II OSK 1702/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Teresa Kobylecka po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 707/17 w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia 13 stycznia 2017 r. nr ... w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 707/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. M. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia 13 stycznia 2017r. nr ... w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 13 stycznia 2017r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 17 listopada 2016r. zawierające stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów K. M. zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 17 lutego 2017r. K. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zawarty został również wniosek o zwrócenie się przez Sąd z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W odpowiedzi na skargę, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga do sądu nie przysługuje na postanowienie, którego przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Analizując zaistniałą w niniejszej sprawie sytuację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r., zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Sąd wskazał, że treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi jedyną podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2016). Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził zatem, że skoro przedmiotem skargi jest postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zgłoszonych zarzutów, skarga jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego podlega odrzuceniu. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że odrzucenie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie stanowiska wierzyciela, nie pozbawia strony skarżącej prawa do sądu i nie uniemożliwia kontroli sądowej podniesionych w sprawie zarzutów. W świetle art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r., poz. 599 z późn. zm.), postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela ma charakter jedynie incydentalny. W jego następstwie zostanie bowiem wydane odrębne postanowienie organu egzekucyjnego, które objęte jest kognicją sądu, a zatem może zostać zaskarżone. W razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny podda kontroli zarówno stanowisko wierzyciela, jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2017r. sygn. akt I OSK 1616/16). Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej K. M. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, rozpoznanie sprawy na rozprawie, zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem co do zgodności z Konstytucją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1,2,3, art. 77 ust. 2 Konstytucji w zakresie w jakim umożliwia odrzucenie skargi z powodu braku kognicji Sądu w sprawach postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu do spraw w toku, co powoduje przede wszystkim ograniczenie prawa do Sądu z pominięciem prawa już nabytego w kwestii tak zasadniczej jak ochrona zdrowia i przymus państwa z tym związany (pozbawia konstytucyjnego uprawnienia bez jakiegokolwiek uzasadnienia) oraz o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunat Konstytucyjny. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż nowelizacja p.p.s.a dotycząca kognicji Sądu z dnia 15 sierpnia 2015r. znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadne przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami skargi. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu, bowiem wbrew zarzutom skarżącego, Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., odrzucając skargę w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym jako złożoną w sprawie wyłączonej spod kognicji sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 1300/17 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA), w którym wskazano, że o właściwości sądu administracyjnego przesądzają przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne obowiązujące w dniu rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji prawidłowo zatem wskazał, że art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2015r. wyłączał w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia spod właściwości sądów administracyjnych możliwość kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Odwołać się tutaj bowiem należy do art. 2 ustawy nowelizującej, stanowiącego, że przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z mocy art. 2 ustawy nowelizującej, artykuł 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po 15 sierpnia 2015r., przy czym chodzi tu o wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, którego moment określa data wniesienia skargi. W tych warunkach w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji nie było normy procesowej, która przyznawałaby osobie wnoszącej skargę na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym stosowne uprawnienie procesowe, co w świetle art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. czyniło skargę niedopuszczalną. Odnosząc się do wniosku dotyczącego skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. ze wskazanymi w petitum skargi kasacyjnej przepisami Konstytucji, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 8 czerwca 2017r., sygn. akt II OSK 1314/17 (dostępne w CBOSA) o braku podstaw do uwzględnienia takiego wniosku. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia wprowadzone z dniem 15 sierpnia 2015r. zawężenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych poprzez wykluczenie możliwości sądowej kontroli m.in. postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, nie pozbawia strony skutecznej ochrony swoich praw, lecz możliwość uzyskania tej ochrony przenosi na późniejszy etap postępowania. Incydentalny charakter postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zadecydował o uznaniu zasadności kontroli tego rodzaju aktu w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Innymi słowy, rezygnacja przez ustawodawcę z możliwości bezpośredniego zaskarżenia postanowienia wierzyciela zapadłego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie oznacza, że rozstrzygnięcie to zostało wyłączone spod sądowej kontroli. Na zasadzie wyrażonej w art. 135 p.p.s.a. podlega ono weryfikacji z punktu widzenia jego zgodności z prawem w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów, o którym mowa w art. 34 § 4 ustawy z dnia 7 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016, poz. 599 ze zm.). Natomiast wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie nie znajduje podstaw prawnych w brzmieniu art. 182 § 1 p.p.s.a., bowiem kwestia rozpoznania "skargi kasacyjnej od postanowienia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie w sprawie należy do dyskrecjonalnych uprawnień sądu" (por. np. w tym zakresie "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, wyd. 5. C.H.Beck, Warszawa 2017, praca zb. pod redr. Hausera i M. Wierzbowskiego, s. 770). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 5