II OSK 170/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-01-25

Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Tomasz Zbrojewski, WSA Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Taka sytuacja stanowi przeszkodę przedmiotową uniemożliwiającą ponowne rozpoznanie sprawy w trybie stwierdzenia nieważności, chyba że strona wykaże, iż poza zakresem kontroli sądowej pozostawała okoliczność istotna dla wyniku postępowania, mogąca stanowić przesłankę wzruszenia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Małopolskiego WINB, która utrzymywała w mocy decyzję PINB nakazującą M.M. rozbiórkę nadbudowy budynku mieszkalnego, uznając ją za istotnie odbiegającą od projektu budowlanego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, kwestionując m.in. zasadność odmowy wszczęcia postępowania i istotność odstępstw od projektu budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2397/18 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2018 r., znak: DON.7200.141.2018.MAN w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2397/18, oddalił skargę M. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2018 r., znak: DON.7200.141.2018.MAN, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 28 czerwca 2018 r., znak: DON.7200.141.2018.MAN, odmawiające, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 15 kwietnia 2015 r, nr 272/2015, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 3 listopada 2014 r., nr 408/2014, nakazującą M. M. doprowadzenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, na działce nr [...] obr. [...] [...] przy ul. S. [...] w K., nadbudowanego w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia 8 grudnia 2009 r., nr 2781/09, do stanu poprzedniego tj. zgodnego z inwentaryzacją stanowiącą część projektu budowlanego, poprzez rozbiórkę nadbudowy ww. budynku mieszkalnego, tj. poddasza nieużytkowego z lukarną, polegającą na: 1) rozbiórce dwupołaciowego dachu wykonanego w miejsce jednospadowego stropodachu - więźby dachowej wraz z poszyciem, z pozostawieniem murłat i z zachowaniem istniejących ścianek kolankowych, jako konstrukcji pod odtworzenie istniejącego wcześniej stropodachu o konstrukcji krokwiowo- płatwiowej wraz z pokryciem; 2) rozbiórce ścian szczytowych z pozostawieniem zmiennej wysokości (układu schodkowego murku ogniowego) oraz odtworzenie zgodnie ze sztuką budowlaną orynnowania oraz obróbek blacharskich kominów i ścian szczytowych. Sąd I instancji powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, w której wyrażono stanowisko, że "żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wówczas gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wstępnie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowe czyniące jego rozpoznanie niedopuszczalnym". Następnie podkreślił, że GINB w sposób niewadliwy uznał, że w sprawie zachodzi taka przeszkoda, gdyż okoliczności na które powoływał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji były już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym. Sąd Wojewódzki odwołał się do uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 728/15, oraz stwierdził, że skarżący wyłącznie kwestionuje ustalenia organu i ocenę prawną zawartą w ww. wyroku WSA w Krakowie oraz wyroku NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 330/16 (oddalającym skargę kasacyjną skarżącego od tego wyroku). Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. M., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności nie może być rozpoznany albowiem dotyczy decyzji będącej przedmiotem rozstrzygnięcia prawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji nakazanie inwestorowi doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, poprzez rozbiórkę nadbudowy i odtworzenie istniejącego wcześniej stropodachu o konstrukcji krokwiowo-płatwiowej wraz z pokryciem; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, została przeprowadzona w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr 2718/09 z dnia 8 grudnia 2009 r.; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), poprzez błędną wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że wydanie na jego podstawie postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, po faktycznym zakończeniu prac powiązanych z nadbudową dachu, miało uzasadnioną podstawę prawną; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., przez oddalenie skargi, pomimo iż istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia albowiem zaskarżone do Sądu I instancji postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., a zatem GINB utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie wydane jako organ I instancji (orzeczenie co do istoty sprawy), podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a., tj. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie go do ponownego rozpatrzenia; 2) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 3 § 3 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez uznanie przez Sąd I instancji, iż decyzja organu II i I instancji wydana została w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, który został rozpatrzony w całości, a stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony, podczas gdy w analizowanym stanie faktycznym działania organu administracyjnego budzą wątpliwości, w tym, w zakresie nie wyjaśnienia czy odstępstwa od pozwolenia na budowę mają charakter istotny; 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 3 § 3 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez uznanie przez Sąd, iż uzasadnienie rozstrzygnięcia organu administracyjnego spełnia prawem określone wymagania, podczas gdy sporządzone przez organ administracyjny uzasadnienie zaskarżonego postanowienia sporządzone zostało w sposób wadliwy i utrudniający polemikę z przyjętym rozstrzygnięciem, a tym samym uchybia zasadom przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 3 § 3 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonywanie wykładni contra legem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosowanie do zarządzenia z dnia 18 października 2022 r. wydanego na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Istota sporu, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organ nadzoru ustalił wystąpienie przesłanki przedmiotowej uniemożliwiającej wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z dnia 15 kwietnia 2015 r., nr 272/2015, a tym samym, czy słusznie zastosował dyspozycję art. 61a § 1 k.p.a. Przepis ten w zdaniu pierwszym stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że w sytuacji, gdy strona występuje o stwierdzenie nieważności decyzji prawomocnej, tj. decyzji poddanej uprzednio kontroli sądowej, okoliczność ta stanowi podstawę do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. Kwestia wpływu wyroku oddalającego skargę na możliwość zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. Wpływ ten Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej uchwale powiązał z granicami kontroli decyzji przez sąd administracyjny i konsekwencjami jej przeprowadzenia dla orzekających w granicach tej samej sprawy organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych. Mianowicie wyjaśnił, że: "Żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.". W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że istotą wyroku oddalającego skargę na decyzję jest ustalenie, że nie była ona prawnie wadliwa z punktu widzenia ustanowionych w art. 145 § 1-3 p.p.s.a. kryteriów zgodności z prawem. Prawomocność jest więc szczególną kwalifikacją decyzji ostatecznej, którą uzyskuje ona w efekcie utrzymania jej w mocy przez sąd administracyjny jako zgodnej z obowiązującym prawem. Wynikający z wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę przymiot prawomocności decyzji determinuje skutki procesowe, w tym, co do zasady, niedopuszczalność jej wzruszenia w administracyjnym trybie stwierdzenia nieważności. Wiąże się to z tym, że żadna z przyczyn nieważności nie może powstać po wydaniu decyzji przez organ administracji, a wszystkie mogą (choć nie zawsze muszą) zostać ujawnione w postępowaniu przed sądami administracyjnym. Dopuszczona przywołaną uchwałą możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji prawomocnej uzależniona jest od wykazania, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.) pozostawała okoliczność istotna dla wyniku postępowania, mogąca stanowić przesłankę wzruszenia decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. W cytowanej uchwale NSA stwierdził, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (obecnie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania wydanym na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest ustalenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (tj. materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). W świetle powyższego, organ w ramach wstępnej kontroli wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji powinien dokonać analizy porównawczej co do zakresu sprawy rozpoznanej prawomocnym wyrokiem oraz zakresu wniosku zawierającego żądanie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 29 marca 2022 r., sygn. akt II OSK 761/21). GINB sprostał powyższemu zadaniu i przeprowadził analizę sprawy pod kątem dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji. Niewadliwie uznał, że okoliczności, na które powoływał się skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji były już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w trybie zwykłym. Wnoszący skargę kasacyjną poprzez swoje zarzuty zmierza do ponownej weryfikacji zasadności wydania decyzji w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. Nie zważa na fakt, że kwestie przez niego podnoszone były już przedmiotem rozważań zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 725/15 oraz NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 330/16. Otóż, Sąd Wojewódzki w pierwszym z powołanych wyroków wskazał m.in., że "Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 36a ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., póz. 1409 ze zm.) i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie roboty budowlane zostały przeprowadzone w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr 2718/09 z dnia 8 grudnia 2009 r. (znak: AU-01-2-AKA.73532-1288/09) jak również powiązany zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie czy odstępstwa od pozwolenia na budowę mają charakter istotny"; "Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie są decyzje wydane na podstawie art. 51 ust. 5, w ostatnim etapie postepowania, którego celem jest umożliwienie inwestorowi legalizacji robót budowlanych. Jednakże należy mieć na względzie, że pewne kwestie zostały już ostatecznie rozstrzygnięte w aktach administracyjnych wydanych w poprzednich etapach postepowania legalizacyjnego. W szczególności w decyzji z dnia 18 maja 2011r. rozstrzygnięta została ta okoliczność, że wykonywane roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę zatwierdzonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr 2718/09 z dnia 8 grudnia 2009 r. (znak: AU-01-2-AKA.73532-1288/09). Ostateczna decyzja administracyjna pozostająca w obrocie prawnym korzysta z domniemania prawidłowości, stąd na obecnym (ostatnim) etapie procedury legalizacyjnej nie mogą być rozważane i kwestionowane okoliczności uprzednio już ostatecznie ustalone. Ustalenia dotyczące istotnych odstępstw zostały wyjaśnione i omówione w decyzji PINB z dnia 18 maja 2011r. dlatego ponowne ich rozważanie przez organy w niniejszej sprawie jest zbędne, o ile w ogóle dopuszczalne. Tym samym zarzuty, że nie zostały poczynione ustalenia odnoszące się do pozostałych charakterystycznych parametrów budynku (kąta nachylenia dachu, kubatury, obniżenia posadowienia budynku) mogły były być podnoszone na etapie kwestionowania decyzji PINB z dnia 18 maja 2011r., czy to w administracyjny toku instancji czy też następnie przed sądami administracyjnymi". NSA natomiast w swoim wyroku z dnia 27 października 2017 r. wskazał m.in., że "Należy mieć na względzie, że pewne kwestie zostały już ostatecznie rozstrzygnięte w aktach administracyjnych wydanych w poprzednich etapach postępowania naprawczego. W szczególności w decyzji z dnia 18 maja 2011 r. rozstrzygnięta została ta okoliczność, że wykonywane roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę zatwierdzonym ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr 2718/09 z dnia 8 grudnia 2009 r. Ostateczna decyzja administracyjna pozostająca w obrocie prawnym korzysta z domniemania prawidłowości, stąd na niniejszym etapie procedury naprawczej nie mogły być rozważane i kwestionowane okoliczności uprzednio już ostatecznie ustalone. Zarzuty skargi kasacyjnej odnoszą się do aktów administracyjnych wydanych w poprzednich etapach postępowania naprawczego co do których inwestor nie zdecydował się na wniesienie środków zaskarżenia czego bezpośrednią konsekwencją jest ostateczność i prawomocność rozstrzygnięć wydanych na poprzednich jego etapach. Zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. jest całkowicie pozbawiony podstaw. Wynika to chociażby z uzasadnienia decyzji MWINB w [...] z dnia 15 kwietnia 2015 r. znak: WOB.7721.836.2014.MWOR, w której organ nadzoru budowlanego wskazał, iż przedmiotowe prace budowlane w momencie wydawania przedmiotowego postanowienia były w znacznym stopniu zaawansowanie, a nie zakończone jak twierdzi skarżący kasacyjnie. Nawet gdyby uznać, iż prace budowlane przy realizacji przedmiotowej inwestycji zostały w całości zakończone - to okoliczność ta nie wpływa na zasadność decyzji wydanych w ramach postępowania naprawczego. Podkreślenia wymaga, że fakt realizacji inwestycji z naruszeniem warunków określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dostrzegł sam skarżący kasacyjnie, który po wszczęciu postępowania naprawczego wystąpił z wnioskiem o wydanie nowej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, która miała obejmować swym zakresem obiekt zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu budowlanego (w konsekwencji postępowanie zostało umorzone z uwagi na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Opisane działanie koresponduje wprost z brzmieniem art. 36 a ust. 5 p.b., który stanowi: nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestronnego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów, wymaganych przepisami szczególnymi. Skoro sam skarżący kasacyjnie miał świadomość, że na powstałe w toku prowadzonych prac budowlanych odstępstwa konieczne jest uzyskanie nowej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, jego twierdzenia jakoby w przypadku przedmiotowej inwestycji nie mogło być mowy o zaistnieniu istotnych odstępstw są co najmniej niezrozumiałe. Ponadto należy wskazać, iż skoro kasator na gruncie złożonej skargi kasacyjnej podkreśla, że kwalifikacja danego odstępstwa, jako istotnego powinna uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku, to bezsprzecznie należy przyjąć, że realizacja nadbudowy w przypadku zabudowy bliźniaczej polegająca na zajęciu ściany wspólnej oraz obciążeniu tejże ściany poprzez realizację nadbudowy o wysokości znacznie wyższej aniżeli przewidywał to projekt budowlany ma charakter istotnego odstąpienia od projektu budowlanego i prawidłowo organy administracyjne, a za nimi Sąd I instancji nakazały doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem.". Z tych względów niezasadne okazały się podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty. Stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ nadzoru w zakresie niezbędnym do wydania orzeczenia, a uzasadnienie rozstrzygnięcia organu, podobnie jak Sądu I instancji, zawiera wymagane prawem elementy i poddaje się kontroli sądowej. Wbrew zapatrywaniu skarżącego kasacyjnie kwestie merytoryczne nie mogły być przedmiotem ponownych ustaleń i ocen. Całkowicie bezzasadnie autor skargi kasacyjnej łączy naruszenie niektórych przepisów z naruszeniem art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, a także zarzuca naruszenie art. 3 § 3 p.p.s.a. Przepisy te mógłby stanowić podstawę kasacyjną jedynie w drodze wyjątku, np. gdy sąd odmówił rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, czy też orzekał w sprawie, która nie podlega rozpoznaniu przez sądy administracyjne albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę, dokonał kontroli w sprawie w oparciu o inne kryterium niż kryterium legalności, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło