VII SA/Wa 1005/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-23
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Joanna Gierak – Podsiadły, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny (wierzyciel) pozostaje w bezczynności, jeśli pomimo stwierdzenia, że zobowiązany przystąpił do wykonania nałożonych obowiązków, skarżący kwestionują prawidłowość wykonania tych obowiązków?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny (wierzyciel) nie pozostaje w bezczynności, jeśli podejmuje czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a następnie, w sytuacji gdy zobowiązany przystąpił do wykonania nałożonych obowiązków, nadzoruje te prace. Kwestia prawidłowości wykonania nałożonych decyzji nie jest przedmiotem postępowania w sprawie skargi na bezczynność wierzyciela, lecz powinna być rozpatrywana w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które oddaliło skargę skarżących na bezczynność wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego). Skarżący zarzucali, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1999 r. nakazująca wykonanie określonych przeróbek w budynku nie została wykonana w całości ani przez zobowiązanych, ani w ramach wykonawstwa zastępczego. Organy administracji uznały, że obowiązki zostały wykonane, a wierzyciel nie pozostaje w bezczynności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi A. G., J. G. i S. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność skargę oddala
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. i J. G. oraz S. G. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], utrzymujące w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2010 r.
Wskazanym rozstrzygnięciem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 6 § 1a, art. 17, art. 23 § 1 i § 4 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) w związku z art. 123 k.p.a., oddalił skargę A. i J. G. oraz S. G. na bezczynność wierzyciela, tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., w sprawie egzekucji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji podał następujące okoliczności faktyczne:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. decyzją z [...] maja 1999 r., znak: [...] nakazał K. i M. T. zam. K. ul. T. [...] wykonanie w terminie do dnia 30 sierpnia 1999 r. określonych przeróbek w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu. Zakres prac miał obejmować: usunięcie z istniejących przewodów kominowych we wspólnej ścianie grubości 38 cm pionów kanalizacyjnych i wodociągowych oraz odgałęzień bocznych znajdujących się w ścianie wspólnej, wypełnienie istniejących przewodów kominowych materiałem tłumiącym hałas lub alternatywnie zabetonowanie na całej wysokości, zlikwidowanie wystającego ponad dach komina, wykonanie ściany budynku od strony granic z działką A. i J. G., w następujący sposób: na odcinkach, gdzie obecnie grubość istniejącej wspólnej ściany wynosi 25 cm należy domurować warstwę z cegły pełnej grubości 12 cm od strony budynku Państwa T., natomiast na odcinku ściany o grubości 38 cm, gdzie występują przewody kominowe, po likwidacji tych przewodów, należy wykonań poza licem istniejącej ściany odrębny mur grubości 38 cm z kanałami wentylacyjnymi albo alternatywnie, zamiast wykonania tego odrębnego muru dopuszczono rozwiązanie polegające na wymurowaniu poza licem istniejącej ściany odrębnego trzonu wentylacyjno-spalinowego z pustaków wentylacyjnych i spalinowych obudowanych cegłą grubości 6,5 cm o ilości przewodów zgodnej z projektem technicznym, zakończonych kominem wyprowadzonym ponad dach budynku. Ponadto decyzja ta nakazywała, aby ruraż instalacji wodociągowo-kanalizacyjnej to jest piony wodociągowo-kanalizacyjne wraz z rozgałęzieniami bocznymi umieścić poza licem pogrubionej ściany lub ze względów estetycznych w bruzdach, ale nie w kanałach, jak również nakazywała dokonanie izolacji rurażu wodociągowo-kanalizacyjnego to jest pionów wodociągowo-kanalizacyjnych wraz z odgałęzieniami bocznymi materiałem dźwiękochłonnym w celu zapobieżenia powstawaniu i rozchodzeniu się hałasów. Jednocześnie wskazano, że powyższe roboty należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej, a inwestor obowiązany jest zawiadomić organ I instancji o wykonaniu w/w robót budowlanych przedkładając opinię osoby uprawnionej, stwierdzającą prawidłowość ich wykonania.
W wyniku odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 1999 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, a skarga K. i M. T. na powyższą decyzję ostateczną została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] z [...] maja 2000 r., sygn. [...].
W efekcie postępowań nadzwyczajnych, nawet zmieniających ostateczne rozstrzygnięcia, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r., znak: [...] podlegała wykonaniu licząc od dnia [...] października 2007 r., to znaczy od momentu wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z [...] października 2007 r., sygn. akt [...], oddalającego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 110/07 dotyczącego postępowania wznowieniowego.
W związku z tym, że zobowiązani nie przystępowali dobrowolnie do wykonywania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r., pomimo istnienia obowiązku jej wykonania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. przesłał K. i M. T. upomnienie z [...] października 2007 r., którym wezwał ich do wykonania określonych prac. Pomimo upomnienia obowiązek nie został wykonany.
W efekcie tego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. przesłał zobowiązanym tytuł wykonawczy z [...] listopada 2007 r., wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne.
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał postanowienie z [...] grudnia 2007 r., znak: [...], którym postanowił: w punkcie I: wykonać zastępczo na koszt i niebezpieczeństwo K. i M. T. przeróbki budynku mieszkalnego przy ul. T. [...] w K. nakazane decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r., mające na celu doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu, w punkcie II: wezwać zobowiązanych K. i M. T. do wpłacenia w terminie do dnia 18 lutego 2008 r. kwoty w wysokości 30.000 zł tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z jednoczesnym określeniem, że w przypadku niewpłacenia w/w kwoty w wyznaczonym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.
Zażalenie na powyższe postanowienie zostało wniesione z uchybieniem terminu, co poskutkowało wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w [...] postanowienia z [...] marca 2008 r., znak: [...], stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
Po zebraniu ofert od firm oferujących wykonanie zastępcze obowiązku, organ I instancji poddał analizie przedłożone kosztorysy i stwierdził, że określona w wydanym postanowieniu z [...] grudnia 2007 r. kwota zaliczki na poczet zastępczego wykonania robót wynosząca 30.000 zł, jest niewystarczająca i należy ją zwiększyć o dalsze 20.000 zł. W związku z poczynieniem takich ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał postanowienie z [...] maja 2008 r., znak: [...], którym wezwał zobowiązanych K. i M. T. do wpłacenia w terminie do dnia 15 czerwca 2008 r. kwoty w wysokości 20.000 zł. tytułem zwiększenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Powyższe postanowienie organu powiatowego utrzymane zostało w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2008 r., znak: [...]. Skarga K. i M. T. na ww. rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2008 r., postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...] została odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przed którym toczy się postępowanie w sprawie ze skargi K. i M. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2008 r., znak: [...], w dniu [...] lipca 2008 r. wydał postanowienie (sygn. akt VII SA/Wa 743/08), którym wstrzymał wykonanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r., [...]. Powyższe postanowienie poskutkowało wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] postanowienia z [...] sierpnia 2008 r., znak: [...] o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku wykonania przeróbek budynku mieszkalnego przy ul. T. [...] w K. nakazanych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r., znak: [...], do czasu uprawomocnienia się postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lipca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 743/08. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 5 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1154/08, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lipca 2008 r. i odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1994 r. Fakt powyższy spowodował kontynuację postępowania egzekucyjnego, będącego na etapie ściągania przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego należności pieniężnych. Na początku 2009 r. należność pieniężna została ściągnięta.
W dniu 16 marca 2009 r. w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. stawił się M. T. i oświadczył, iż od dnia 11 marca 2009 r. samodzielnie przystąpił do wykonania decyzji. Jednocześnie zobowiązał się do wykonania obowiązku do dnia 30 czerwca 2009 r.
Przeprowadzona w dniu 17 marca 2009 r. kontrola oraz następne kontrole w dniach 30 marca 2009 r. i 31 marca 2009 r., jak również oględziny w dniu 21 kwietnia 2009 r. bezspornie wykazały, że obowiązek był wykonywany.
Oględziny przeprowadzone przez organ I instancji w dniu 6 lipca 2009 r. wykazały, iż wykonane zostało na odcinku ściany o grubości 25 cm obłożenie warstwą wełny mineralnej na stelażu wykończone płytami gipsowo-kartonowymi. Ponadto wykonany został odrębny trzon usytuowany w odległości 74 cm od ściany, w którym to trzonie umieszczone zostały kanały spalinowe i wentylacyjne obsługujące pomieszczenia budynku Państwa T. W kanały wentylacyjne w ścianie rozdzielającej budynki wsypane zostały luźne kawałki styropianu, a kanał, w którym był przewód kanalizacyjny i pion wodociągowy został zabetonowany. Komin wystający ponad dachem został rozebrany do wysokości otworów bocznych wlotów i zakryty od góry obróbką blacharską. Wykonano nową instalację wodną i kanalizacyjną poza licem ściany między budynkami, przewody wodno-kanalizacyjne zostały zaizolowane pianką poliuretanową, zaizolowane były także przejścia przez strop przewodów. W czasie tych oględzin od strony budynku Państwa T. dokonano odkucia otworów (w piwnicy trzy otwory, na piętrze dwa otwory) stwierdzając, że przewody wypełnione są pokruszonymi kawałkami styropianu. Natomiast gdy organ egzekucyjny dokonywał oględzin ściany od strony budynku Państwa G. zastał tam już wykute przez Państwo G. cztery otwory. W otworach tych nie było styropianu, a według oświadczenia Państwa G. w trzech przewodach nie było żadnego wypełnienia, natomiast w przewodzie w garażu wysypało się wiaderko suchego styropianu. Organ I instancji uznał, że obowiązki określone w decyzji nie zostały wykonane w całości i dużą część zrealizowanych robót budowlanych wykonano niedbale i niefachowo. Organ zwrócił uwagę, że istniejące przewody kominowe nie zostały prawidłowo i całkowicie wypełnione materiałem tłumiącym hałas, ponieważ przewody te zostały zasypane kawałkami pokruszonych płyt styropianowych luzem, co nie gwarantuje, że wypełnienie to wykonane jest szczelnie i na całej wysokości przewodów. Ponadto wskazał, że nie rozebrano komina wystającego ponad dach.
W związku z takimi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wydał postanowienie z [...] lipca 2009 r., znak: [...], którym wyznaczył nowy termin zastępczego wykonania przeróbek w budynku mieszkalnym przy ul. T. [...] w K. - na dzień 1 września 2009 r., z określeniem, że roboty budowlane będą kontynuowane do ich zakończenia.
W dniu 6 sierpnia 2009 r. organ I instancji przeprowadził kontrolę w przedmiotowym budynku stwierdzając, że M. T. wykonywał rozbiórkę komina wystającego ponad dach oraz dokonywał zapełniania od góry przewodów pokruszonym styropianem. Ponadto organ I instancji zapisał w protokole, że podczas oględzin J. G. usuwał z przewodów pokruszony styropian otworami wykutymi od swojej strony od dołu przewodów.
Oględziny przeprowadzone w dniu 28 sierpnia 2009 r. wykazały, że stary komin na dachu został całkowicie rozebrany do poziomu dachu i wykonano w tym miejscu nowe pokrycie dachu.
Wykonanie zastępcze wyznaczone na dzień 1 września 2009 r. nie doszło do skutku z powodu nieobecności Państwa T. w ich budynku i jednoczesnego oświadczenia wykonawcy, że w zaistniałej sytuacji, nie mając zgody właściciela posesji na wejście nie podejmuje się wykonania robót z dachu.
P. P. z biura "[...]" działający na zlecenie Państwa G. wystąpił do organu I instancji pismem doręczonym w dniu 2 października 2009 r., w którym wyraził pogląd, że część robót wykonana została w miarę prawidłowo, lecz nie wiadome jest, czy zaślepienie kanałów odłamkami styropianu wykonano prawidłowo z właściwym jego zagęszczeniem i niewiadome jest również, czy odłączone części instalacji wodno-kanalizacyjnej nie mogą być ponownie uruchomione. P.P. wyraził między innymi pogląd, że w celu uzyskania trwałego zabezpieczenia przed możliwością powrotu do stanu poprzedniego należy kanały wentylacyjne wypełnione styropianem dodatkowo wypełnić pianką poliuretanową, a ponadto należy wypełnić pianką poliuretanową odłączone części instalacji wodno-kanalizacyjnej.
W dniu 23 października 2009 r. P. P. przedłożył w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. ofertę-wycenę wykonania robót, z której wynikało, że planowane jest wykonanie wstrzyknięcia pianki poliuretanowej w 42 wykonane uprzednio otwory w ścianie prowadzące do przewodów kominowych, a ponadto planowane jest wstrzyknięcie pianki poliuretanowej w 14 miejscach w elementy starej nieczynnej instalacji wodno-kanalizacyjnej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. zgodził się z poglądem, że zasypanie pokruszonymi kawałkami styropianu przewodów wentylacyjnych jest niewystarczające i w związku z tym wydał postanowienie z [...] października 2009 r., znak: [...], którym wyznaczył nowy termin zastępczego wykonania przeróbek w budynku mieszkalnym przy ul. T. [...] w K. - na dzień 15 grudnia 2009 r., z określeniem, że roboty budowlane będą kontynuowane do ich zakończenia, a przeróbki w budynku mieszkalnym wykona P. P.
