II OSK 1914/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-16
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Alicja Plucińska - Filipowicz, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny może stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, jeśli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat, mimo że strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż mimo braku winy strony w nieuczestniczeniu w postępowaniu, upływ 5-letniego terminu od doręczenia decyzji wyklucza jej uchylenie w trybie wznowienia postępowania. W takiej sytuacji dopuszczalne jest jedynie stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Sąd uznał, że ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu na podstawie daty uiszczenia opłaty skarbowej było prawidłowe, a zarzuty dotyczące wadliwości procesowych nie miały wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargę na decyzję SKO w Koninie. SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. stwierdzającą wydanie z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy z 2003 r. dla inwestycji sieci elektroenergetycznej. Podstawą wznowienia było nieuczestniczenie strony skarżącej w pierwotnym postępowaniu. WSA uznał, że mimo braku winy strony, upłynęło 5 lat od doręczenia decyzji (ustalone na podstawie daty uiszczenia opłaty skarbowej), co wyklucza uchylenie decyzji, a jedynie pozwala na stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów PPSA dotyczących postępowania, w tym wadliwe ustalenie daty rozpoczęcia biegu terminu z art. 146 § 1 Kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) sędzia del. WSA Mirosława Pindelska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Po 62/10 w sprawie ze skargi A. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia w wyniku wznowienia postępowania wydania z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Po 62/10 po rozpoznaniu skargi A. G. i I. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia w wyniku wznowienia postępowania wydania z naruszeniem prawa decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - oddalił skargę.
W uzasadnieniu podano, że po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu z 11 marca 2008 r. sygn. II SA/Po 495/07 toczyło się postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. Nr [...] z dnia [...].07.2003 r. o ustaleniu na rzecz E. S.A. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "Budowa i modernizacja sieci elektroenergetycznej średniego napięcia i niskiego napięcia na terenie miejscowości B." - przy uwzględnieniu przymiotu strony skarżącej w tym postępowaniu.
Sprawa była wielokrotnie przedmiotem rozpoznania organu I i II instancji i po kolejnym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy B., na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 Kpa decyzją z dnia [...] września 2009 r. stwierdził, iż decyzja własna z dnia [...] lipca 2003 r. wydana została z naruszeniem prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymało tę decyzję w mocy.
W skardze do sądu administracyjnego A. G. i I. G. podniosły zarzut naruszenia art. 7, 8, 9, art. 77 i art. 79 § 1 oraz art. 80 i art. 107 Kpa, podkreślając, że organy obu instancji błędnie uznały jakoby w rozpoznawanej sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 146 § 1 Kpa. W dalszej kolejności skarżące wskazały, iż wniosek o wznowienie postępowania złożyły ponad 3 lata temu, a postępowanie w tej sprawie prowadzone jest z naruszeniem zasady szybkości postępowania, o której mowa w art. 12 Kpa, przy czym nieprawidłowości po stronie organu administracji publicznej nie mogą obciążać strony postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie jest zasadna. Wbrew argumentom skargi, orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż w sprawie ziściły się przesłanki negatywne uchylenia decyzji ostatecznej. Podstawą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] lipca 2003 r. był art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem skarżące bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Uchylenie decyzji z tej przyczyny nie może natomiast nastąpić jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat (art. 146 § 1 Kpa). Przy czym chodzi tu o doręczenie lub ogłoszenie decyzji wobec osób, biorących udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu. Dokonując kontroli poprawności ustaleń organów w tej kwestii Sąd oparł się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy, która potwierdza prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy administracji publicznej. Organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że najpóźniejszą datą, z którą można wiązać rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 146 § 1 Kpa, jest dzień 3 lutego 2004 r., kiedy to En. sp. z.o.o. w Poznaniu (działająca w imieniu inwestora E. SA) uiściła opłatę skarbową za wydanie spornej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Jej uiszczenie bowiem poprzedzało odbiór kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji. Uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy poprzedzać musiało decyzję o pozwoleniu na budowę, którą Starosta Kolski wydał już w dniu [...] lutego 2004r. W świetle powyższego oraz wobec faktu, że okoliczność upływu określonego w art. 146 § 1 Kpa terminu nie była przez strony kwestionowana i nie budzi wątpliwości Sądu przyjąć należało, że wystąpiły przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 Kpa wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zatem jedyną dopuszczalną formą decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe była decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. z naruszeniem prawa i wskazaniem okoliczności, z powodu których decyzji nie uchylono. Sąd stwierdził więc, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiadają prawu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. G.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 91 § 2 i 3, art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 ppsa, przez niewłaściwe zawiadomienie uczestników postępowania, brak zarządzenia osobistego stawienia się pełnomocnika organu i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających żądanych przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stanowisko Sądu I instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie poddaje się odwoławczej ocenie w zakresie przyjęcia, że najpóźniejszą datą z którą można wiązać rozpoczęcie biegu terminu określonego w treści ar. 146 § 1 Kpa, jest dzień 3 lutego 2004r., kiedy to En. sp. z o.o. w Poznaniu (działająca w imieniu inwestora E. S.A.) uiściła opłatę skarbową za wydanie spornej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Jej uiszczenie bowiem poprzedzało odbiór kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji. Dokonując takiego ustalenia, Sąd nie zwrócił uwagi na to, że decyzja Wójta Gminy B. z [...] lipca 2003r. dotyczy budowy i modernizacji sieci ..., podczas gdy wniosek złożony przez En. sp. z o.o. w Poznaniu (działającą w imieniu inwestora E. S.A.), dotyczył remontu i modernizacji, a nie budowy. Ocena zatem okoliczności faktycznych, dokonana została przez Sąd z rażącym naruszeniem art. 113 §1 ppsa bowiem nie wyjaśnił w sposób należyty i bezwzględny, czy w sprawie nie została wydana jakaś inna decyzja, na podstawie zupełnie innego wniosku, o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na remont i modernizację sieci, a nie budowę. Opłata skarbowa dotyczy co prawda decyzji o warunkach zabudowy, ale nie wiadomo czy na remont i modernizację, czy na budowę i modernizację. Ta istotna wątpliwość powinna być w sposób bezwzględny i jednoznaczny wyjaśniona, jako że związane z tą okolicznością jest prawo skarżącej, do żądania uchylenia decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lipca 2003r. dotyczącej budowy i modernizacji sieci. Być może bowiem, decyzja ta nie została w ogóle, skutecznie doręczona a doręczona została jedynie decyzja o remoncie i modernizacji. Zatem skarżącej przysługuje skuteczne prawo domagania się uchylenia skarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W skardze kasacyjnej zarzuca się naruszenie art. 91 § 2 i 3, art. 106 § 2, 3 i 5 oraz art. 113 § 1 ppsa. Istotą tych zarzutów jest wskazanie przez skarżącą, iż ze względu na określone wady procesowe nie doszło do prawidłowego ustalenia, czy rzeczywiście, jak twierdzi się w zaskarżonym orzeczeniu, zaistniała przesłanka do usunięcia z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ze względu na upływ terminu określonego w art. 146 § 1 Kpa.
Niewątpliwie postępowanie w sprawie wznowieniowej toczyło się przez długi okres /kilkukrotne decyzje kasacyjne organu II instancji skutkujące powrotem sprawy do organu I instancji/, jednakże okoliczność ta nie wpływa na przerwanie biegu terminu o charakterze materialnoprawnym, określonego w art. 146 § 1 Kpa . Kwestionowana decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. o warunkach zabudowy, bez względu na to, iż obecnie / w skardze kasacyjnej/ skarżąca podważa jej przedmiot, wywołała taki skutek, że inwestor mógł realizować inwestycję poprzez, w pierwszym rzędzie, uzyskanie na jej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro natomiast w braku bezpośrednich dowodów co do daty pobrania przez inwestora kwestionowanej decyzji posłużono się dowodem pośrednim tj. datą uiszczenia opłaty skarbowej od tej decyzji, przy ustaleniu biegu terminu z art. 146 § 1 Kpa, nie można z tego tytułu postawić ani organom administracji ani też Sądowi I instancji skutecznie zarzutu naruszenia prawa. Organy działały bowiem w warunkach zasady swobodnej oceny dowodów w żadnym razie granic tej oceny nie przekraczając.
Wywody wnoszącej skargę kasacyjną co do tego, że inwestor mógł otrzymać inną niż kwestionowana decyzję należy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego potraktować jako polemikę z zaskarżonym wyrokiem, nie mającą istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło