II OSK 1884/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-23
Skład orzekający: Małgorzata Jaśkowska, Jerzy Bujko, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli wydał postanowienie kończące postępowanie, mimo że strona zarzuca niewykonanie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności, jeśli wydał postanowienie kończące postępowanie, nawet jeśli strona zarzuca niewykonanie decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji strona ma prawo do wniesienia skargi na postanowienie organu, a nie skargi na bezczynność. Bezczynność organu zachodzi, gdy nie wydaje on aktu lub nie podejmuje czynności w ustawowym terminie, a nie wtedy, gdy wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie egzekucji obowiązków nałożonych decyzją administracyjną z 1999 r. Skarżący twierdzili, że organy nadzoru budowlanego nie wyegzekwowały wykonania decyzji dotyczącej przeróbek budowlanych, co powoduje niedogodności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ podejmował działania i stwierdził wykonanie obowiązków. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt II SAB/Ke 11/12 w sprawie ze skargi A. G., J. G. i S. G. na bezczynność Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach w przedmiocie egzekucji obowiązków nałożonych decyzją administracyjną oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (sygn. akt II SAB/Ke 11/12) oddalił skargę A. G., J. G .i S. G. na bezczynność Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach w przedmiocie egzekucji obowiązków nałożonych decyzją administracyjną.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga J. , A. i S. G. "na Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach odnośnie niewyegzekwowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce od Państwa K. i M. T. (...) wykonania decyzji, tj. pkt 3 i 4 (...) z dnia 26 maja 1999 r. z terminem jej wykonania 30 sierpnia 1999 r." W skardze do Sądu skarżący podali, że kierowane przez nich do organów nadzoru budowlanego liczne prośby, skargi i wnioski nie są w ogóle brane pod uwagę, a przedmiotowa sprawa jest prowadzona jednostronnie dla dobra M. T., który prowadził swoją budowę kosztem nieruchomości skarżących, sprawiając, że ich budowa (rozbudowa) nie nadaje się do zamieszkiwania. Zdaniem skarżących wykonanie instalacji wodociągowo – kanalizacyjnej oraz urządzeń sanitarnych w tym samym miejscu i w tej samej ścianie szczytowej konstrukcyjnej powoduje drganie ścian, odpadanie i spękanie tynku, oddzielenie się ich budowy (rozbudowy) od budynku jednorodzinnego. Powyższe jest wynikiem braku wzniesienia samodzielnej ściany szczytowej konstrukcyjnej zaprojektowanej i zatwierdzonej do realizacji przez Prezydenta Miasta Kielce dla budynku (rozbudowy) Państwa T. oraz niezastosowania się przez inwestora do zaprojektowanej dylatacji pomiędzy budynkami [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach wniósł o jej odrzucenie, argumentując, że zagadnienie na które zwrócili uwagę skarżący jest obecnie przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący wnieśli bowiem skargę kasacyjną od wyroku WSA w Kielcach z dnia 3 października 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 509/11 oddalającego skargę na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 22 kwietnia 2011 r. Ostatnim z wymienionych rozstrzygnięć odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżących w sprawie doprowadzenia do wykonania w/w decyzji z dnia 26 maja 1999 r. ściśle z treścią oraz zgodnie z dosłownym, literalnym brzmieniem pięciu punktów sentencji tej decyzji.
Uczestnicy postępowania K. i M. T. wnieśli o oddalenie skargi.
WSA w Kielcach postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r., dopuścił z urzędu dowód z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie wraz z uzasadnieniem z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1005/10 oraz nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem WSA w Kielcach z dnia 3 października 2011 r. o sygn. akt II SA/Ke 509/11. Sąd I instancji wskazał, że z uzasadnienia ostatniego z wymienionych orzeczeń wynika, iż prawomocną decyzją z dnia 26 maja 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce nakazał K. i M. T. wykonanie do dnia 30 sierpnia 1999 r. przeróbek mających na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu. Ze względu na brak woli zobowiązanych do dobrowolnego wykonania decyzji organ I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego postanowieniem z dnia 28 grudnia 2007 r. orzekł o wykonaniu zastępczym nałożonego obowiązku, w rezultacie czego M. T. zobowiązał się do jego wykonania samodzielnie. Mając na uwadze dalszy brak wykonania obowiązków określonych w decyzji z dnia 26 maja 1999 r. postanowieniem z dnia 10 lipca 2009 r. organ I instancji wyznaczył nowy termin zastępczego wykonania przeróbek w budynku mieszkalnym. W dniu 17 sierpnia 2009 r. K. i M. T. poinformowali o wykonaniu w/w robót budowlanych. Kierując się treścią pisma P. P. (wyznaczonego do zastępczego wykonania przedmiotowych przeróbek), w którym stwierdzone zostało, że w/w roboty zostały wykonane w pełnym zakresie, a budynek nadaje się do użytkowania, organ I instancji uznał, że decyzja z dnia 26 maja 1999 r. została wykonana w całości.
Powyższe ustalenia zakwestionowali A. , J. oraz S. G., którzy złożyli skargę do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach na bezczynność organu I instancji polegającą na niewykonywaniu w/w decyzji z dnia 26 maja 1999 r.
Postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r., wydanym na podstawie art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach oddalił w/w skargę, uznając, że nałożone obowiązki zostały wykonane. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 kwietnia 2010 r.
Wyrokiem z dnia 23 września 2010 r., sygn. VII SA/Wa 1005/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A., J. oraz S. G. na w/w postanowienie.
Następnie pismem z dnia 4 lutego 2011 r. A., J. oraz S. G., skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wnieśli o wszczęcie postępowania administracyjnego celem doprowadzenia do wykonania całości prawomocnej decyzji z dnia 26 maja 1999 r. ściśle z jej treścią i doprowadzenie budynku mieszkalnego K. i M. T. do stanu zgodnego z prawem.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. przekazał w/w wniosek do rozpatrzenia organowi właściwemu – Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce. Organ ten postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania decyzji własnej z dnia 26 maja 1999 r. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011 r. Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kielcach, po rozpatrzeniu zażalenia A., J. oraz S. G., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. WSA w Kielcach, oddalając wyrokiem z dnia 3 października 2011 r. sygn. akt: II SA/Ke 509/11 skargę A., J. oraz S. G. na powyższe postanowienie podkreślił, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne w dniu złożenia wniosku z dnia 4 lutego 2011 r. było już zakończone, a celem skarżących było faktycznie doprowadzenie do przeprowadzenia takiego postępowania ponownie. Ponadto na podstawie przedmiotowego wniosku nie było podstaw prawnych do wszczęcia jakiegokolwiek innego postępowania administracyjnego. W rezultacie organy obu instancji słusznie uznały, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. i prawidłowo orzekły o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego.
WSA w Kielcach oddalając wspomnianym na wstępie wyrokiem z dnia 27 marca 2012 r. skargę na bezczynność Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazał, że rolą Sądu było ustalenie, czy na gruncie rozpoznawanej sprawy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, czy też nie. Podkreślił, że wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swej kognicji – rozpatrując skargę na bezczynność organu – nie posiada uprawnień do dokonywania własnych ustaleń faktycznych w przedmiocie prawidłowości i zakresu wykonania nakazów określonych w ostatecznej decyzji.
W sprawie niniejszej rozstrzygnięciem takim jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia 26 maja 1999 r., wydana na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, którą nakazano K. i M. T. wykonanie do dnia 30 sierpnia 1999 r. następujących przeróbek mających na celu doprowadzenie należącego do nich budynku mieszkalnego przy ul. T. w K. do odpowiedniego stanu, w tym m. in.:
- wykonanie ściany budynku od strony granicy z działką A. i J. G., jako samodzielnej ściany granicznej tak, jak to przewidywało wydane pozwolenie na budowę z dnia 22 stycznia 1993 r. tj. w części muru bez przewodów - grubości co najmniej 25 cm oraz w części muru z przewodami kominowymi grubości co najmniej 38 cm licząc od istniejącej ściany wspólnej pomiędzy budynkami nr [...] i [...], która pokrywa się z granicą pomiędzy działkami, ścianę należy wykonać na całej wysokości budynku w ten sposób, że na odcinkach, gdzie grubość istniejącej ściany wspólnej wynosi 25 cm domurować warstwę z cegły pełnej o grubości 12 cm od strony budynku Państwa T., natomiast w pozostałej części, tj. na odcinku gdzie obecnie występują przewody kominowe, po ich likwidacji należy wykonać poza licem ściany odrębny mur grubości 38 cm z kanałami rozmieszczonymi tak, jak w projekcie technicznym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę z dnia 22 stycznia 1993 r.; organ wskazał również rozwiązanie alternatywne polegające na wymurowaniu na tym odcinku poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno - spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm o ilości przewodów zgodnie z w/w projektem technicznym, zakończonych kominem wyprowadzonym ponad dach budynku (pkt 3 decyzji);
- umieszczenie rurażu instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej wraz z rozgałęzieniami bocznymi poza licem pogrubionej ściany lub ze względów estetycznych w bruzdach, ale nie w kanałach, tak aby w miejscu bruzdy powstała grubość muru 25 cm licząc do linii rozgraniczającej zbliźniaczone budynki tj. osi obecnej ściany wspólnej (pkt 4 decyzji).
Zdaniem Sądu I instancji z analizy akt administracyjnych, odpowiedzi na skargę oraz dopuszczonych jako dowody wyroków WSA w Warszawie z dnia 23 września 2010 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1005/10) oraz WSA w Kielcach z dnia 3 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Ke 509/11) wraz z uzasadnieniami wynika, że wbrew twierdzeniom skarżących organ podejmował działania prawem przewidziane w wyniku których stwierdził, że obowiązki nałożone na zobowiązanych w pkt 3 i 4 w/w decyzji z dnia 26 maja 1999 r., zostały wykonane. Potwierdzeniem tych ustaleń jest notatka urzędowa z dnia 22 grudnia 2009 r. sporządzona przez starszego inspektora nadzoru budowlanego mgr inż. J. S. oraz notatka służbowa z dnia 15 grudnia 2009 r., sporządzona przez P. P. z Biura Konsultacji, Nadzoru i Wykonawstwa Robót Budowlanych "E. " w K. Sąd I instancji wskazał również, że skarga A., J. i S. G. na bezczynność organu I instancji – u podstaw której legło zakwestionowanie ustaleń zawartych w w/w notatkach urzędowych – została oddalona postanowieniem Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 12 lutego 2010 r. Organ stwierdził, że obowiązki zostały wykonane tak jak to określono w decyzji oraz że "wszystkie cele techniczno - budowlane zawarte w tej decyzji, a mające na celu zlikwidowanie drgań i hałasu wywoływanych przez piony wod.-kan. znajdujące się we wspólnej ścianie budynku zostały osiągnięte". Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r., a prawomocnym wyrokiem z dnia 23 września 2010 r. w sprawie oznaczonej sygnaturą akt VII SA/Wa 1005/10 WSA w Warszawie oddalił skargę na ostatnie z w/w rozstrzygnięć. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że organ I instancji nie pozostawał w bezczynności, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a materiał dowodowy potwierdził, "że na skutek prowadzonych w 2009 r. robót budowlanych, z których ostatnie prowadzone były 15 grudnia 2009 r., doszło do wykonania decyzji z 26 maja 1999 r. w całości".
Sąd I instancji zaznaczył dodatkowo, że postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce, po rozpoznaniu wniosku A., J. oraz S. G., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia do wykonania w/w decyzji z dnia 26 maja 1999 r. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem organu II instancji z dnia 13 czerwca 2011 r., na które wnioskodawcy złożyli skargę do WSA w Kielcach. Sąd, oddalając skargę, stwierdził, że "niemożliwym było wszczęcie postępowania zgodnie z żądaniem skarżących. Postępowanie egzekucyjne dotyczące wykonania decyzji z dnia 26 maja 1999 r. zostało bowiem zakończone, organ egzekucyjny (i wierzyciel zarazem) uznał, że obowiązki nałożone tą decyzją zostały zrealizowane, zaś skarżący wyczerpali prawne możliwości zakwestionowania tego stanowiska, składając wcześniej skargę w trybie art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozpoznaną opisanymi już wyżej postanowieniami ŚWINB w Kielcach z dnia 12 lutego 2010 r., a następnie GINB z dnia 1 kwietnia 2010 r. Oba organy uznały wówczas, że decyzja z dnia 26 maja 1999 r. została wykonana w całości, a z uwagi na fakt, że skarżący nie wskazują we wniosku z dnia 4 lutego 2011 r. żadnych nowych okoliczności, podnosząc wciąż zarzuty negujące stanowisko organu egzekucyjnego co do wykonania decyzji, bezprzedmiotowym byłoby wszczęcie na nowo jakiegokolwiek postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 61 k.p.a., bądź też postępowania egzekucyjnego."
WSA w Kielcach podkreślił, że Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, mając na uwadze pismo J., A. i S. G. z dnia 28 listopada 2011 r., przeprowadził w dniu 28 grudnia 2011 r. kontrolę w budynku przy ul. T. w K. W jej trakcie zostały potwierdzone poczynione uprzednio ustalenia organu I instancji, w szczególności, że wykonana jest nowa instalacja wodna i kanalizacyjna poza licem ściany wspólnej, przewody wod.-kan. zostały zaizolowane pianką poliuretanową, zaizolowane zostały także przejścia przez strop przewodów, w ścianie widoczne były zaślepione wyloty starej i z całą pewnością nieczynnej instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej. Stwierdzono również, że wykonany został odrębny trzon kominowy usytuowany w odległości ok. 74 cm od wspólnej ściany, w którym to trzonie umieszczone zostały kanały spalinowe i wentylacyjne obsługujące pomieszczenia budynku Państwa T. W ścianie wspólnej nie stwierdzono jakichkolwiek czynnych wlotów do przewodów wentylacyjnych, a widoczne stare wloty są całkowicie zaślepione. Na parterze i piętrze w pokojach na odcinku gdzie wcześniej grubość ściany wspólnej zmniejszała się do 25 cm zostało wykonane obłożenie warstwą wełny mineralnej na stelażu wykończone płytami gipsowo - kartonowymi.
Sąd I instancji stwierdził, że bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Natomiast zasadniczą kwestią dla ustalenia, że istnieje obowiązek podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jest uprzednie stwierdzenie, że ma miejsce uchylanie się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku.
WSA w Kielcach uznał, że skarżący poza podtrzymywaniem stanowiska, że obowiązki nakazane decyzją z 1999 r. nie zostały przez zobowiązanych wykonane – nie dostarczyli żadnych innych argumentów pozwalających na uznanie skargi za uzasadnioną. W konsekwencji powyższych okoliczności skoro z akt sprawy nie wynika aby, wbrew ustaleniom organu, roboty budowlane nakazane pkt 3 i 4 decyzji z dnia 26 maja 1999r. nie zostały wykonane - to brak było podstaw, by w oparciu o pismo skarżących z dnia 28 listopada 2011 r. podejmować czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wbrew argumentom skarżących nie można zatem zarzucić Świętokrzyskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Kielcach bezczynności.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła A. G. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego, a mianowicie art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na treść wyroku, poprzez niesprawdzenie czy decyzja została wykonana, a przede wszystkim czy została wykonana samodzielna ściana szczytowa z cegły pełnej grubości 12 cm na całej wysokości, długości i szerokości dla budynku nr [...] państwa T. zgodnie z pkt 3 decyzji oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę zatwierdzonym do realizacji przez wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Kielce z 22.01.1993 r. znak: [...] oraz czy zostały usunięte ze ściany szczytowej konstrukcyjnej z budynku nr [...] instalacje wodno - kanalizacyjne wraz z urządzeniami sanitarnymi takimi jak klozety, wanny, zlewozmywaki, umywalki i inne z całej wysokości budynku oraz instalacje gazowe wraz z urządzeniami gazowymi zamontowane na tej ścianie i w tej ścianie szczytowej obsługujące wyłącznie budynek Państwa T.
W związku z powyższym strona wnosząca skargę kasacyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że organy nadzoru budowlanego, w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym, uznały decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 26 maja 1999 r. za wykonaną, o czym świadczy niewykonanie opinii technicznej przez PINB, o którą wnosiła skarżąca. Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał, że fundamentalna dla sprawy notatka z dnia 15 grudnia 2009 r., na której Sąd się oparł nie stwierdza wykonania decyzji z jej literalnym brzmieniem zwłaszcza pkt 3 i 4 decyzji, a ponadto z notatek P. P. z 2 października 2009 r. i 9 listopada 2011 r. ewidentnie wynika, że decyzja nie została wykonana i w dalszym ciągu skarżąca i jej rodzina odczuwa niedogodności z tego tytułu. Jego zdaniem nie można uznać decyzji za wykonaną skoro nie zbudowano samodzielnej ściany szczytowej z cegły pełnej grubości 12 cm dla budynku Państwa T. oraz że nie zostały usunięte urządzenia sanitarne i gazowe ze ściany należącej do skarżącej, które obsługują w dalszym ciągu ich budynek. Wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że jej budynek w dalszym ciągu nie nadaje się do zamieszkania z powodu w/w uciążliwości, a winę za ten stan rzeczy ponoszą organy nadzoru budowlanego, które nie respektują własnych decyzji, a także prawomocnych wyroków sądowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. i M. T. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając swoje stanowisko podali, że argumenty kasatora dotyczące niewykonania decyzji z dnia 26 maja 1999 r. nie znajdują oparcia w faktach. Przeróbki nakazane w powyższej decyzji były dokonywane pod stałą kontrolą urzędów, co potwierdzają liczne dokumenty. Ze wszystkich wykonanych w czasie postępowań ekspertyz biegłych rzeczoznawców i inspektorów budowlanych wynika, iż ściana została wykonana, pod względem konstrukcyjnym, prawidłowo, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a budynki nadają się do użytkowania.
Uczestnicy postępowania ponadto wskazali, że w skardze kasacyjnej jej autor posłużył się nieprawdziwymi danymi. Ich zdaniem decyzja z dnia 26 maja 1999 r. nie nakazywała "wykonanie przez Państwa T. ściany szczytowej, konstrukcyjnej pełnej grubości 12 cm na całej wysokości, długości" zatem nie można podnosić niedopełnienia obowiązków przez organy nadzoru budowlanego, gdy punkt odniesienia nie jest wskazany prawidłowo. Po drugie cała konstrukcja budynku, nie oddziela się od budynku skarżących - jak wskazują Państwo G. w skardze kasacyjnej. Nie jest także prawdziwe stwierdzenie, iż urządzenia instalacji kanalizacyjnej i gazowej oraz inne pozostały w ścianie szczytowej do dalszego korzystania Państwa T. Nie potwierdzone jest natomiast, że praca ww. urządzeń powoduje drganie ścian, głośne hałasy, głośny szum wody rozchodzący się po całej ścianie, odpadanie tynku, spękanie ściany.
Państwo T. podali, że przywoływana w skardze kasacyjnej przez skarżących opinia P. P. jest opinią wydana w trakcie wykonywanych prac. Nie jest to opinia ostateczna. Natomiast opinię techniczną oceniającą całość prac wykonywanych nakazaną decyzją P. P. wydał później tj. w dniu 21 grudnia 2009 r., w której potwierdził prawidłowość wykonywanych prac.
Uczestnicy postępowania podkreślili, za uzasadnieniem ŚWINB w Kielcach z dnia 12 lutego 2010, iż w miejscu ściany z cegieł grubości 12 cm na odcinkach gdzie ściana pomiędzy budynkami ma grubość 25 cm wykonana została lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełna mineralną i wykończeniem płytami gipsowo- kartonowymi, która to konstrukcja ma lepsze własności izolacji akustycznej w porównaniu z rozwiązaniem z decyzji. W chwili obecnej stare przewody wodociągowo-kanalizacyjne są wyłączone z pracy w sposób uniemożliwiający ich ponowne włączenie w przyszłości. Poza tą ścianą o grubości 38 cm., która jest ścianą pełną, na licu tej ściany od mieszkania P. T. została wybudowana nowa instalacja wodno - kanalizacyjna wraz z rozgałęzieniami. Poza ścianą w pomieszczeniu znajdują się zlewozmywak, wanna i sedes. Kanały wentylacyjne zostały wybudowane w pomieszczeniu P. T., piecyk gazowy również nie jest podłączony do ściany lecz do kanałów wentylacyjnych, które znajdują się w pomieszczeniu T.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie egzekucji obowiązków nałożonych na K. i M. T. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce z dnia 26 maja 1999 r. (zobowiązanie do wykonania przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. T. w K.). W związku z tym wskazać trzeba, że o bezczynności organu mówi się wówczas, gdy organ nie wydaje decyzji, postanowienia lub też innego aktu, bądź nie podejmuje stosownej czynności w ustawowo określonym terminie. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi również wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Przenosząc powyższe ogólne uwagi dotyczące pojęcia bezczynności na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że skarga na bezczynność Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mogła być uwzględniona z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim, co znajduje swoje odzwierciedlenie w aktach sprawy, organ w ramach postępowania egzekucyjnego podejmował czynności zmierzające do skutecznego wyegzekwowania obowiązków nałożonych na K. i M. T. decyzją z 26 maja 1999 r. Nie ulega również wątpliwości, że podejmowane były czynności mające na celu kontrolę prawidłowości wykonania spornych prac budowlanych w budynku przy ul. T. w K. (kontrola z dnia 28 grudnia 2012 r.).
Podkreślić również trzeba, że Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 13 czerwca 2011 r. wydał postanowienie którym utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce odmawiające skarżącym wszczęcia postępowania administracyjnego, w którym A. i J. G. oraz S. G. żądali doprowadzenia do wykonania w całości decyzji z dnia 26 maja 1999 r. Decyzja ta została poddana kontroli sądowoadministracyjnej. WSA w Kielcach wyrokiem z dnia 3 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Ke 509/11) oddalił skargę Państwa G. Wyrok ten nie jest prawomocny, ponieważ została wniesiona skarga kasacyjna do NSA, który do chwili obecnej sprawy nie rozstrzygnął. W tym właśnie postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny oceni, czy odmowa wszczęcia postępowania dotyczącego wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 26 maja 1999 r. była uzasadniona.
Omówione wyżej okoliczności - zdaniem NSA - świadczą o tym, że organ w niniejszej sprawie nie pozostawał w bezczynności, ponieważ, jak wskazano wyżej, bezczynność ma miejsce wówczas gdy organ nie wydaje decyzji lub postanowienia, mimo nałożonego ustawą obowiązku. Tymczasem w niniejszej sprawie organ wydał postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W takiej sytuacji zainteresowany ma zapewnioną ochronę prawną w postaci możliwości wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie organu, a nie skargi na bezczynność. Jak wspomniano wydanie określonego aktu lub podjęcie przez organ stosownej czynności czyni niezasadnym twierdzenie strony o bezczynności.
Odnosząc się do argumentów strony skarżącej, przedstawionych zarówno w skardze, jak też w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że w niniejszym postępowaniu sądowym, dotyczącym bezczynności organu nadzoru budowlanego, nie było możliwości oceny jakości wykonanych robót. Sąd nie oceniał i nie mógł oceniać w ramach tego postępowania, czy roboty budowlane, o których mowa w decyzji z 26 maja 1999 r. zostały wykonane prawidłowo, ponieważ przedmiotem postępowania jest bezczynność organu administracji publicznej.
Przedstawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego tj. art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie Naczelny Sąd Administracyjny uznał za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to tzw. błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Należy zauważyć, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji w ogóle nie dokonywał wykładni cytowanego przepisu. Stąd też niezrozumiały jest zarzut jego naruszenia przez błędną wykładnię. Natomiast z uzasadnienia skargi kasacyjnej można wywnioskować, że jej autorowi chodziło w istocie o naruszenie przez Sąd I instancji art. 84a ust. 2 pkt 2 poprzez jego niezastosowanie.
W myśl art. 84a ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Przepis ten ma charakter kompetencyjny. Wyjaśniono w nim, co obejmuje kontrola przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego, należąca - zgodnie z art. 84 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy - do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego oraz jakie są obowiązki organów nadzoru budowlanego podczas kontroli stosowania przepisów Prawa budowlanego. Przepis ten uprawnia organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia kontroli w jaki sposób uczestnicy procesu budowlanego wykonują obowiązki nałożone m. in. decyzjami administracyjnymi. Kontrola jest prowadzona z urzędu. Z inicjatywą wszczęcia postępowania kontrolnego może wystąpić także osoba trzecia. Jednakże w takiej sytuacji organ nadzoru nie jest związany oceną prawną i faktyczną przedstawioną przez taką osobę. Postępowanie kontrolne nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Zatem nawiązując do wywodów przedstawionych we wstępnej części uzasadnienia nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu nadzoru budowlanego, dotyczącej postępowania kontrolnego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło