II OSK 1670/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1455/19 w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1455/19, oddalił skargę B. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Powyższym postanowieniem organ II instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ([...]WINB) z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], wydane w oparciu o art. 149 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego, usytuowanego przy ul. R. [...] w R. na działkach nr [...] i [...], nad ścianą szczytową od strony działki nr [...]. Sąd I instancji podejmując swoje rozstrzygnięcie podał, że B. G. pismem z dnia 31 stycznia 2019 r. wystąpiła do [...]WINB z wnioskiem o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. We wniosku wskazała, że w połaci dachowej usytuowanej od strony działki nr [...] zainstalowane zostały panele słoneczne, a wykonanie tej decyzji doprowadzi do konieczności ich usunięcia. Po otrzymaniu wniosku o wznowienie [...]WINB wezwał skarżącą do wskazania daty, w której powzięła wiadomość o istnieniu przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi na wezwanie, B. G. poinformowała, że w dniu 24 stycznia 2019 r. dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia "kiedy to pracownicy P. [...] S.A. poinformowali stronę o zaistniałej sytuacji i możliwości podjęcia dalszego postępowania". Skarżąca dołączyła kserokopię zgłoszenia z dnia 24 stycznia 2019 r. przyłączenia do sieci elektroenergetycznej mikroinstalacji złożonej z ogniw fotowoltaicznych, usytuowanych na budynku mieszkalnym na działce nr [...] w R. Zgłoszenie zostało przyjęte przez P. [...] S.A. Sąd Wojewódzki podkreślił, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Następnie zauważył, że wskazana data dotyczy zgłoszenia do P. [...] S.A przyłączenia do sieci elektroenergetycznej nowej mikroinstalacji, a nie okoliczności zainstalowania paneli słonecznych, którą wskazano we wniosku o wznowienie postępowania. Brak jest jednoznacznego dowodu potwierdzającego datę powzięcia informacji o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania. Tym samym skarżąca nie udowodniła, aby w dacie składania wniosku o wznowienie zachowała termin przewidziany w art. 148 k.p.a. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że istnienie paneli stanowiło dla skarżącej okoliczność mającą wpływ na prawidłowość decyzji o rozbiórce okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. R. [...] w R. Zatem okoliczność kiedy nastąpiło przyłączenie do sieci elektroenergetycznej nowej mikroinstalacji jest inną okolicznością, niż data fizycznego zaistnienia tych paneli na dachu. Sąd I instancji podniósł, że termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a., nie rozpoczyna biegu od dnia uzyskania świadomości o prawnym znaczeniu okoliczności mogącej być podstawą wznowienia, ale od daty zaistnienia tych okoliczności - w tej sprawie - daty zamontowania paneli na dachu. Zatem istotny jest moment dowiedzenia się o okoliczności, a nie moment dowiedzenia się o tym, że owa okoliczność może stanowić podstawę wznowienia postępowania (o przysługującym prawie wznowienia). Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, ponieważ wnioskodawczyni, po wezwaniu do podania daty kiedy powzięła wiadomość o istnieniu przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, wskazała datę innego zdarzenia, słusznie organ, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła B. G., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 148 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że strona składając oświadczenie i dołączając dokumenty nie wykazała terminu, w którym dowiedziała się o podstawie wznowienia; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie oceny dokumentacji zalegającej w aktach prowadzonej sprawy, co skutkowało pominięciem istotnych dowodów w sprawie; 3) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4, poprzez wybiórczą, a przez to błędną ocenę postępowania dowodowego oraz przyjęcie a limine, iż materiał zgromadzony w postępowaniu uzasadniał wydanie postanowienia odmawiającego uwzględnienia wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosków odmiennych, tj. o zasadności jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że nie sposób jest zaaprobować poglądu, iż w niniejszej sprawie skarżąca rozdzieliła datę dowiedzenia się o okoliczności, od daty uzyskania informacji, iż stanowi ona podstawę wznowienia. Data ta jest w obu przypadkach tożsama, potwierdzona w dokumencie uzyskanym od spółki energetycznej. Ponadto, podkreśliła, że organ administracji, jak również Sąd orzekający, w żaden sposób nie odniósł się do wartości dowodowej dokumentu przedłożonego przez skarżącą i nie ocenił jego walorów procesowych. Tylko i wyłącznie przytoczono okoliczność jego przedłożenia i skupiono się na wykładni "art. 145 k.p.a.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Za nieuzasadniony należy w pierwszym rzędzie uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić trzeba, że naruszenie ww. przepisu może mieć miejsce, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Ponadto, przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego. W związku z powyższym, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie. Sąd Wojewódzki w dostateczny sposób wywiązał się ze swojego obowiązku w aspekcie prawidłowego pod względem formalnym uzasadnienia swego wyroku, jego motywy są zrozumiałe, poddają się kontroli instancyjnej. Ponadto, podnieść należy, że poprzez swoje zarzuty, autor skargi kasacyjnej w gruncie rzeczy zmierza do podważenia ustalonego w sprawie stanu faktycznego i dokonanej jego subsumpcji pod hipotezę określonej normy prawa. Nie może tego jednakże skutecznie uczynić w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie doszło także do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w punktach 1 i 2 opisanej wyżej skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Jednocześnie stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Analiza przytoczonych powyżej przepisów wskazuje, że przed przystąpieniem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania organ jest zobowiązany do zbadania terminowości wniesienia podania. Tylko bowiem prawidłowo wniesione podanie może być przedmiotem rozpoznania przez organ. Jednym z warunków prawidłowego wniesienia podania jest jego terminowe złożenie. W przypadku wniosku o wznowienie postępowania terminem tym jest miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20). W świetle powyższego, niewadliwe Sąd I instancji uznał, że skoro montaż paneli słonecznych stanowił dla skarżącej okoliczność mającą wpływ na prawidłowość decyzji o rozbiórce okapu dachu budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. R. [...] w R., to ta okoliczność powinna stanowić punkt wyjścia przy ocenie dochowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Skarżąca podała tymczasem, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedziała się w dniu 24 stycznia 2019 r., kiedy to pracownicy P. [...] S.A. poinformowali ją o możliwości podjęcia dalszego postępowania, w tej samej dacie przyjęto zgłoszenie przyłączenia do sieci elektroenergetycznej mikroinstalacji złożonej z ogniw fotowoltaicznych. Wskazana data dotyczy zgłoszenia przyłączenia instalacji do sieci, a nie zainstalowania paneli słonecznych, tj. okoliczności stanowiącej podstawę wniosku o wznowienie postępowania. Wbrew zapatrywaniu skarżącej kasacyjnie, dokonano właściwej oceny materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, w szczególności ww. zgłoszenia z dnia 24 stycznia 2019 r. Słusznie w sprawie przyjęto, że brak jest jednoznacznego dowodu potwierdzającego datę powzięcia informacji o istnieniu przesłanek do wznowienia postępowania, albowiem skarżąca po wezwaniu do wskazania kiedy powzięła wiadomość o istnieniu przesłanek, stanowiących podstawę wznowienia, wskazała datę innego zdarzenia. Tym samym, niewątpliwie zaszły podstawy do odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Oznacza to, że za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 148 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875).