II OSK 1726/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-09

Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Roman Hauser, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, które nastąpiło po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, powinno wpłynąć na ocenę legalności tej decyzji przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był z urzędu uwzględnić prawomocny wyrok uchylający postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli nastąpiło to po zakończeniu postępowania administracyjnego. Brak takiej analizy stanowił naruszenie przepisów o postępowaniu, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA oraz decyzje organów obu instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zbiornika na gnojówkę. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą utrzymał w mocy Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę S. S. Skarżący podniósł w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym dotyczące nieuwzględnienia przez WSA prawomocnego wyroku uchylającego postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt pierwszy zaskarżonego wyroku oraz decyzje organów obu instancji i odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie sędzia NSA Roman Hauser /spr./ sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 31 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 457/14 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...]marca 2014 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla punkt pierwszy zaskarżonego wyroku oraz decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...], 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości. Wyrokiem z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 457/14 (dalej wyrok z 31 marca 2015 r.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej WSA albo sąd I instancji) oddalił skargę S. S. (dalej skarżący) na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej LWINB) z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] marca 2014 r.), w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oraz przyznał adwokatowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie prawnym i faktycznym: W dniu 20 października 2009 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach (dalej PINB) przeprowadzili na działce nr [...] w Wąwolnicy oględziny, z których sporządzono protokół wraz ze szkicem sytuacyjnym oraz dokumentację fotograficzną. Na podstawie dokonanych czynności dowodowych ustalono między innymi, że na tej nieruchomości istnieją trzy betonowe zbiorniki na gnojówkę wybudowane bez stosownego zgłoszenia. Zbiorniki te zostały wykonane w 2001 r. Średnice zbiorników wynoszą odpowiednio 3,20 m, 3,30 m i 3,25 m, a ich głębokość około 2 m. Odległość zbiorników od granicy sąsiedniej działki p. L. wynosi ok. 3,60 m, natomiast odległość rur wywiewnych od granicy tej działki około 5,0 m, odległość rury wywiewnej od okna budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] wynosi 14,5 m, od okna sklepu spożywczego zlokalizowanego na działce nr [...] około 17 m, a od budynku mieszkalnego na działce nr [...] około 20 m. Ustalono, że zbiornik na gnojówkę o średnicy 3,20 m jest zlokalizowany w odległości około 5,0 m od zbiornika o wymiarach 1,3 x 1,6 m, a rura wywiewna – 4,1 m od granicy działki nr [...] (droga), kolejny zbiornik na gnojówkę o średnicy 3,30 m usytuowany jest około 0,5 m od granicy działki nr [...], a rura wywiewna od tej granicy – w odległości 2,15 m, a trzeci zbiornik na gnojówkę o średnicy 3,25 m, będący przedmiotem rozpoznawanej sprawy, został zlokalizowany około 0,6 m od granicy działki [...], a rura wywiewna – ok. 1,80 m i jest on usytuowany w odległości ok. 4,6 m od studni na działce nr [...]. Z protokołu kolejnych oględzin z dnia 31 marca 2010 r. wynika, że stan usytuowania trzech zbiorników od strony drogi gminnej nie zmienił się od dnia 20 października 2009 r. Skarżący oświadczył, że trzy zbiorniki na gnojówkę wykonał na podstawie zgłoszenia z dnia 7 lutego 2001 r., które dotyczyło całego zamierzenia budowlanego, to jest budynku gospodarczego (chlewni) oraz tych zbiorników. Z dokonanego przez skarżącego zgłoszenia i załączonego do niego opisu technicznego wraz z planem usytuowania wynika w sposób jednoznaczny, że tym zgłoszeniem był objęty wyłącznie budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2, który miał stanowić obudowę istniejącej wiaty gospodarczej. Nie były tam przewidziane żadne instalacje wewnętrzne ani też zbiorniki na gnojówkę. W aktach sprawy znajduje się także kserokopia dokonanego przez skarżącego zgłoszenia robót z dnia 23 lutego 2005 r., polegających na budowie płyty obornikowej, zbiornika na gnojówkę, utwardzenia terenu i budowy studni, w stosunku do którego decyzją z dnia [...] marca 2005 r., znak [...] (dalej decyzja [...] marca 2005 r.) został wniesiony sprzeciw, z uwagi na naruszenie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ośrodka Gminnego Wąwolnica, uchwalonego przez Radę Gminy Wąwolnica uchwałą Nr XXXVIII/250/02 z dnia 12 września 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 122 z dnia 18 października 2002 r.). Z planu tego wynika, że działka nr [...] oraz północna część działki nr [...] w odległości 100 m od drogi gminnej asfaltowej KG (KDD 3) w [...], przy ul. [...], znajdują się w XXII obszarze funkcjonalno-przestrzennym, w terenie oznaczonym symbolami MN, UH, UR, UG, który przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową z dopuszczeniem funkcji uzupełniającej (usługi handlu, drobne nieuciążliwe rzemiosło, pokoje letniskowe). Mając na uwadze powyższe okoliczności organ I instancji postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., dalej pr.bud.), nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, w tym zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego trzech zbiorników na gnojówkę zlokalizowanych na działce nr [...]. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przedłużenie terminu do wykonania obowiązków wynikających z tego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], Wójt Gminy Wąwolnica, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego trzech zbiorników na gnojówkę zlokalizowanych na działce nr [...] w W., przy ul. [...], odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści wobec stwierdzenia, na podstawie regulacji obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., znak [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2014 r.), PINB nakazał skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika na gnojówkę o pojemności około 16 m3, usytuowanego około 0,6 m od granicy z działką nr [...], zlokalizowanego na działce nr [...] w W., przy ul. [...]. Decyzją z [...] marca 2014 r. LWINB utrzymał w mocy powyżej wskazane rozstrzygnięcie z [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu decyzji LWINB wyjaśnił, że nie ulega wątpliwości, że będący przedmiotem postępowania zbiornik na gnojówkę o średnicy 3,25 m, usytuowany około 0,6 m od granicy z działką nr [...], zlokalizowany na działce nr [...], został zbudowany przez skarżącego w 2001 r. w sposób samowolny, to jest bez wymaganego przez art. 30 ust. 1 pkt 1 pr.bud. zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Powołując się na treść art. 49b ust. 1, 2 i 3 pr.bud., LWINB podniósł, że w sprawie istniała podstawa do wydania przez organ I instancji postanowienia nakładającego na sprawcę samowoli budowlanej, obowiązek przedstawienia dokumentów niezbędnych do jej zalegalizowania, wymienionych w art. 49b ust. 2 pr.bud., a w dalszej kolejności, z uwagi na niewykonanie tego obowiązku, do wydania decyzji nakazującej skarżącemu, na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 pr.bud., wykonanie rozbiórki zbiornika na gnojówkę. LWINB wskazał, że Wójt po rozpatrzeniu wniosku skarżącego w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego trzech zbiorników na gnojówkę zlokalizowanych na działce nr [...], odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści z uwagi na fakt, że istnienie samowolnie zrealizowanych zbiorników na gnojówkę na tej działce narusza ustalenia zawarte w obowiązującym planie zagospodarowania Ośrodka Gminnego Wąwolnica. LWINB podkreślił również, że wbrew przekonaniu skarżącego, samowolnie wykonany w 2001 r. obiekt należy skontrolować pod względem jego zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie rozpoznawania sprawy przez właściwy organ, a nie na podstawie przepisów planu zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w 2001 r. Zdaniem organu, powołany przez skarżącego przepis art. 35 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm., dalej zwanej u.p.z.p.), dotyczyć może obiektów istniejących legalnie, to jest powstałych na podstawie pozwolenia na budowę, czy stosownego zgłoszenia, a nie zrealizowanych w sposób samowolny. W skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji wydanych w niniejszej sprawie oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na to, że nakaz rozbiórki zbiornika został orzeczony, mimo że jego wybudowanie nastąpiło w roku 2001, a zatem nie podlega wymogowi zgodności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w dacie ich wybudowania jeszcze nie został uchwalony, a ponadto spełnia wszelkie wymogi techniczno-budowlane. Z tej przyczyny skarżący zażądał także uchylenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r. Ponadto skarżący wniósł o uznanie, że wybudowanie zbiornika jest zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na mocy art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 35 u.p.z.p. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wydany wyrok, sąd I instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Jak wskazał WSA, zbiornik na gnojówkę może zostać zrealizowany na podstawie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr.bud. Wspomniany zbiornik został wykonany w 2001 r. bez wymaganego prawem zgłoszenia. Pisemne zgłoszenie z dnia 7 lutego 2001 r., na które powołuje się skarżący, dotyczyło bowiem wyłącznie budowy budynku gospodarczego – obudowy istniejącej wiaty gospodarczej na działce nr [...], nie obejmowało zaś zbiorników na gnojówkę na działce nr [...]. Z kolei zgłoszenie z dnia 23 lutego 2005 r., obejmujące między innymi płytę obornikową ze studzienką chłonną na działce nr [...], nie może być uznane za prawnie skuteczne, gdyż po pierwsze, zgłoszenia tego skarżący dokonał kilka lat po zrealizowaniu zbiornika na gnojówkę, po drugie, zgłoszenie to dotyczy innej działki niż działka, na której posadowiony jest zbiornik objęty niniejszym postępowaniem, po trzecie, właściwy organ wniósł w dniu 11 marca 2005 r. sprzeciw od tego zgłoszenia. Z tych przyczyn organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji zasadnie wszczął postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej. Niewykonanie w postępowaniu legalizacyjnym obowiązku przedłożenia w zakreślonym przez organ nadzoru budowlanego terminie choćby jednego z dokumentów wymienionych w postanowieniu, wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 pr.bud., obligowało ten organ do nakazania rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego, bądź jego części. Tym samym brak zaświadczenia wójta o zgodności realizacji zbiornika na gnojówkę z ustaleniami obowiązującego dla działki nr [...] w W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego spowodował, że organy nadzoru budowlanego obu instancji zasadnie uznały tę okoliczność za wystarczającą przesłankę nakazania rozbiórki zbiornika. Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skarżącego, według którego skoro wybudowanie zbiornika nastąpiło w roku 2001, to budowa nie podlega wymogowi zgodności z ustaleniami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który w 2001 r. jeszcze nie został uchwalony, ale wymogowi zgodności z wcześniejszym planem, co wynika z treści art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 35 u.p.z.p. Organ nadzoru budowlanego dysponując ostatecznym postanowieniem odmawiającym wydania zaświadczenia o zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z planem miejscowym, miał prawny obowiązek – wynikający wprost z art. 49b ust. 2 pr.bud. – nakazania rozbiórki zbiornika. Wyeliminowanie tego postanowienia z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 350/14, nastąpiło już po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a zatem pozostaje bez wpływu na ocenę prawną wydanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. W ocenie sądu I instancji inwestor, który realizuje roboty budowlane bez wymaganego prawem zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, ponosi ryzyko zmian w prawie, które uniemożliwią mu w przyszłości zalegalizowanie wykonanych bezprawnie robót, nawet wtedy, gdy – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – zrealizowany obiekt nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Skargę kasacyjną w niniejszej sprawie wniósł S. S., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok z 31 marca 2015 r. w całości oraz zarzucając naruszenie: 1) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), tj. art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. przez niezasadne przyjęcie, że wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia odmawiającego wydania zaświadczenia o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego pozostaje bez wpływu na ocenę prawną rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego wydanych w niniejszym postępowaniu, podczas gdy sąd obowiązany był rozstrzygnąć całokształt aspektów prawnych w granicach wszystkich postępowań prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, 2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 151 p.p.s.a. przez błędne jego zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi, pomimo że zachodziły podstawy do jej uwzględnienia. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku wystąpienia którejkolwiek z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, był ograniczony do sformułowanych w skardze kasacyjnej dwóch zarzutów, które dotyczyły wyłącznie drugiej podstawy kasacyjnej. Pierwszy spośród nich okazał się zasadny. Skarżący kasacyjnie prawidłowo zwrócił uwagę na to, że sąd I instancji powinien był wziąć z urzędu pod uwagę prawomocny wyrok WSA w Lublinie z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 350/14, mocą którego uchylone zostało postanowienie wydane w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego trzech zbiorników na gnojówkę, zlokalizowanych na działce nr [...] w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał na brak podstaw do tego, ażeby organy administracji powołując się na nieokreślone i nieuzasadnione wątpliwości, odmówiły wydania zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wydając zaskarżony wyrok, sąd I instancji nie powinien był ograniczyć się do stwierdzenia, że wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia z [...] lutego 2014 r. nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a przez to nie miało ono wpływu na ocenę prawną wydanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego. Tego rodzaju formalne odniesienie się do powstałego problemu prawnego nie jest wypełnieniem podstawowej roli jaka spoczywa na sądzie administracyjnym, a mianowicie kompleksowego dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej. Jak zostało to trafnie dostrzeżone w skardze kasacyjnej z 3 czerwca 2015 r., na sądzie administracyjnym I instancji spoczywa, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., obowiązek dokonania kontroli legalności sprawy administracyjnej w jej całokształcie. Z tego powodu sąd I instancji powinien był rozważyć jaki wpływ ma uchylenie postanowienia z [...] lutego 2014 r. na możliwość zakwalifikowania decyzji z [...] marca 2014 r. do kategorii rozstrzygnięć zgodnych z prawem. Sąd I instancji powinien był uwzględnić negatywne konsekwencje zajętego przez siebie stanowiska w sprawie. W sytuacji gdy nieaktualna stała się jedna z przesłanek do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego zbiornika na gnojówkę, przez wyeliminowanie z obrotu prawnego zaświadczenia o niezgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, sąd I instancji powinien był rozważyć wpływ tego zdarzenia prawnego na byt decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Zaprezentowane przez sąd stanowisko w sprawie nie doprowadziło do zakończenia sporu o prawo, ponieważ strona skarżąca mogłaby w następstwie wyroku z 31 marca 2015 r. domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego w nadzwyczajnym trybie wznowieniowym (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). Należy w tym miejscu zauważyć, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym ustanowiony został instrument procesowy przeciwdziałający tego rodzaju niebezpieczeństwu w postaci uchylenia decyzji w razie zaistnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Sąd I instancji, orzekając w niniejszej sprawie, powinien był uwzględnić tę regulację procesową i na jej podstawie rozstrzygnąć czy zaistniały stan prawny i faktyczny sprawy nie aktualizował obowiązku uchylenia zaskarżonej decyzji. Zajęte przez sąd I instancji stanowisko, zgodnie z którym zdarzenia prawne, które następują po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie mają wpływu na ocenę prawną wydanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć, nie zawsze zasługuje na aprobatę. Sąd administracyjny orzekając na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) powinien brać pod uwagę inne przepisy prawne, które zobowiązują go do wyeliminowania z obrotu prawnego aktów i czynności niezgodnych z prawem, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Przepis ten wręcz nakazuje sądowi uwzględnienie z urzędu w trakcie sprawowanej kontroli wystąpienia którejkolwiek z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego. Poza tym, sąd I instancji powinien był wziąć pod uwagę, że decyzja z [...] lutego 2014 r. wydana została zanim zapadło ostateczne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, uchylone następnie przez WSA wyrokiem z 26 lutego 2015 r. Oznacza to, że zaskarżona do sądu I instancji decyzja została wydana zanim w sposób ostateczny przesądzono jedną z przesłanek rozstrzygnięcia w postaci ustalenia, że budowa zbiorników na gnojówkę jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszej sprawie, w dacie wydania decyzji przez organ I instancji ([...] lutego 2014 r.) postanowienie z [...] stycznia 2014 r. o odmowie wydania skarżącemu zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego trzech zbiorników na gnojówkę, nie było ostateczne. Nie mogło zatam stanowić podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika na gnojówkę, ponieważ poza związaniem nim wydającego organu (art. 110 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.), nie funkcjonowało ono w obrocie prawnym. Dodatkowo, co zostało już powyżej zauważone, ostateczne postanowienie z [...] lutego 2014 r. zostało uchylone wyrokiem WSA z 26 lutego 2015 r. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd I instancji w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. powinien był dostrzec to uchybienie z urzędu oraz rozważyć jego wpływ na byt prawny poddanej kontroli sądowej decyzji. Drugi ze sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów nie okazał się uzasadniony z samego tylko faktu, że został on skonstruowany nieprawidłowo. Przepis art. 151 p.p.s.a. ma charakter wynikowy. Jego zastosowanie przez sąd I instancji jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie nie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów prawa materialnego bądź regulacji procesowej, która uzasadniałaby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej. Oznacza to, że przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 30.11.2016 r., sygn. akt I OSK 2551/16, wyrok NSA z 17.08.2016 r., sygn. akt I OSK 859/15, wyrok NSA z 30.06.2016 r., sygn. akt II OSK 2671/14, publ. CBOSA). Z uwagi na to, że pierwszy spośród sformułowanych zarzutów kasacyjnych okazał się uzasadniony, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok w pkt I oraz poprzedzające jego wydanie decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, przy analizie możliwości zalegalizowania samowolnie wybudowanego zbiornika na gnojówkę, PINB powinien uwzględnić prawomocny wyrok z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 350/14. Ponadto należy w tym miejscu zauważyć, że w niniejszej sprawie dnia [...] lutego 2014 r. wydane zostały przez PINB trzy osobne decyzje nr [...], nr [...] oraz nr [...]. W rozstrzygnięciach tych PINB nakazał skarżącemu dokonanie rozbiórki trzech odrębnych zbiorników na gnojówkę, usytuowanych odpowiednio 0,6 m, 0,5 m i 4,1 m od granicy z działką ewidencyjną o nr [...]. W odwołaniu z dnia 14 lutego 2014 r. skarżący, poprzez wskazanie numerów każdej decyzji z osobna zakreślił zakres zaskarżenia obejmując nim wszystkie trzy wydane rozstrzygnięcia. W zaskarżonej do sądu I instancji decyzji z [...] marca 2014 r. LWINB rozpoznał jedynie odwołanie od decyzji nr [...]. Z przesłanych do sądu akt sprawy nie wynika, ażeby LWINB rozpoznał odwołania od dwóch pozostałych decyzji PINB zapadłych [...] lutego 2014 r. Przyjmując, że odwołanie z 14 lutego 2014 r. w tym zakresie nie zostało rozpatrzone, organ II instancji powinien niezwłocznie podjąć działania zmierzające do usunięcia powstałego stanu bezczynności. W pkt 2 wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 206 p.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a., mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, a wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 wskazanej ustawy. Po zwrocie akt Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpozna wniosek pełnomocnika zawarty w skardze kasacyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło