II OSK 1807/13

Dnia 3 marca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła /spr./ sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2112/12 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od M. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2112/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. − Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej "ustawa o broni i amunicji"), po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] cofającej odwołującemu się pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia M. K. pozwolenia na broń palną myśliwską w związku z uzyskaną informacją, że został on skazany w postępowaniu karnym. W toku postępowania ustalono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Puławach z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...], M. K. został uznany winnym i skazany za popełnienie czynu z art. 231 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm., dalej Kk) w zw. z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w zw. z art. 11 § 2 Kk, polegającego na tym, że w okresie od maja do września 2006 r. w [...], woj. lubelskie, będąc z racji zajmowanego stanowiska Wójta Gminy [...] – funkcjonariuszem publicznym, nie dopełnił ciążących na nim obowiązków dotyczących budowy sieci wodociągowej i prowadził I etap budowy bez wymaganych dokumentów, w tym bez dokumentacji technicznej i bez pozwolenia na budowę, przez co działał na szkodę interesu publicznego. Ponadto ustalono, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Puławach z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], M. K. został uznany winnym i skazany za popełnienie czynu z art. 231 § 1 Kk, tj. tego, że w okresie od września 1999 r. do listopada 2006 r. w [...], woj. lubelskie, będąc z racji pełnionej funkcji Wójta Gminy [...] funkcjonariuszem publicznym, nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku dbałości o mienie Gminy w ten sposób, iż zaniechał wszczęcia i prowadzenia egzekucji oraz zabezpieczenia narastających zaległości podatkowych, przez co spowodował w mieniu Gminy szkodę w kwocie 27.622,31 zł wynikającą z przedawnienia należności podatkowych i naraził mienie Gminy na powstanie szkody, tj. o czyn z art. 231 § 1 Kk. Uznając, że ustalone w toku postępowania okoliczności spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, Lubelski Komendant Wojewódzki Policji zakończył prowadzone postępowanie administracyjne wydaniem decyzji cofającej M. K. pozwolenie na broń myśliwską. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi błędne przywołanie w komparycji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6a, którego to przepisu w ustawie o broni i amunicji nie ma, a także niewłaściwe zastosowanie – przyjąwszy, że organowi faktycznie chodziło o przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a – art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, co polegało na przyjęciu, że stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby takie zagrożenie stanowił, a ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo wniesiono też zażalenie na postanowienie w sprawie odmowy dopuszczenia dowodów zgłoszonych w postępowaniu, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 10 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, iż jakkolwiek faktycznie w podstawie prawnej decyzji organ I instancji wskazał przepis art. 15 ust. 1 pkt 6a, to z uzasadnienia decyzji bezsprzecznie wynika, iż chodzi o art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. W ocenie organu błędne było przekonanie strony, że cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji możliwe jest tylko wtedy, gdy zostaną wypełnione łącznie obie przesłanki wskazane w drugim z ww. przepisów. Orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazuje bowiem, iż przesłanki “zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w ppkt a) i w ppkt b) przepisu art. 15 ust. 1 pkt 1, które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". W skardze do WSA w Warszawie M. K. zarzucił powyższej decyzji Komendanta Głównego Policji: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że stanowi zagrożenie dla siebie albo dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego w sytuacji, gdy z akt sprawy nie wynika, aby skarżący faktycznie takowe zagrożenie stanowił, 2. naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. wobec nieuwzględnienia przez organ I instancji zgłoszonych wniosków dowodowych, a mających istotny wpływ na wynik sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że istota sprawy sprowadza się do właściwej interpretacji treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem skarżącego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji występują dwie grupy przesłanek i dopiero łączne wystąpienie którejkolwiek przesłanki z grupy pierwszej oraz którejkolwiek przesłanki z grupy drugiej będzie mogło stanowić podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji zauważył, że przyjęcie takiego rozumienia przepisu, na jakie wskazuje skarżący, prowadziłoby do wniosku, że cała część przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 występująca po znaku dwukropka byłaby zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak w każdym przypadku oceniać, czy osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na broń stwarza zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie analizując przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanął na stanowisku, że zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, są to przesłanki, które – zdaniem tegoż sądu – każda oddzielnie, stanowi podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Z tego mianowicie chociażby powodu, że każde przestępstwo wymienione w cyt. przepisie samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe, z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy, byłoby powtarzanie tego zagrożenia. Wobec powyższego, w ocenie sądu wojewódzkiego chodzi tu o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mając źródła w skazaniu w ogóle, bądź też za inne przestępstwa, stanowią takie zagrożenie w sposób niejako samoistny. Sąd I instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego, organ dokonał prawidłowej interpretacji zastosowanego w sprawie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, a podejmując decyzję o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa. Skargą kasacyjną, reprezentowany przez pełnomocnika, M. K. zaskarżył w całości ww. wyrok i sądowi I instancji zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że do cofnięcia osobie posiadającej pozwolenie na broń wystarczy tylko ustalenie, że osoba ta została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo bez konieczności dodatkowego ustalenia, czy faktycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Wskazując na powyższe wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że uznanie zaprezentowanej przez WSA w Warszawie interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji za prawidłową prowadziłoby do wniosku, że osoba posiadająca pozwolenie na broń byłaby jej obligatoryjnie pozbawiona w sytuacji popełnienia przez nią każdego wykroczenia, o jakim mowa w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm., dalej Kw), gdyż każde wykroczenie będzie stanowiło zagrożenie albo dla siebie albo dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem skarżącego prowadziłoby to do absurdalnych sytuacji, gdyż pozwolenie na broń traciłaby osoba popełniająca wykroczenie polegające np. na rozgarnięciu ściółki w lesie (art. 163 Kw). W odpowiedzi organu na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu tegoż pisma organ wskazał, że przesłanki cofnięcia (odmowy wydania) pozwolenia na broń wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji mają charakter samoistny. Zarówno bowiem przesłanka stwarzania "zagrożenia dla siebie, stwarzania zagrożenia dla porządku i bezpieczeństwa publicznego", innego niż przez popełnienie przestępstw wymienionych w cyt. przepisie, jak też przesłanka prawomocnego skazania za którekolwiek z przestępstw wymienionych w przepisie mogą stanowić samodzielnie przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Przyjęcie takiego rozumienia przepisu, na jakie wskazuje skarżący, prowadziłoby do wniosku, że część przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy występująca po znaku dwukropka byłaby zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak w każdym przypadku oceniać czy posiadacz broni stwarza zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Organ nie podziela ponadto prezentowanej w skardze kasacyjnej argumentacji odwołującej się do zagadnienia popełnienia wykroczenia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń, w aspekcie podstaw do cofnięcia takiego pozwolenia. W trakcie rozprawy pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko i wnioski zaprezentowane w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako Ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, a będąc związany granicami skargi kasacyjnej przejść należy do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. W myśl art. 174 Ppsa skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wprawdzie autor skargi kasacyjnej formalnie nie przywołał konkretnej podstawy kasacyjnej, niemniej sposób sformułowania zarzutów wskazuje, że chodzi tu o podstawę z art. 174 pkt 1 Ppsa. Zgodnie z art. 174 pkt 1 Ppsa naruszenie prawa materialnego stanowi podstawę kasacyjną, jeżeli nastąpiło przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej, na taką postać naruszenia przepisów prawa materialnego wskazuje skarżący kasacyjnie, zarzucając błędną interpretację art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Nie można podzielić zarzutu kasacyjnego o naruszeniu przez sąd I instancji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną ich wykładnię. Wedle art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Sformułowanie zawarte w przepisie art. 18 ust. 1 ustawy "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz że ma charakter tzw. decyzji związanej. Przepis ten nakłada zatem na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy, nie pozostawiając swobody przy podejmowaniu takiej decyzji. Zastosowanie przez organ Policji przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji tj. cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy dana osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W zaskarżonej do WSA w Warszawie decyzji powołano się na brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Ten ostatni przepis stanowi z kolei, że "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom: stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe". Nietrafnie skarżący kasacyjnie wskazuje, że w cyt. przepisie chodzi o dwie oddzielne grupy przesłanek, w istocie cyt. przepis wyrażony jest jednym zdaniem, a sformułowanie zawarte w tym przepisie po dwukropku stanowi wyłącznie uszczegółowienie pojęcia "zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego". Innymi słowy przesłanka zagrożenia porządku lub bezpieczeństwa publicznego jest zawsze spełniona, gdy wnioskodawca zostanie skazany prawomocnym wyrokiem, za wymienione w tym punkcie przestępstwa. Organy nie muszą wówczas prowadzić rozważań odnośnie wpływu konkretnego wyroku skazującego na rozstrzygnięcie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na broń (lub jego cofnięcia). W judykaturze nie budzi wątpliwości, że osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2011 r., II OSK 1684/10, LEX nr 1070357). Pogląd ten podziela orzekający w sprawie Sąd. Prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji reglamentacyjny charakter. Jest wyrazem zaufania państwa do obywatela, który powinien mieć nieskazitelny charakter i cechować się szacunkiem do obowiązującego porządku prawnego. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny zatem w sposób szczególny unikać kolizji z prawem i dawać należytą rękojmię właściwego zachowania i posługiwania się bronią. Bezsporne jest, że skarżący sposób umyślny naruszył obowiązujący ład prawny, skoro został dwukrotnie prawomocnie skazany wyrokami sądów karnych za przestępstwa umyślne. M. K. należy zatem do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Trafnie WSA w Warszawie przyjął, że zgodna z prawem była zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji o utrzymaniu w mocy decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń myśliwską. Posłużenie się w skardze kasacyjnej argumentacją odnoszącą się do hipotetycznych następstw popełnienia wykroczenia ujętego w art. 163 Kw przez posiadacza pozwolenia na broń w aspekcie ziszczenia się przesłanki do cofnięcia takiego pozwolenia, z gruntu jest chybione. Autor skargi kasacyjnej zdaje się nie dostrzegać różnicy między przestępstwem a wykroczeniem, w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji wyraźnie wszak użyto określenia "umyślne przestępstwo", wykroczenie zaś w prawie polskim nie zalicza się do przestępstw. Te okoliczności prowadzą do wniosku, ze skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 Ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 Ppsa. Zasądzając koszty postępowania uwzględniono treść uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12, ONSAiwsa nr 3/2013, poz. 38), wedle której istnieją podstawy prawne do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesioną w terminie odpowiedź na skargę kasacyjną, sporządzoną przez profesjonalnego pełnomocnika.