Podczas wykonania zastępczego i oględzin w dniu 15 grudnia 2009 r. stwierdzono, że Pan M. T. wykonał częściowo nawiercenie otworów prowadzących do kanałów wentylacyjnych i wstrzyknął w te otwory piankę. P. P. sprawdził poprawność już wykonanych robót i wykonał dalsze roboty zakończając je. Wstrzyknięto piankę także w elementy starej nieczynnej instalacji wodno-kanalizacyjnej.
W dniu 21 grudnia 2009 r. P. P. przedłożył w organie I instancji pismo-notatkę służbową stwierdzającą, że kanały kominowe zostały prawidłowo wypełnione pianką techniczną CMI, poprzez otwory wywiercone co 80 cm, i zaślepiono podejścia instalacyjne i tym samym wykonano w pełnym zakresie roboty objęte postanowieniem organu powiatowego z [...] października 2009 r., a budynek nadaje się do użytkowania.
W konsekwencji powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. uznał, że decyzja z [...] maja 1999 r., znak: [...], została wykonana w całości.
Przedstawione wyżej okoliczności, zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przemawiały za stwierdzeniem, że skoro obowiązek został wykonany to brak jest podstaw do podejmowania w tej sprawie jakichkolwiek działań przez wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K., a tym samym nie można stwierdzić również bezczynności wierzyciela.
Organ wojewódzki, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez A. i J. G. oraz S. G. w skardze na bezczynność wierzyciela, sprowadzających się do kwestionowania wykonania w całości obowiązków określonych w decyzji z [...] maja 1999 r. zauważył, że decyzja ta przewidywała alternatywne rozwiązania mające na celu zlikwidowanie drgań i hałasu wywołanych przez piony wodno-kanalizacyjne znajdujące się we wspólnej ścianie budynku. Zauważył też, że wszystkie cele techniczno-budowlane zawarte w rozstrzygnięciu zostały osiągnięte.
Zażalenie na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2010 r. złożyli A. i J. G., zarzucając, iż zostało wydane na podstawie ustaleń niezgodnych ze stanem faktycznym. Wskazali, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nie została w dalszym ciągu wykonana, ani przez stronę zobowiązaną do jej wykonania, ani przez firmę, która podjęła się wykonania obowiązków wynikających z w/w decyzji, w ramach wykonawstwa zastępczego.
Po rozpatrzeniu zażalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2010r., uznając, iż odpowiada ono prawu.
Organ odwoławczy powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 146/06, wskazał, że bezczynność wierzyciela polega na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zaznaczył, że obowiązkiem wierzyciela nie jest jedynie doprowadzenie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Niepodejmowanie działań przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego również może być uznane za bezczynność, w rozumieniu art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
I dalej, biorąc pod uwagę działania podejmowane w sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. celem wyegzekwowania obowiązków wynikających z decyzji [...] maja 1999 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na obecnym etapie sprawy nie można uznać skargi na bezczynność wierzyciela za zasadnej. Odnośnie zarzutów skarżących dotyczących niepełnego wykonania decyzji z [...] maja 1999 r. podał, iż zarzuty te nie mogą zmienić powyżej przedstawionej oceny sprawy, albowiem zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, że obowiązki określone w decyzji z [...] maja 1999 r. zostały wykonane.
A. i J. G. oraz S. G. nie zgodzili się z wyżej wskazanym rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. i wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie.
Skarżący wskazali, iż żaden z punktów prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z [...] maja 1999 r. nie został ściśle przez zobowiązanych wykonany i w dalszym ciągu dom nie nadaje się do zamieszkania. Podnieśli m.in., że nadal cała instalacja wodociągowo-kanalizacyjna pozostała w ścianie szczytowej, jest nienaruszona i daje możliwość do dalszego korzystania z niej, a to świadczy o niewykonaniu pkt. 1 ww. decyzji z 1999 r. Dalej wskazali, że przewody kominowe nie zostały wypełnione materiałem tłumiącym hałas (zgodnie z pkt. 2 decyzji), bo o wykonaniu tego obowiązku nie może świadczyć zasypanie przewodów kawałkami suchego styropianu. Wskazali także na niewykonanie ściany szczytowej z cegły pełnej grubości 12 cm – zgodnie z pkt 3 decyzji z 1999 r. i pozwoleniem na budowę. Skarżący wskazali również na niezrealizowanie pkt 4 i 5 decyzji ostatecznej podnosząc, że instalacja wodno-kanalizacyjna pozostała w tym samym miejscu. W związku z powyższym skarżący wnieśli o nakazanie przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, celem doprowadzenia budynku mieszkalnego Państwa T. do stanu zgodnego z prawomocną decyzją, z uwzględnieniem "ścisłym" jej treści.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
W dniu 31 sierpnia 2010 r. wpłynęło do Sądu pismo M. i K. T. z wnioskiem o oddalenie skargi. W piśmie tym wskazano, że roboty określone w decyzji zostały wykonane prawidłowo i zgodnie ze sztuką budowlaną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2010 r. oddalające skargę skarżących złożoną w trybie przewidzianym w art. 6 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej: u.p.e.a.).
Orzeczenie to w ocenie Sądu jest prawidłowe, tj. oparte na prawidłowo poczynionych ustaleniach faktycznych i prawidłowej wykładni ww. przepisu prawa, stanowiącego materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1a).
Z treści przytoczonych przepisów wynika, iż na wierzycielu ciąży nie powinność, ale obowiązek doprowadzenia do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i stosowania środków przewidzianych w przepisach celem wyegzekwowania wykonania obowiązku. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga. Skarga ta będzie zasadna jeżeli w toku postępowania (zainicjowanego tą skargą) okaże się, że wierzyciel pozostaje w stanie bezczynności - w sytuacji uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Przy czym, stan bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wiąże się z niezakończeniem tego postępowania w określonym terminie, lecz z niepodejmowaniem określonych przepisami prawa czynności.
Bezczynność wierzyciela polega bowiem na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego. Wierzyciel jest więc bezczynny, jeżeli w razie stwierdzenia uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku nie wzywa go do wykonania obowiązku, i w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Nadto, wierzyciel (będący w niektórych sytuacjach zarazem organem egzekucyjnym), będzie pozostawał w stanie bezczynności także wówczas, gdy we wszczętym postępowaniu egzekucyjnym nie będzie podejmował stosowanych działań celem zastosowania środka egzekucyjnego.
Dostrzegając powyższe przypomnieć trzeba, iż postępowanie zakończone zaskarżonym do Sądu orzeczeniem zainicjowane zostało pismem skarżących z 14 stycznia 2010 r. W piśmie tym, stanowiącym skargę przewidzianą w ww. art. 6 § 1 a u.p.e.a. skarżący wskazali na niewykonanie obowiązków wynikających z decyzji ostatecznej wydanej w dniu [...] maja 1999 r. Wnieśli o wykonanie tej decyzji ściśle z jej treścią podnosząc, że te roboty budowlane, które dotychczas zostały wykonane przez zobowiązanych nie mogą świadczyć o wykonaniu ww. decyzji w całości. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zajmując się sprawą na skutek wniesionego zażalenia uznał, iż w okolicznościach faktycznych nie można zarzucić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. (będącego zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym) bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym. Zauważył, że wierzyciel postępował zgodnie z obowiązującą procedurą, tj. podejmował czynności celem wyegzekwowania obowiązków określonych w ww. decyzji z [...] maja 1999 r.. Zauważył także, że obowiązki wynikające z tej decyzji zostały wykonane, na co wskazuje zebrany materiał dowodowy.
Sąd tak dokonaną ocenę sprawy w pełni podziela. Zdaniem Sądu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. nie pozostaje bowiem w bezczynności, o której mowa w ww. art. 6 u.p.e.a., w związku z decyzją tego organu z [...] maja 1999 r.
Orzeczeniem tym, ostatecznym i wymagalnym, w oparciu o art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nałożono w 5 pkt. na inwestorów – K. i M. T., obowiązki wykonania określonych robót budowlanych celem doprowadzenia budynku przy ul. T. [...] w K. do odpowiedniego stanu. Przy czym, zauważyć w tym miejscu trzeba, iż orzeczenie to "wróciło" do obrotu prawnego na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1010/07. Tym samym od tego orzeczenia Sądu wierzyciel mógł przystąpić do egzekwowania obowiązków określonych w ww. decyzji z 1999 r., w sytuacji uchylania się zobowiązanych od wykonania tego orzeczenia.
Z akt sprawy wynika, że PINB dla Miasta K. postępował w powyższym zakresie w sposób prawidłowy. Miał na uwadze, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczne rozstrzygnięcie podlegające wykonaniu oraz, że zobowiązani do wykonania tego rozstrzygnięcia w zakreślonym terminie nie przystąpili. Tym samym w dniu [...] października 2007 r. skierował do zobowiązanych upomnienie wzywając ich do wykonania decyzji z [...] maja 1999 r. W dniu [...] listopada 2007 r. -wobec bezskuteczności upomnienia- wystawił tytuł wykonawczy, a następnie w dniu [...] grudnia 2007 r. wydał postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego zobowiązując jednocześnie do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania. Następnie, akta sprawy wskazują na to, iż wierzyciel (i zarazem organ egzekucyjny) przystąpił do poszukiwania wykonawcy robót. Na podstawie zgromadzonych ofert cenowych różnych firm za konieczne uznał zwiększenie zaliczki na koszty wykonania zastępczego i w dniu [...] maja 2008 r. wydał w tym zakresie stosowane postanowienie. W tym miejscu dostrzec trzeba, iż na skutek orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lipca 2008 r. (wstrzymującego wykonanie decyzji z [...] maja 1999 r.), doszło do wstrzymania i zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z [...] listopada 2008 r., z uwagi na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 listopada 2008 r., uchylające ww. postanowienie Sądu I instancji i odmawiające wstrzymania wykonania decyzji z [...] maja 1999 r. Dalej, akta administracyjne sprawy wskazują na to, iż na początku 2009 r. doszło do wyegzekwowania kwot od zobowiązanych na poczet wykonania zastępczego, a jednocześnie zobowiązani poinformowali o przystąpieniu do wykonania robót określonych w decyzji z 1999 r. To zaś spowodowało, że wierzyciel nie wyznaczył terminu wykonania zastępczego. Takie działanie nie może być jednak ocenione jako wadliwe (świadczące o bezczynności wierzyciela). W sytuacji bowiem przystąpienia przez zobowiązanych do wykonania obowiązków, organ egzekucyjny mógł odstąpić od zastosowania środka egzekucyjnego. Dodać przy tym trzeba, że organ ten chociaż nie wyznaczył na początku 2009 r. terminu wykonania zastępczego, to nadzorował prace wykonywane przez zobowiązanych. Okoliczność ta wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych protokołów kontroli (począwszy od protokołu z 17 marca 2009 r., a skończywszy na protokole z 15 grudnia 2009 r.). Protokoły te potwierdzają, iż obowiązek przez zobowiązanych był wykonywany. Wskazują też na to, że wierzyciel zgłaszał swoje uwagi co do przeprowadzanych robót budowlanych, a stwierdzając podczas jednej z kontroli, iż są one wykonywane niedbale i niefachowo, wydał postanowienie wyznaczające na dzień 1 września 2009 r. termin wykonania zastępczego (uznając w zaistniałych okolicznościach sprawy za konieczne zastosowanie środka egzekucyjnego). Z uwagi na to, iż do wykonania zastępczego w ww. terminie nie doszło z winy zobowiązanych, kolejny termin PINB dla Miasta K. wyznaczył na 15 grudnia 2009 r. W konsekwencji przeprowadzonych w tym dniu robót wierzyciel uznał, że decyzja z [...] maja 1999 r. została wykonana w całości.
Powyższe -w ocenie Sądu- świadczy o tym, iż z pewnością w okresie do 15 grudnia 2009 r. (na kiedy to wyznaczono kolejny termin wykonania zastępczego), nie można zarzucić PINB dla Miasta K. bezczynności w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Organ ten w odpowiednim czasie, tj. po orzeczeniu NSA z 12 października 2007 r., podjął czynności celem wszczęcia wobec zobowiązanych -uchylających się od wykonania obowiązków- postępowania egzekucyjnego, a następnie z uwagi na bezskuteczność upomnienia wystawił na zobowiązanych tytuł wykonawczy i przystąpił do zastosowania środka egzekucyjnego. PINB dla Miasta K. podejmował więc działania celem wyegzekwowania wykonania robót budowlanych wynikających z ostatecznego orzeczenia.
Nadto -w ocenie Sądu- brak jest podstaw do przyjęcia w sprawie, że PINB dla Miasta K. pozostaje w bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji po [...] grudnia 2009 r. Materiał dowodowy potwierdza bowiem, że na skutek prowadzonych w 2009 r. robót budowlanych, z których ostatnie prowadzone były [...] grudnia 2009 r., doszło do wykonania ww. decyzji z [...] maja 1999 r. w całości. Taki stan rzeczy wynika m.in. z notatki służbowej sporządzonej w dniu [...] grudnia 2009 r. Skoro zaś doszło do wykonania wskazanej decyzji z dniem [...] grudnia 2009 r., to nie można zarzucić organowi po tym terminie bezczynności przewidzianej w art. 6 § 1 a u.p.e.a.
Oceny Sądu w tym zakresie nie zmienia treść skargi, w której podniesiono, że żaden z obowiązków nałożony decyzją z 1999 r. nie został wykonany.
Obszerne akta administracyjne, w tym w szczególności znajdujące się w tych aktach protokoły kontroli z oględzin na nieruchomości, wskazują na to, że zobowiązani w 2009 r. prowadzili roboty budowlane celem wykonania wszystkich obowiązków określonych w 5 punktach rozstrzygnięcia decyzji z 1999 r. W wyniku tych robót zakończonych 15 grudnia 2009 r., wierzyciel (a zarazem organ egzekucyjny) przyjął, iż cele techniczno-budowlane zawarte w rozstrzygnięciu decyzji z [...] maja 1999 r., a mające prowadzić do zlikwidowania drgań i hałasu wywoływanych przez piony wodno-kanalizacyjne znajdujące się we wspólnej ścianie budynku, zostały osiągnięte. Na tej też podstawie organ przyjął, iż decyzja z 1999 r. została wykonana w całości.
Jednocześnie należy podnieść, iż Sąd rozpoznając skargę skarżących na bezczynność wierzyciela nie może ocenić, czy wykonanie decyzji z [...] maja 199 r. było prawidłowe. Na ten zaś aspekt sprawy zdają się wskazywać skarżący w swoich pismach wywodząc, iż roboty budowlane nie doprowadziły do ścisłego wykonania rozstrzygnięcia decyzji.
Z akt sprawy i pism skarżących wynika, że wykonując decyzję, zobowiązani nie usunęli ze ściany wspólnej budynków przewodów wodociągowo-kanalizacyjnych w sytuacji, gdy decyzja nakazywała ich usunięcie. Przewody te zostały jednak (jak uznał organ) wyłączone z pracy w sposób uniemożliwiający ich włączenie w przyszłości (przy czym – skarżący są innego zdania). Nadto, w miejsce ściany z cegieł grubości 12 cm na odcinkach gdzie ściana pomiędzy budynkami ma grubość 25 cm, wykonana została lekka ścianka na ruszcie metalowym z wypełnieniem wełną mineralną i wykończeniem płytami gipsowo-kartonowymi (mająca dawać -zdaniem organu- lepszy efekt, niż rozwiązanie przyjęte w decyzji z 1999 r.). W pozostałym zakresie roboty wykonano tak jak to zostało określone w decyzji.
Dostrzegając powyższe, Sąd stwierdza, iż kwestia wykonania decyzji, tj. prawidłowości wykonania przeprowadzonych na jej podstawie robót budowlanych, winna być oceniona nie w postępowaniu egzekucyjne, a w odrębnym – prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, na których to taki obowiązek spoczywa. Stosownie bowiem do treści art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), do zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego. Stosownie natomiast do art. 84a ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na podstawie przepisów prawa budowlanego. Zatem, chociaż Sąd dostrzega, iż obowiązki wynikające z decyzji z 1999 r. określone w pkt 1 i 3 nie zostały wykonane dosłownie (ściśle z treścią tego orzeczenia), to jednak nie znajduje z tego powodu podstaw do uwzględnienia skargi i tym samym uznania skargi na bezczynność w postępowaniu egzekucyjnym w administracji za zasadną. Obowiązki określone w decyzji z [...] maja 1999 r. zostały uznane przez wierzyciela za wykonane w całości (i potwierdza to materiał dowodowy sprawy), a kwestia prawidłowości ich wykonania (wobec zarzutów skarżących), winna być oceniona w odrębnym postępowaniu, którego istotą będzie kontrola stosowania przepisów prawa budowlanego.
Z tych też powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło