II OSK 1848/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-06

Skład orzekający: Jerzy Stelmasiak, Małgorzata Masternak-Kubiak, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy objęcie udziałów w spółce kapitałowej, w tym w ramach umowy powiernictwa, stanowi formę prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o cudzoziemcach, uzasadniającą umorzenie postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo objęcie udziałów w spółce kapitałowej, w tym w ramach umowy powiernictwa, a także pełnienie funkcji członka zarządu, stanowi formę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z tym, postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stało się bezprzedmiotowe, co uzasadniało jego umorzenie. Sąd podkreślił, że kwalifikacja działalności jako gospodarczej opiera się na kryteriach obiektywnych, a nie subiektywnych odczuciach czy nazewnictwie stosowanym przez strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego (ustawy o cudzoziemcach) poprzez błędną interpretację objęcia udziałów w spółce kapitałowej jako prowadzenia działalności gospodarczej, a także naruszenie przepisów postępowania. Kwestionowała uznanie jej za prowadzącą działalność gospodarczą, wskazując na umowę powiernictwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2617/16 w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 2 lutego 2017 r., sygn. IV SA/Wa 2617/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddalił skargę. W skardze kasacyjnej K. R. reprezentowana przez r. pr. B. P. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucono: 1. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 116 pkt 3 ustawy z 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm., dalej: ustawa o cudzoziemcach) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że samo objęcie udziałów w spółce kapitałowej traktować należy jako formę prowadzenia działalności gospodarczej w ślad za organem administracji, podczas gdy należało się odnieść do podstawy prawnej objęcia udziałów przez skarżącą jaką była umowa powiernictwa, tym samym niewłaściwie zastosowano przepis w sprawie; 2. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77, 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej: k.p.a.) poprzez nierozpatrzenie sprawy pod kątem naruszenia powołanych powyżej przepisów k.p.a. przez co WSA w Warszawie bezzasadnie oddalił skargę; W świetle powyższego wniesiono o: 1. Uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości jako naruszającego prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. 2. Rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. 3. Zasądzenie "od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego" zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, na podstawie art. 203 p.p.s.a., w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że istota sporu sprowadza się do interpretacji przepisu art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego za prowadzącego działalność gospodarczą uważa się również udziałowca spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Istotą takiego sformułowania przepisu przez ustawodawcę było zweryfikowanie w toku postępowania administracyjnego czy cudzoziemiec zakładający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółkę jest w stanie tak prowadzić tę działalność, aby przynosiła dochody wystarczające na utrzymanie się cudzoziemca podczas tego pobytu. Z tym faktem związane są dodatkowe obowiązki natury formalnej, jak między innymi przedstawienie dokumentów finansowych spółki itp. W skardze kasacyjnej wyjaśniono, że celowo w sprawie skarżąca nie odnosi się do faktu pozostawania członkiem zarządu spółki, jako że jako absolwentką studiów wyższych w Polsce i w tym zakresie traktowana jest jak obywatel polski. Według skarżącej kasacyjnie, Sąd w ślad za organami administracyjnymi błędnie interpretuje przepis art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach wywodząc, że samo objęcie udziałów w spółce kapitałowej traktować należy jako formę prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji Sąd niewłaściwie zastosował powyższy przepis nie odnosząc się do podstawy prawnej objęcia udziałów przez skarżącą jaką była umowa powiernictwa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono obszernie charakter prawny umowy powierniczej. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, kompletny brak odniesienia się zarówno do umowy o pracę jak i umowy powierniczej stanowi naruszenie przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy pod kątem naruszenia powołanych powyżej przepisów k.p.a. przez co WSA w Warszawie oddalił skargę. Skarżąca kasacyjnie uważa, że analiza akt sprawy, w tym umowy powierniczej jest kluczowa dla właściwej oceny prawnej sytuacji, w której znalazła się skarżąca. Nie czyniąc tego Sąd naruszył prawo i w konsekwencji wydał zaskarżone orzeczenie. W "piśmie skarżącej", które wpłynęło o Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 2 marca 2018 r. skarżąca kasacyjnie reprezentowana przez r. pr. B. P. przedstawiła podsumowanie argumentów w sprawie i wniosła o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji w całości jako naruszającego prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie "od strony przeciwnej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skargach kasacyjnych jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Nadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Ponadto w przypadku podniesienia w skardze kasacyjnej jednocześnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te pierwsze, ponieważ determinują one ocenę prawidłowego zastosowania lub właściwej wykładni przepisów prawa materialnego powołanych w tej sprawie. W skardze kasacyjnej powołano dwie podstawy kasacyjne unormowane w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi przepisów prawa, którym według skarżącego uchybił sąd, określenia jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Warunek przytoczenia podstaw zaskarżenia oraz ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis prawa materialnego lub przepis postępowania miał doznać naruszenia. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie pozwala na "poprawianie" zarzutów postawionych przez stronę. Autor skargi kasacyjnej nie powiązał zarzutów obejmujących naruszenie prawa materialnego z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Przypomnieć należy, że Sąd I instancji nie stosuje bezpośrednio przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania lecz kontroluje ich zastosowanie przez organy administracji. Autor skargi kasacyjnej w podstawie przedstawionej w pkt 1 zarzuca wprost Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego. Jeżeli autor skargi kasacyjnej błędnie przedstawi zarzuty, to oznacza, że nie zostały dochowane wymagania wynikające z art. 176 p.p.s.a. Nie pozwala to sądowi na merytoryczne odniesienie się do wspomnianego zarzutu naruszenia prawa. Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77, 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. tj. nieuchylenia decyzji wydanej z naruszeniem wynikającego z naczelnej zasady prawdy obiektywnej obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Zarzut taki wymaga wykazania, że pominięcie przez organ pewnych faktów lub ich nienależyte czy wadliwe wyjaśnienie, mogło zaważyć na wyniku sprawy administracyjnej, a w konsekwencji, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 , 77 i 80 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów, czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego - przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Warunkiem uwzględnienia w niniejszej sprawie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a., który jednak nie został w skardze kasacyjnej powołany byłoby ustalenie przez Sąd I instancji istnienia naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej rozpatrujący przedmiotową sprawę oraz stwierdzenie, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów prawa, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. Oznacza to, że można zarzucić sądowi naruszenie wyżej wymienionych przepisów k.p.a. tylko, gdyby Sąd I instancji stwierdził takie naruszenie prawa, a mimo to nie spełnił dyspozycji powołanej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonego orzeczenia. Natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawione przez Sąd I instancji przesłanki oddalenia skargi nie pozwalały na zastosowanie w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż Sąd ten nie stwierdził takich naruszeń prawa, które mogły mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia przez organ. Sąd I instancji wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie dokonał wnikliwej oceny zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] czerwca 2016 r., znak [...] i zasadnie uznał, że powołane w jej uzasadnieniu przepisy prawa nie zostały przez organ naruszone. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. W niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku, obejmujące stanowisko WSA w Warszawie co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, pozwala zarazem jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się Sąd I instancji podejmując zaskarżone orzeczenie. Zawiera ono też wyczerpującą relację z dotychczasowego przebiegu postępowania oraz prawną ocenę stanowiska orzekających organów administracji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia zatem wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. To, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną Sądu I instancji co do wykładni i zastosowania wskazanych przepisów, nie świadczy o naruszeniu przez ten sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. Pozbawiony podstaw jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. Art. 151 p.p.s.a. ma charakter ogólny, skoro określono w nim, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Naruszenie cyt. przepisu zachodzić będzie jedynie wtedy, gdyby sąd pierwszej instancji istotnie nie dostrzegł przesłanek nakazujących mu wzruszyć zaskarżoną decyzję i oddalił skargę, a te przesłanki w sprawie w rzeczywistości występowały. Przechodząc od merytorycznej oceny zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazać należy, że zostały one sformułowane w sposób bardzo ogólny oraz podporządkowane są głównej tezie wynikającej z treści skargi kasacyjnej dotyczącej interpretacji przepisu art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Według skarżącej kasacyjnie, istotą sformułowania ww. przepisu było zweryfikowanie w toku postępowania administracyjnego czy cudzoziemiec zakładający na terytorium RP spółkę jest w stanie tak prowadzić tę działalność, aby przynosiła ona dochody wystarczające do utrzymania się cudzoziemca podczas tego pobytu. Odnosząc się do tak sformułowanego uzasadnienia zarzutu naruszenia art. 116 pkt 3 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650, ze zm., dalej: ustawa o cudzoziemcach) wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy przepis art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach należy interpretować w ujęciu systemowym, tym samym należy brać pod uwagę nie tylko inne przepisy ustawy o cudzoziemcach, ale także fakt, że ustawa ta jest częścią systemu prawa regulującego status prawny cudzoziemców na terytorium RP. Ponadto należy również pamiętać, że pomiędzy normami prawa zawartymi w różnych gałęziach prawa zachodzą związki treściowe tego rodzaju, że istnieją logiczne powiązania pomiędzy normami, tzn. treść jednej normy co do zasady pozostaje w zgodzie z treścią innej normy, a ponadto pojęcia stosowane przez ustawodawcę w przepisach zawierających elementy norm prawnych odznaczają się względną jednością terminologiczną. Takim pojęciem jest prowadzenie przez cudzoziemca na terytorium RP działalności gospodarczej. Pojęcie działalności gospodarczej nie zostało zdefiniowane dla potrzeb ustawy o cudzoziemcach, dlatego też należy odnieść się do przepisów cytowanego wyżej art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tym składzie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 13 lipca 2016 r., sygn. II OSK 1383/16, według którego o kwalifikacji danej działalności ostatecznie przesądza kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może przynosić dochód. Działalność gospodarcza jest bowiem faktem, kategorią o charakterze obiektywnym. Nie ma znaczenia okoliczność, że podmiot prowadzący określoną działalność nie ocenia jej (subiektywnie), jako działalności gospodarczej, nie nazywa jej tak bądź też oświadcza, że jej nie prowadzi. Zatem jeśli tylko dana działalność jest obiektywnie zdolna przynosić zysk podmiotowi ją prowadzącemu (i nie jest nielegalna), powinna być traktowana, jako działalność gospodarcza. SN w uchwale z 6 grudnia 1991 r., III CZP 117/91, OSNCP 1992, nr 5, poz. 65, wskazał specyficzne cechy działalności gospodarczej, tj.: a) zawodowy, a więc stały charakter, b) związaną z nią powtarzalność podejmowanych działań, c) podporządkowanie zasadzie racjonalnego gospodarowania, d) uczestnictwo w obrocie gospodarczym. SN w uchwale z 23 lutego 2005 r., III CZP 88/04, OSNC 2006, nr 1, poz. 5, stwierdził, że definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej nie należy zawężać jedynie do tego aktu prawnego, zwłaszcza z uwagi na znaczenie tej regulacji. SN uznał również, że działalnością gospodarczą jest działalność wykazująca zawodowy, czyli stały, charakter, podporządkowanie regułom zysku i opłacalności (lub zasadzie racjonalnego gospodarowania) oraz uczestnictwo w działalności gospodarczej (w obrocie gospodarczym). Punktem wyjścia w niniejszej sprawie było zatem zastosowanie ustawowej definicji działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Ustawodawca w art. 13 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach przewidział, że osoby zagraniczne inne niż wymienione w ust. 1-2a mają prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej wyłącznie w formie spółki: komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjnej, a także do przystępowania do takich spółek oraz obejmowania bądź nabywania ich udziałów lub akcji, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. Treść art. 13 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach potwierdza, że ustawodawca dopuszcza na gruncie tego aktu prawnego możliwość podejmowania i wykonywania działalności m. in. przez obejmowanie bądź nabywanie udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W niniejszej sprawie skarżąca kasacyjnie w dniu 27 lutego 2015 r. (dzień wystąpienia do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP) była wspólnikiem B. [...] Sp. z o.o. Pojęcie "udział" używane jest m.in. na określenie prawa udziałowego, czyli prawa podmiotowego o charakterze majątkowym wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Prawem udziałowym jest zespół uprawnień korporacyjnych oraz majątkowych wspólnika, który związany jest z członkostwem w spółce (zob. A. Szajkowski, [w:] S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz, Warszawa 2002, s. 34). Skarżąca dokonała wyboru formy spółki kapitałowej jako formy organizacyjnej prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca w piśmie z 25 października 2015 r. skierowanym do [...] Urzędu Wojewódzkiego dołączyła zaświadczenie Kancelarii [...] z 23 października 2015 r., z którego wynika, że K. R. jest wspólnikiem w spółce B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., jest członkiem zarządu w spółce B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz jest komandytariuszem w spółce E. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w W.. Podejmując się pełnienia funkcji członka zarządu skarżąca kasacyjnie nabyła prawo, ale także obowiązek prowadzenia spraw spółki (art. 208 § 2 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.). Skarżąca kasacyjnie będąc wspólnikiem w spółce B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz członkiem zarządu w tej spółce uczestniczyła w zarządzaniu działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę. Bezpośrednie zaangażowanie w zarządzanie spółką B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. przez skarżącą kasacyjnie stanowiło w okolicznościach niniejszej sprawy prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Czynności wykonywane przez skarżącą będącą wspólnikiem w spółce B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz jako członek zarządu w tej spółce stanowiły formę prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazać należy również, że skarżąca kasacyjnie była komandytariuszem w spółce E. Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w W.. Jako komandytariusz uczestniczyła w przedsięwzięciu gospodarczym, jakim jest prowadzenie przedsiębiorstwa w formie spółki komandytowej, i stała się podmiotem praw i obowiązków w stosunkach wewnętrznych tej Spółki. Spółki te zostały utworzone w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżącą kasacyjnie wykonywała czynności w charakterze komandytariusza w spółce, która prowadziła działalność gospodarczą. Jak wynika z treści umowy zbycia ogółu praw i obowiązków wspólnika w spółce komandytowej zawartej w dniu 3 listopada 2015 r. w W., skarżąca kasacyjnie jako komandytariusz spółki komandytowej E. STREFA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ SPÓŁKA KOMANDYTOWA z siedzibą w W. ponosiła odpowiedzialność za zobowiązania tej Spółki do wysokości wkładów wniesionych do Spółki. Komandytariusz uczestniczy w zysku spółki proporcjonalnie do jego wkładu rzeczywiście wniesionego do spółki, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Komandytariusz pełni w spółce rolę inwestorów, których zasadniczym powodem i celem udziału we wspólnym przedsięwzięciu gospodarczym jest dostarczenie kapitału niezbędnego do prowadzenia działalności. O kwalifikacji danego rodzaju działalności jako działalności gospodarczej nie mogą decydować wyłącznie, czy też przede wszystkim formalne znamiona tej działalności (por. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych. Komentarz, Difin, Warszawa 2006 r. s. 212-213). Wykonywanie działalności gospodarczej powinno być oceniane na podstawie ustalenia konkretnych oraz indywidualnych okoliczności stanu faktycznego danej sprawy. Prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależną od tego jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa. Z tego powodu określonego rodzaju działalność zarobkowa może zostać uznana za działalność gospodarczą, a przychody z niej uzyskiwane za przychody z działalności gospodarczej. Bez znaczenia będzie tutaj pozostawał nawet fakt braku rejestracji działalności w odpowiednich rejestrach i ewidencjach. Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że istotą sformułowania przez ustawodawcę przepisu art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach było zweryfikowanie w toku postępowania administracyjnego czy cudzoziemiec zakładający na terytorium RP spółkę jest w stanie tak prowadzić tę działalność, aby przynosiła dochody wystarczające na utrzymanie się cudzoziemca podczas tego pobytu. W ocenie skarżącej kasacyjnie z tym faktem związane są dodatkowe obowiązki natury formalnej, jak między innymi przedstawianie dokumentów finansowych spółki itp. Cechami działalności gospodarczej jest jej ciągłość, zarobkowy charakter (maksymalizacja zysku) i zorganizowanie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy, cechy działalności gospodarczej miały czynności wykonywane przez skarżącą kasacyjnie w spółce B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz w spółce E. Sp. z o.o. spółce komandytowej z siedzibą w W.. Organy orzekające prawidłowo zatem przyjęły, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą na terytorium RP. Sąd I instancji w ślad za organami dokonał prawidłowej interpretacji przepisu art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach przyjmując, że w okolicznościach tej sprawy samo objęcie udziałów w spółce kapitałowej traktować należało jako formę prowadzenia działalności gospodarczej. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, bez znaczenia dla tej kwalifikacji pozostaje podstawa prawna objęcia udziałów przez skarżącą. Fakt, że skarżąca nie zarejestrowała formalnie działalności gospodarczej jako osoba fizyczna nie oznacza, że takiej działalności nie prowadziła w formie spółki kapitałowej. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, według którego brak osobistego udziału osoby uprawnionej w działalności gospodarczej nie przekreśla jej samodzielnego charakteru. Istotne jest to, by wszelkie czynności objęte taką działalnością podejmowane były w imieniu, na rachunek i na ryzyko prowadzącego działalność gospodarczą (zob. M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej, Kraków 2000, s. 44-45). Bez znaczenia dla okoliczności niniejszej sprawy jest fakt, że ww. spółki zostały założone na rzecz klientów kancelarii i ich siedziby znajdują się w siedzibie kancelarii w ramach świadczonych usług powierniczych. Z istoty umowy powiernictwa wynika bowiem, że obejmuje ona przysporzenie dokonane przez powierzającego na rzecz powiernika oraz zobowiązanie powiernika do określonego postępowania z otrzymanym prawem. W piśmiennictwie wyrażono pogląd, że czynność prawna powiernicza "polega na tym, że jedna strona dokonuje na rzecz drugiej przysporzenia prawa w celu osiągnięcia takiego celu gospodarczego, do jakiego prawo to w zasadzie nie jest potrzebne, druga zaś strona zobowiązuje się do niekorzystania z tego prawa w zakresie wykraczającym poza ten cel" (zob. A. Wolter, J. Ignatowicz, R. Stefaniuk, Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1998, s. 306-307). Podstawowym założeniem konstrukcji takiej umowy jest to, że powierzający przekazuje jakąś część swego majątku powiernikowi w określonym celu gospodarczym. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, który wskazuje, że nie może mieć istotnego znaczenia w sprawie podkreślana w skardze okoliczność, że - wobec związania cudzoziemki umową o pracę z podmiotem wykonującym usługi powiernictwa - nie mogła ona faktycznie czerpać korzyści z tytułu działania Spółki, zaś możliwość samodzielnego podejmowania istotnych decyzji była ograniczona, w związku z wiążącym ją, oraz odpowiednio jej pracodawcę, stosunkiem zobowiązaniowym (powiernictwo - jako jednej z umów nienazwanych). Podnoszone w skardze kwestie dotyczą w istocie intencji cudzoziemki, jako osoby która ponosi zarówno stosowną odpowiedzialność z tytułu ujawnienia w odpowiednich publicznych rejestrach, jak i jest uprawniona do czerpania zysków z działalności danej Spółki. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni potwierdza prowadzenie przez skarżącą kasacyjnie działalności gospodarczej poprzez kapitałowe i czynnościowe uczestnictwo w spółce B. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.e oraz w spółce E. Sp. z o.o. spółce komandytowej z siedzibą w W. oraz bezpośrednie zarządzanie działalności gospodarczą tych spółek. Nie można zarzucić organom, aby wydając zaskarżone decyzję, naruszyły przepisy ustawy o cudzoziemcach. Zasadnie zatem uznał Sąd I instancji, że wobec takich uwarunkowań, nie można uznać, aby obowiązkiem organu administracji, w sprawie indywidualnej zainicjowanej wnioskiem cudzoziemki, było badanie, czy - jako wykonująca w świetle publicznie dostępnych danych, dotyczących obrotu gospodarczego, w pełni na własny rachunek, uprawnienia względem spółki kapitałowej - może być uważana za prowadzącą działalność gospodarczą, w myśl przepisów ustawy o cudzoziemcach. Nie jest rolą organu administracji badanie sfery odczuć i intencji cudzoziemca, ujawnionego w stosownych publicznych rejestrach. Uwzględniając treść art. 116 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach Wojewoda [...] prawidłowo umorzył postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie, uznając je za bezprzedmiotowe. Mając na uwadze to co stwierdzono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło