II OSK 2147/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o. o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 47/10 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, uchylił zaskarżoną decyzję, a także decyzję organu I instancji, orzekając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Jak wynika z uzasadnienia wyroku decyzją z dnia 14 sierpnia 2009r. Nr 105/Ś/09 działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Świdnicy Kierownik Referatu Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Świdnicy stosując przepis art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. Modernizacja stacji bazowej telefonii komórkowej [...], polegającego na wymianie sześciu anten sektorowych i dwóch anten parabolicznych linii radiowych na istniejącej wieży zlokalizowanej na działce nr [...],[...], obręb [...] w Ś. przy ul. [...], wszczęte w dniu 19 września 2006r. na wniosek [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowanej przez pełnomocnika. Wydanie decyzji poprzedziły: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008r., sygn. akt II SA/Wr 691/09 którym uchylono decyzje organów pierwszej i drugiej instancji podjęte w tej sprawie oraz wydane w jego następstwie decyzje Prezydenta Miasta Świdnicy z dnia 16 lutego 2009r. i z dnia 30 kwietnia 2009r., umarzające postępowanie i uchylające te orzeczenia z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu – odpowiednio – z dnia 17 marca 2009r. i z dnia 19 czerwca 2009r. Kasacyjne orzeczenia Kolegium wydane były po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Ś. Od powyżej decyzji odwołanie wniosło Stowarzyszenie [...] oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ś. Po rozpatrzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionowało Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Ś., reprezentowane przez Prezesa L. M., Sekretarza S. K. i Skarbnika R. K. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 18 stycznia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu wniosło o oddalenie skargi, a w wyczerpującym uzasadnieniu tego wniosku przedstawiło argumentację tożsamą z prezentowaną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzje obu instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła [...] Sp z o.o. w W. zaskarżając tenże wyrok w całości i wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: a) § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) w zw. z art. 46 ust. l i art. 51 ust. l ustawy z dnia 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2008, Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz art. 153 ust. l ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zakwalifikowanie przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko następuje z uwzględnieniem równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla większej liczby anten, podczas gdy z treści § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia wynika, że podstawą kwalifikacji jest równoważna moc wyznaczona dla pojedynczej anteny; b) § 4 w zw. z § 2 ust. l pkt 7 oraz § 3 ust. l pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, poprzez: n – niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że § 4 rozporządzenia znajduje zastosowanie w sprawie; – błędną wykładnię § 4 polegającą na uznaniu, że w sprawie możliwe jest zsumowanie parametrów tego samego rodzaju, charakteryzujących skalę przedsięwzięcia; c) naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 66 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. rozpoznanie sprawy na podstawie tych przepisów, mimo że ustawy z dnia 3.10.2008 r. nie stosuje się do zaskarżonych decyzji; 2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez pominięcie, że wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16.10.2008 r., sygn. II SA/Wr 691/07 ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania nie obejmowały nakazu zsumowania mocy wszystkich anten przy obliczaniu mocy promieniowanej izotropowo zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.); b) art. 170 p.p.s.a. poprzez pominięcie mocy wiążącej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16.10.2008 r., sygn. II SA/Wr 691/07; c) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazań co do dalszego postępowania w zakresie sposobu zsumowania mocy wszystkich anten objętych postępowaniem w zakresie równoważnej mocy promieniowanej izotropowo; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organy obu instancji nienależycie ustaliły okoliczności stanu faktycznego. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosło Stowarzyszenie [...] w Ś. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., ponieważ w składzie Sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy, co skutkuje zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 powołanej ustawy nieważnością postępowania. W wydaniu wyroku z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 47/10, brała udział sędzia NSA Julia Szczygielska, która brała również udział w wydaniu uchylonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie wyroku z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 691/07. Tymczasem zgodnie z treścią art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Przepis ten dodany do katalogu wyłączeń z art. 18 p.p.s.a. art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 1736) wszedł w życie z dniem 8 stycznia 2010 r., rozszerzając katalog wyłączeń z art. 18 p.p.s.a. Zatem w dniu podjęcia zaskarżonego wyroku powyższa norma znajdowała się w obrocie prawnym. Dla ustalenia zakresu wyłączenia kluczowym było ustalenie zakresu pojęcia "sprawy", o której mowa w analizowanym przepisie, w jej znaczeniu materialnym. Jak powszechnie wskazuje się w doktrynie (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie winna budzić wątpliwości tożsamość spraw z znaczeniu materialnoprawnym pomiędzy postępowaniem prowadzonym przed Sądem pierwszej instancji, objętym niniejszą skargą kasacyjną i postępowaniem uprzednio prowadzonym pod sygnaturą II SA/Wr 691/07. Oba te orzeczenia dotyczą, bowiem kontroli legalności postanowień ostatecznych, odnoszących się do tych samych stanów faktycznych. Tym samym powyżej wskazana sędzia została wyłączona z mocy prawa na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., natomiast nieuwzględnienie tego faktu prócz naruszenia ww. normy prowadzi do konieczności stwierdzenia nieważności postępowania sądowego na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego, o której mowa w art. 18 p.p.s.a. w aspekcie procesowym ma gwarantować realizację konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ustanawiającej prawo do sprawiedliwego, jasnego rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd. Przywołany zapis Konstytucji RP stanowi nadto odzwierciedlenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Skoro więc, pomimo wyłączenia sędziego z mocy prawa, znalazł się on w składzie rozpoznającym skargę, to takie działanie niewątpliwie narusza treść wyżej wymienionej normy konstytucyjnej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. Jednocześnie na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.