaga rzeczy osądzonej, która istniałaby wówczas, gdyby o całości żądania skarżącego S. L. orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie,
3. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 4) oraz art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przez przyjęcie, iż sprawa objęta skargą S. L. została już w całości prawomocnie rozstrzygnięta, podczas gdy żądanie skarżącego, zawarte w pierwotnej skardze, nie zostało w całości rozpoznane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż sprawa S. L. została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Na podstawie art. 176 w związku z art. 185 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym S. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż sentencja wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2010 r. nie zawiera rozstrzygnięcia w zakresie całego żądania skarżącego. Oznacza to, ze Sąd nie rozstrzygnął o całości żądania skarżącego i w tym zakresie nie może być mowy o powadze rzeczy osądzonej.
S. L., powołał się na uzasadnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2010 r. II OSK1303/10 - wydanego na skutek wniesionej przez skarżącego skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10 - w którym Sąd stwierdził, że skarga S. L. pozostała nierozpoznana skarga w tej części, w jakiej wykracza poza (objęte punktami 1 i 2 sentencji tego wyroku) § 40 ust.2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu [...] oraz § 42 ust.1 i ust.2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu [...]. Odnośnie nieuwzględnionych zarzutów skargi S. L. Sąd pierwszej instancji nie podjął rozstrzygnięcia, które zostałoby zapisane w sentencji zaskarżonego wyroku. Nie jest więc możliwe orzekanie przez NSA w sprawie, w której nie orzekał Sąd pierwszej instancji.
Zdaniem skarżącego nie może być mowy o powadze rzeczy osądzonej, bowiem nie doszło w całości do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącego zawartego w pierwotnej skardze. Jedyną możliwością uzyskania pełnego rozstrzygnięcia w zakresie zaskarżonej uchwały jest ponowne wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podkreślił, iż wniesiona skarga nie zawiera żądania rozpatrzenia rozstrzygniętej już kwestii, a jest jedynie kontynuacją domagania się rozpoznania przez Sąd prawidłowo wniesionej skargi. S. L. stwierdził, że gdyby nawet domniemywać, iż intencją Sądu było oddalenie skargi w pozostałym zakresie, to, wskutek braku w sentencji orzeczenia z dnia [...] marca 2010r. rozstrzygnięcia w tym względzie, skarżący pozbawiony został możliwości domagania się kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny (brak przedmiotu zaskarżenia), co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego.
W ocenie skarżącego konsekwencją przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji tezy o konieczności odrzucenia ponownie złożonej skargi w niniejszej sprawie jest naruszenie prawa skarżącego do sądu, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia nieważności uchwały Rady m. st. Warszawy w zakresie, w jakim narusza ona konstytucyjne prawo własności S. L. Skarżący zwrócił uwagę na brak zgodności ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy (uchwała Rady m. st. Warszawy z dnia [...] października 2006 roku nr [...]) z postanowieniami planu miejscowego. Podkreślił, iż brak zgodności planu ze studium stanowi naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem rada gminy uchwala plan miejscowy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, a brak zgodności ustaleń miejscowego planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego stanowi naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, co zgodnie z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powoduje nieważność uchwały. Skarżący m.in. wskazał, iż powyższa uchwała przewiduje dla terenu 23 MW w § 40 pkt 3 ppkt 1 i 2, iż obsługa komunikacyjna terenu będzie się odbywała ulicami 40.7 KDL i 40.23 KDD, a zakazuje zjazdów na teren skarżących z ulicy 40.9 KDL. Powyższe oznacza, iż z jednej strony plan miejscowy dopuszcza na nieruchomości skarżącego możliwość zabudowy, a z drugiej strony całkowicie taką możliwość wyklucza, bowiem działka skarżącego nie znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie (nie graniczy) z projektowanymi ulicami 40.7 KDL i 40.23 KDD, a z ulicy 40.9 KDL przewidziano zakaz zjazdów. Nadto działka skarżącego została "odcięta" przez przewidziany w planie miejscowym ciąg pieszo-rowerowy, co uniemożliwia skarżącemu dostęp do obsługi komunikacyjnej poprzez obszar 25 Uop.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej:"p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż z mocy art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia – art. 171 p.p.s.a.
Na tle powyższych przepisów szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej ( por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II ).
Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej ( por. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998r., III SA 103/97, OSP 1999/1/19, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586, J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110 , J.Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 722). Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy.
Rozważając kwestie dotyczące prawomocnego osądzenia sprawy ("stan powagi rzeczy osądzonej" – tzw. res iudicata) w niniejszej sprawie nie można pominąć instytucji prawnej unormowanej w art. 153 p.p.s.a. i konsekwencji wyrażenia przez Naczelny Sąd Administracyjny określonego poglądu prawnego.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Na gruncie tej regulacji prawnej przyjmuje się, że pojęcie "ocena prawna" oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w rozpoznawanej sprawie. (por. W.Siedlecki [w:] B. Dobrzański, W. Lisiecki, Z. Resich, W. Siedlecki, Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz, t. 1, Warszawa 1975, s. 637, A. Kabat [w:] B.Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 337 ). Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego.
Związanie Sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie i to bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 marca 1999 roku, IV SA 527/97, LEX nr 47275, z dnia 19 marca 2009 r. I OSK 591/08 LEX nr 580357;T.Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005, s.474 ).
Niezastosowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu dotyczącym tej samej sprawy, narusza zasadę związania oceną prawną i oznacza, że podjęte przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcie jest wadliwe.
Pamiętać należy, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże Sąd i organy administracji tak długo, dopóki nie nastąpią istotne zmiany stanu prawnego lub faktycznego, przy których Sąd wyraził tę ocenę prawną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 1987 roku, SA 484/87 - GAP 1988, nr 8 z komentarzem H. Starczewskiego, z dnia 9 maja 1990 roku, I SA 235/90 i z dnia 27 czerwca 1990 roku, SA/Wr 137/90 - E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego - teza 7 i 8, str. 302 - 304, z dnia 29 maja 1998 roku II SA 1295/96, LEX nr 43263, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 roku, OSNAPiUS 1999, nr 15, poz. 476, J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis 2004, s. 268).
Oceniając zasadność zarzutów kasacyjnych podniesionych w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. L. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10 stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 oraz § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu 1-11-13 (punkty I i II sentencji wyroku ). Jednocześnie równie istotne dla rozpoznania sprawy są okoliczności związane z zaskarżeniem powyższego wyroku. A mianowicie, w skardze kasacyjnej od tego orzeczenia S. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w której Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości; alternatywnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zaskarżonej części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 września 2010 r. II OSK1303/10 - wydanym na skutek wniesionych przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy i skarżącego skarg kasacyjnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10 - oddalił skargę kasacyjną Rady m.st. Warszawy w całości (art.184 p.p.s.a ) i odrzucił skargę kasacyjną S. L. jako niedopuszczalną - na podstawie art.189 w związku z art.173 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że przedmiotem skargi kasacyjnej S. L. jest nieuwzględnienie pozostałych żądań skargi, albowiem żądanie stwierdzenia nieważności dotyczyło całej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny, zauważając, że rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie znalazły odzwierciedlenia w sentencji zaskarżonego wyroku, uznał, że skarga S. L. pozostała nierozpoznana w tej części, w jakiej wykracza poza (objęte punktami 1 i 2 sentencji wyroku) § 40 ust.2 pkt 4 i 5 oraz § 42 ust.1 i ust.2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ewid. [...] z obrębu [...]. Na temat nieuwzględnionych zarzutów skargi S. L. Sąd pierwszej instancji nie podjął bowiem rozstrzygnięcia, które zostałoby zapisane w sentencji zaskarżonego wyroku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie mógł merytorycznie ustosunkować się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej S. L., gdyż nie jest możliwe orzekanie przez NSA w sprawie, w której nie orzekał Sąd pierwszej instancji.
Powyższy pogląd prawny Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział rozpoznając skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10 wydanego – jak już wyżej wskazano – w sprawie ze skargi S. L. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U. Oznacza to, że pogląd prawny, zawarty w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2010 r. II OSK1303/10, wiązał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy rozpoznawaniu skargi S. L. na powyższą uchwałę.
Wbrew stanowisku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie można uznać, że sprawa ze skargi S. L. na przedmiotową uchwałę została prawomocnie zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10. Takie stanowisko jest sprzeczne z przytoczonym wyżej poglądem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nadto narusza zasadę prawa do sądu. Tym samym brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., w myśl którego Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 roku Nr 142, poz. 1592 ze zm.) – dalej "u.s.g."- każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wprawdzie z mocy art. 101 ust. 2 u.s.g. przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, lecz zróżnicowany charakter prawny treści miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego powoduje, że powaga rzeczy osądzonej, o której mowa w art. 101 ust. 2 u.s.g., winna być interpretowana i oceniana na podstawie konkretnych okoliczności danej sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby zachodziła sytuacja przewidziana w art. 101 ust. 2 u.s.g., która dawałaby podstawę do odrzucenia skargi. Rację ma S. L., iż na skutek odrzucenia skargi zaskarżonym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - w sytuacji istnienia wcześniejszego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2010 r. II OSK1303/10 - skarżący został pozbawiony możliwości kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Naczelny Sąd Administrcyjny, co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego. Trafnie też skarżący podnosi, iż skarga wniesiona w niniejszej sprawie do Sądu pierwszej instancji jest jedynie kontynuacją domagania się rozpoznania przez Sąd poprzednio wniesionej skargi w zakresie nie rozstrzygniętym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 127/10.
Odmienne stanowisko w okolicznościach niniejszej sprawy stanowiłoby naruszenie
art. 45 ust. 1 ( Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd ) oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego, iż każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji, a wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.
Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy zaskarżenia.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak sentencji.
Prawo do zwrotu kosztów służy tylko w przypadku, gdy orzeczenie sądu kasacyjnego wypowiada się w kwestii dotyczącej zasadności samej skargi. Takiej oceny nie zawierają postanowienia oddalające lub uwzględniające skargę kasacyjną na postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie, np. postanowienia o odrzuceniu skargi. Dlatego też, unormowanie zawarte w art. 203 i 204 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dotyczące zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie (tak w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07). Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uwzględnić wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło