II OSK 1731/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-10-20
Skład orzekający: Robert Sawuła, Teresa Zyglewska, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, oparty na twierdzeniu o innej niż pierwotnie ustalonej liczbie lokali mieszkalnych, może być rozpatrywany w trybie art. 155 K.p.a., jeśli zmiana ta prowadziłaby do ponownej oceny stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tryb zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 K.p.a.) nie służy ponownej ocenie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej. Interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu wniosku, jeśli prowadziłby on do odmiennych ustaleń niż te, które legły u podstaw pierwotnej decyzji. Zmiana decyzji w tym trybie wymaga istnienia pozytywnych przesłanek, takich jak interes społeczny lub słuszny interes strony, a także musi być uzasadniona względami celowościowymi, mieszczącymi się w założeniach interesu strony. Nie można rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej o fakty nieudokumentowane w pierwotnym postępowaniu.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o zmianę ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, twierdząc, że liczba lokali mieszkalnych wynosi 72, a nie 55, jak wskazano w pierwotnej decyzji. Organy administracji (PINB, MWINB) odmówiły zmiany, uznając, że oznaczałoby to ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy i zmianę stanu faktycznego. WSA oddalił skargę Wspólnoty, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 października 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 20 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 235/17 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 5 grudnia 2017 r., VII SA/Wa 235/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] ("skarżąca" lub "Wspólnota") na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z [...] listopada 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, wnioskiem z 15 marca 2016 r. Wspólnota wystąpiła o zmianę, na podstawie art. 155 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz. U. 2016, poz. 23, K.p.a.), decyzji Burmistrza [...] z [...] września 2000 r., nr [...], zezwalającej [...] sp. z o.o. z/s w [...] na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...]. Zmiana miała dotyczyć liczby lokali mieszkalnych w tym budynku. W źródłowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wskazano, że w budynku są 55 lokale, gdy tymczasem – zdaniem Wspólnoty – liczba lokali wynosi 72.
Kolejno w wyroku wskazano, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że wydanie źródłowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, poprzedzone zostało oględzinami na miejscu budowy, w trakcie których stwierdzono, że budynek posiada 55 lokali mieszkalnych i został zrealizowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy [...] z [...] lutego 1998 r. o pozwoleniu na budowę. Potwierdza tę liczbę także kwota ewidencyjna ds. statystyki podpisana przez projektanta.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. [...] (PINB) z [...] września 2016 r., nr [...], odmówiono zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] września 2000 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
W motywach powyższej decyzji PINB stwierdził, że zmiana dotychczasowej decyzji ostatecznej w wyżej wskazanym zakresie oznaczałaby ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, bowiem uległ zmianie jej stan faktyczny – zmieniła się liczba lokali mieszkalnych z 55 na 72, stąd zdaniem organu powiatowego nie zachodziły przesłanki zmiany dotychczasowej, ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...].
Odwołanie od decyzji PINB wniosła Wspólnota.
Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty, MWINB powołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2016 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całej rozciągłości stanowisko PINB zawarte w decyzji tegoż organu.
W ocenie MWINB organ powiatowy rozpatrzył sprawę zgodnie z wnioskiem strony. W decyzji organu II instancji wywodzono, że zwiększenie liczby lokali w budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogło nastąpić wyłącznie w oparciu o odrębne pozwolenie na budowę. W przypadku braku zgody właściwego organu, samowolnie nowopowstałe lokale mieszkalne mogą być zalegalizowane we właściwym postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego.
W wyroku przytoczono dalej, że skargę do WSA w Warszawie na w/w decyzję MWINB wniosła Wspólnota, zarzucając naruszenie:
- art. 155 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że zmiana ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] zezwalającej [...] Sp. z o.o. na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym oznaczałaby ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy z uwagi na zmianę stanu faktycznego, ponieważ zmieniła się liczba lokali mieszkalnych z 55 na 72, podczas gdy liczba lokali od samego początku wynosiła 72 (co wynikać ma z równolegle z toczącego się postępowania o nr [...], o czym organ powinien mieć wiedzę z urzędu);
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o zawieszeniu niniejszego postępowania w sytuacji, w której rozpatrzenie niniejszej sprawy było zależne od rozstrzygnięcia postępowania o nr [...] w przedmiocie zgodności budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w Warszawie przy ul. [...] z decyzją o pozwolenie na budowę, ponieważ w ramach tego postępowania PINB ustala stan faktyczny co do liczby lokali mieszkalnych w przedmiotowej nieruchomości, co wobec ograniczonych możliwości co do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w przedmiocie zmiany decyzji było celowe oraz zasadne,
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutu związanego z brakiem zawieszenia postępowania.
Rozwijając podniesione zarzuty skarżąca wskazała, że z inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku wynika, że w budynku, którym zarządza obecnie Wspólnota znajduje się nie 55 lokali - jak wynika to ze źródłowej decyzji o zezwoleniu na użytkowanie – lecz 72 lokale mieszkalne. Liczba miejsc parkingowych w części podziemnej wynosi natomiast 49. Powyższe – zdaniem skarżącej – ma kluczowe znaczenie, ponieważ na działce, gdzie znajdują się miejsca parkingowe należące do Wspólnoty, została wydana decyzja udzielająca pozwolenie na budowę spółce [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie oddalił skargę.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że co prawda nie zachodzi negatywna przesłanka zastosowania art. 155 K.p.a. (przepis szczególny nie sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji), to jednak brak jest pozytywnych przesłanek zastosowania tego przepisu, którymi są interes społeczny lub słuszny interes strony.
W ocenie sądu pierwszej instancji interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu interesu Wspólnoty, gdyż zastosowanie trybu z art. 155 K.p.a. nie może przekształcać się w ponowną ocenę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji prowadzić do odmiennych ustaleń i wniosków niż te które legły u podstaw wydania tej decyzji.
Zdaniem WSA w Warszawie w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego żadnych okoliczności uzasadniających uchylenie lub zmianę decyzji ze względów celowościowych. Za takowe nie mogą bowiem być uznane okoliczności podniesione w skardze do sądu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Wspólnota, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm., Ppsa) poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy postępowanie w dniu orzekania przez sąd było przedmiotowe, bowiem istnieją przesłanki pozytywne zastosowania art. 155 K.p.a. w postaci słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony,
2. art. 145 § 1 "ust. 1 pkt c" Ppsa poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że zmiana ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] nr [...] z [...] września 2000 r. oznaczałaby ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy, gdyż organ II instancji stwierdził, że zmianie uległ stan faktyczny, ponieważ zmieniła się liczba lokali mieszkalnych z 55 na 72, podczas gdy liczba lokali od samego początku wynosiła 72 (o czym organ powinien mieć wiedzę z urzędu), co oznacza, że liczba lokali nie uległa zmianie i zmiana decyzji w zakresie liczby lokali powinna zostać przez organ dokonana,
3. art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak uzasadnienia wyroku "w zakresie jakim sąd uznał, że interes społeczny sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji nr [...] PINB wydał decyzję z [...] września 2016 r.".
Mając powyższe na uwadze skarżąca kasacyjnie wnosi o:
1. uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie,
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych,
3. rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wpierw zrekapitulowano przebieg postępowania, przywołując tenor dotychczasowej decyzji ostatecznej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Wspólnota naprowadza, że Prezydent [...] nałożył obowiązek likwidacji istniejącego parkingu naziemnego dla obsługi zarządzanej nieruchomości oraz nakazał przestawić bilans miejsc parkingowych dla nieruchomości [...] zgodnie ze wskaźnikiem przyjętym w pozwoleniu na budowę. Wojewoda Mazowiecki nie ma możliwości w prowadzonym przez siebie postępowaniu "dokonania korekty decyzji Organu I instancji udzielającej [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę" i uwzględnienia, że prawidłowa liczba miejsc parkingowych dla obsługi nieruchomości zarządzanej przez Wspólnotę wynosi nie 19, ale 45. Jedynym rozwiązaniem – zdaniem Wspólnoty, posługującej się sformułowaniem "wadliwa decyzja" – jest zmiana, poprzez określenie, że liczba mieszkań w budynku wynosi 72.
Prawidłowe funkcjonowanie Wspólnoty wynika z potrzeby uwzględnienia potrzeb parkingowych właścicieli lokali użytkowych, na tym tle pojawiają się konflikty z mieszkańcami osiedla. Oddalenie skargi narażać ma Wspólnotę na szkodę w postaci utraty miejsc parkingowych.
Dalej podniesiono, że sąd pierwszej instancji, przyjmując za słuszne twierdzenia organów administracji w zakresie, w jakim stwierdzają one, że "uległ zmianie stan faktyczny i zmieniła się liczba lokali mieszkalnych z 55 na 72", nie wyjaśnił jednak skąd czerpie informację na temat "zmiany" liczby mieszkań, która – co strona skarżąca usilnie dowodzi oraz informuje również w ramach innych postępowań – nie uległa zmianie, lecz wynosiła 72 od początku istnienia przedmiotowego budynku. Wspólnota wywodzi, iż nie ulega wątpliwości, że decyzja z [...] września 2000 r. "jest wadliwa i winna zostać stwierdzona jej nieważność lub powinna zostać zmieniona w zakresie liczby lokali znajdujących się w przedmiotowym budynku".
Pismem z 10 lipca 2020 r. MWINB wyraził zgodę na rozpatrzenie skargi kasacyjnej Wspólnoty na posiedzeniu niejawnym. Również Wspólnota w piśmie z 3 sierpnia 2020 r. wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia, przy zarzucie naruszenia prawa procesowego – a na tej podstawie zasadza się skarga kasacyjna Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] – należało wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd pierwszej instancji, przedstawić, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ wszystkie strony wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera przeto ocenę zarzutów kasacyjnych.
A. Ustawodawca powierza sporządzenie skargi kasacyjnej co do reguły adwokatowi lub radcy prawnego, co ma służyć uzyskania niezbędnego poziomu profesjonalnego przy wnoszeniu takiego sformalizowanego środka odwoławczego. Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny związany jest co do reguły podstawami kasacji, nie jest uprawniony do zastępowania – gdy idzie o rekonstrukcję zarzutów kasacyjnych – strony w tym zakresie, reprezentowanej przez fachowego pełnomocnika. Jest to o tyle możliwe, gdy sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty – nawet w części formalnie skonstruowane nieudolnie – pozwalają na uchwycenie istoty danej podstawy kasacyjnej. Powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 "ust. 1 pkt c" Ppsa został wadliwie sformułowany. Paragrafy w artykułach Ppsa nie dzielą się na ustępy, jakby to wynikało z użycia przez pełnomocnika Wspólnoty skrótu "ust.", a na punkty, te zaś dzielą się na litery. Przyjdzie zatem uznać, że stronie skarżącej kasacyjnie chodzi o "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" Ppsa, nie zaś "art. 145 § 1 ust. 1 pkt. c" Ppsa.
B. Przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem są to przepisy o charakterze ogólnym i wynikowym. Pierwszy przepis określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uchylono ją na podstawie uprzednio wskazanego przepisu, powinna wskazać konkretne przepisy postępowania, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd drugiej instancji, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzić będzie do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
Podobnie rzecz się ma z postawionym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 151 Ppsa, wedle którego w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości lub w części. Zatem i naruszenie tego przepisu będzie tylko wówczas zasadne, gdyby uzasadnione okazały się naruszenia przepisów K.p.a., których dopuścić się miał organ w postępowaniu administracyjnym, a których wadliwie miałby nie dostrzec sąd pierwszej instancji. Do naruszenia powyższego przepisu doszłoby, gdyby sąd wpierw doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja narusza prawo, ale finalnie skargę oddalił.
D. Co się zaś tyczy zarzutu uchybienia przepisu art. 141 § 4 Ppsa, to wynika z niego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, (ONSAiwsa 2010, Nr 3, poz. 39) podkreślono, że podstawa prawna rozstrzygnięcia (wyroku) obejmuje wskazanie zastosowanych przepisów prawnych oraz wyjaśnienie przyjętego przez sąd sposobu ich wykładni i zastosowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie przesłanki ustawowe określone w art. 141 § 4 Ppsa. Jego treść odzwierciedla przyjętą przez sąd pierwszej instancji argumentację prawną. Uzasadnienie to poddaje się również kontroli instancyjnej. Sąd wojewódzki odniósł się do stanu faktycznego i prawnego sprawy, by następnie stwierdzić o braku zasadności zarzutów skargi.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie został rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ponadto w jego treści imputuje się sądowi wojewódzkiemu brak uzasadnienia wyroku, w jakim to miałby on uznać, że interes społeczny sprzeciwia się uchyleniu decyzji PINB "z [...] września 2016 r.". Zauważyć wypadnie, że Wspólnota ubiegała się, aby w trybie art. 155 K.p.a. zmienić decyzję Burmistrza Gminy [...] z 20 września 2000 r., decyzja zaś PINB, która została wydana w I instancji dotyczyła odmowy zmiany dotychczasowej decyzji ostatecznej w przedmiocie zezwolenia na użytkowanie. Wprawdzie sąd wojewódzki na s. 6 uzasadnienia powołał oczywiście wadliwą datę decyzji źródłowej ("10 stycznia 2006 r."), niemniej z uprzednich ustaleń tegoż sądu jest oczywiste, że sąd ten kontrolował decyzję MWINB z [...] listopada 2016 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] września 2016 r., odmawiającą, w oparciu o art. 155 K.p.a., zmiany ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] września 2000 r. zezwalającej firmie [...] sp. z o.o., na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym.
C. Przedstawiając zarzuty odnośnie pkt 1 skarżąca kasacyjnie podniosła, że – wbrew ocenie sądu pierwszej instancji – w przedmiotowej sprawie istniały pozytywne przesłanki zastosowania przepisu art. 155 K.p.a., do których należą m. in. wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony.
Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 K.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji już wydanej decyzji ostatecznej uprawniającej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, gdy strona wyraża zgodę na zmianę lub uchylenie, a przepis szczególny nie stoi temu na przeszkodzie.
Postępowanie zakończone ostateczną decyzją Burmistrza [...] z [...] września 2000 r. dotyczyło zezwolenia [...] sp. z o.o. z/s w [...] na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. W rozstrzygnięciu tej decyzji wskazano m.in., że: "liczba lokali: 55 szt.". Postępowanie nadzwyczajne, może być prowadzone w trybie art. 155 K.p.a. tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę "pierwotną" decyzję wydano. W tym trybie nie można zatem rozszerzać treści nowej sprawy administracyjnej.
W toku postępowania prowadzonego w trybie art. 155 K.p.a., które to postępowanie jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, właściwy organ nie ma uprawnienia do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, ale do zweryfikowania wydanej już decyzji ostatecznej tylko z jednego punktu widzenia, tj. czy za jej zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy ewentualnemu uchyleniu bądź zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
W ocenie Sądu Naczelnego rację miał sąd pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie brak jest pozytywnych przesłanek zastosowania tego przepisu, którymi są interes społeczny lub słuszny interes strony. Zasadnie w wyroku VII SA/Wa 235/17 wywodzono, że interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu interesu Wspólnoty, gdyż zastosowanie trybu z art. 155 K.p.a. nie może przekształcać się w ponowną ocenę stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznej, a w konsekwencji prowadzić do odmiennych ustaleń i wniosków (zmiany liczby lokali), niż te które legły u podstaw wydania tej decyzji. Podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie, że zmiana bądź uchylenie decyzji w trybie art. 155 K.p.a. muszą być uzasadnione względami celowości, mieszczącymi się w założeniach interesu strony. Kryterium powyższej oceny powinno być zatem zawsze występowanie w konkretnej sprawie względów natury celowościowej (zob. teza wyroku NSA z 21 września 2017 r., II GSK 3473/15, LEX nr 2397125 oraz Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 1112, Nb 7). Zaznaczyć należy, że w świetle art. 155 k.p.a., możliwa jest zmiana decyzji ostatecznej jedynie w niezmienionym w sposób prawnie istotny stanie faktycznym (por. wyrok NSA z 20 listopada 2014 r., I OSK 752/13, LEX nr 1793966).
Stąd, działając w trybie art. 155 K.p.a. właściwy organ nie mógł rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej o fakty, których nie udokumentowano w toku uprzednio prowadzonego postępowania administracyjnego, lecz zobowiązany był jedynie do dokonania oceny, czy żądanie skarżącej znajduje oparcie w aktach sprawy zakończonej decyzją z [...] września 2000 r. W tak zakreślonym postępowaniu zasadnie uznano, że w stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw uzasadniających zmianę dotychczasowej decyzji ostatecznej. Powołanie się przez skarżącą kasacyjnie Wspólnotę na okoliczności, które nie zostały udokumentowane w ramach prowadzonego postępowania zakończonego źródłową ostateczną decyzją, uniemożliwia zmianę powyższej decyzji w oparciu o treść art. 155 K.p.a.
Dodatkowo wypadnie podnieść, że tryb weryfikacji decyzji, o którym mowa w art. 155 K.p.a. dotyczy tzw. decyzji niewadliwych w stopniu istotnym. Tymczasem skarżąca kasacyjnie Wspólnota wywodzi, że źródłowa decyzja Burmistrza [...] jest wadliwa i winna zostać stwierdzona jej nieważność. Z natury rzeczy więc nie jest dopuszczalne zastosowanie w stosunku do takiej decyzji, która dotknięta jest wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 K.p.a., stosowanie trybu weryfikacji ujętego w art. 155 K.p.a.
Tym samym argumentacja strony skarżącej kasacyjnie naprowadzającej o ustaleniach – wobec likwidacji części naziemnych miejsc parkingowych na osiedlu – odrębnego postępowania dotyczącego potrzebnej Wspólnocie ilości miejsc parkingowych i potencjalnej szkody, jaką powoduje brak wzruszenia źródłowej decyzji o zezwoleniu na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przy stwierdzeniu zarazem, że wobec tej decyzji należy stwierdzić jej nieważność, wyklucza dopuszczalność zastosowania trybu z art. 155 K.p.a. W konsekwencji zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, a wyrok WSA oddalający nań skargę także jest prawidłowy.
E. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło