II OSK 2243/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-09-15
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Andrzej Wawrzyniak, Jan Szuma
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku niepieniężnego, polegającego na wyłączeniu budynku z użytkowania, może być skutecznie podniesiony, gdy jego wykonanie jest utrudnione przez brak zapewnienia lokali zamiennych przez gminę, a jednocześnie obowiązek ten wynika z decyzji administracyjnej nałożonej na właściciela budynku?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania, nałożony na właściciela, jest odrębny od obowiązku gminy polegającego na zapewnieniu lokali zamiennych. Trudności w wykonaniu obowiązku wynikające z braku lokali zamiennych nie oznaczają jego obiektywnej niewykonalności, która wykluczałaby prowadzenie egzekucji. Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej i niewykonalności obowiązku nie znalazły uzasadnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej obowiązku wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania, nałożonego na współwłaściciela budynku (skarżącego). Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, podnosząc m.in. błąd co do osoby zobowiązanej oraz niewykonalność obowiązku. Organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały zarzuty za bezzasadne. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując m.in. zasadność egzekucji wobec niego oraz niewykonalność obowiązku z uwagi na brak zapewnienia lokali zamiennych przez gminę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 48/19 w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 31 października 2018 r. nr 904/2018 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 marca
2019 r., sygn. akt II SA/Kr 48/19 oddalił skargę J. R. (dalej określanego jako skarżący) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 31 października 2018 r., nr 904/2018 o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach stanu faktycznego
i prawnego sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ostateczną decyzją z dnia 18 marca 2013 r. nakazał W. C., jako zarządcy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], w trybie natychmiastowym wyłączyć ten budynek z użytkowania, a także zobowiązał go do umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania budynku, wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po wystosowaniu do zarządcy upomnienia, z uwagi na niewykonanie
ciążącego na nim obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w
[...] w dniu 30 lipca 2013 r. wystawił tytuł wykonawczy. Następnie postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r. nałożył na zarządcę grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, a Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 373/14 oddalił skargę na to postanowienie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kolejnym postanowieniem z dnia 18 maja 2018 r. uchylił własne postanowienie z dnia 12 lipca 2013 r. i umorzył postępowanie prowadzone względem W. C. w związku z ustaniem zarządu.
Organ ustalił, że współwłaścicielem obiektu jest skarżący, i mając na
względzie art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz.
479, ze zm., dalej powoływanej u.p.e.a.) wystawił w dniu 2 sierpnia 2018 r. wobec skarżącego tytuł wykonawczy i nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku.
Skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przywołując jako jego podstawę art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., złożył również wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem
z dnia 17 września 2018 r., nr 98/2018 odmówił umorzenia postępowania, natomiast drugim wydanym w tym dniu postanowieniem nr 99/2018 na podstawie art. 34 § 4,
art. 33 § 1 pkt 1, art. 35 § 1 i art. 20 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202,
ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm., dalej powoływanej jako ustawa) oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie nr 99/2018 do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia 31 października 2018 r. utrzymał je w mocy. Organ stwierdził, że zarzut wykonania obowiązku przewidziany w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ dotyczy takiej sytuacji, gdy egzekwowany obowiązek nie istnieje w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu jego wykonania. Tymczasem, jak ustalono w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 16 maja 2018 r., budynek jest użytkowany, a roboty mające na celu jego zabezpieczenie nie zostały wykonane, co potwierdzono także dzięki otwartym drzwiom frontowym, na których widniały tabliczki z oznaczeniem "UWAGA! Budynek grozi zawaleniem" i "Proszę zamykać drzwi". Ponadto obiekt nie został zabezpieczony. Organ zaakcentował, że wykonanie obowiązku jedynie w części potwierdzone zostało również przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 3 czerwca 2018 r., w którym przyznano, iż jeden lokal w budynku jest wciąż użytkowany. W efekcie jego zdaniem wobec niewykonania przez skarżącego obowiązku w całości, tj. niewyłączenia budynku z użytkowania, a także braku zabezpieczenia budynku wszczęcie postępowania egzekucyjnego było zasadne i celowe.
Skarżący złożył skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, kwestionując przyjęcie, że jest osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku, który zresztą był w sposób obiektywny niewykonalny.
Organ, którego działanie zaskarżono, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 marca 2019 r. stwierdził, że organy egzekucyjne prawidłowo rozstrzygnęły kwestię zgłoszonego przez skarżącego zarzutu, a zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem, po wystarczająco i prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Uznał, że obowiązek wskazany w tytule wykonawczym, wystawionym wobec skarżącego, wynikający z decyzji z dnia 18 marca 2013 r. wydanej na podstawie przepisów ustawy-Prawo budowlane, istnieje i podlega egzekucji administracyjnej. Skarżący, jako współwłaściciel budynku, jest zatem zobowiązany decyzją ostateczną do wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz umieszczenia na
budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania budynku, jak i wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Powołując się na wyniki przeprowadzonej w dniu 16 maja 2018 r. kontroli Sąd podkreślił, że obowiązku tego skarżący w całości dobrowolnie nie wykonał. Przytoczył przy tym następujący fragment zażalenia:
"wysiłki podjęte w celu wyłączenia budynku z użytkowania, w ubiegłym roku
przyniosły skutek w postaci opróżnienia lokali mieszkalnych nr [...], nr [...] i nr [...]. W bieżącym roku zasiedlony pozostawał tylko lokal nr [...]". W jego ocenie stwierdzenie to świadczy o braku spełnienia ciążącego na skarżącym obowiązku.
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego argumentacji Sąd wyjaśnił,
że nie można twierdzić, że obowiązek niepieniężny został wykonany poprzez uiszczenie pewnej kwoty pieniężnej. Jednocześnie za bezzasadny uznał zarzut, że obowiązek jest niewykonalny, gdyż nie leży w kompetencji skarżącego. Rozwijając
ten wątek wskazał, że organ tego zarzutu nie rozpoznawał, gdyż pełnomocnik skarżącego wskazał wyraźnie podstawę prawną innego zarzutu, tj. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Tymczasem niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym jest odrębnym zarzutem, przewidzianym w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., który nie został zgłoszony. W oparciu o doktrynę i orzecznictwo Sąd wyjaśnił wszelako, że subiektywne przekonanie strony o niemożności wykonania obowiązku nie może
zostać uznane za okoliczność, która przekreśla możliwość wykonania obowiązku nałożonego na skarżącego. Nie skutkuje ono bowiem obiektywną niewykonalnością obowiązku, a tym samym nie może stanowić przeszkody w prowadzeniu egzekucji.
Sąd skonstatował, że kwestionowane rozstrzygniecie odpowiada prawu i
oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.).
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 8 marca 2019 r., zaskarżając go w całości.
Skarga kasacyjna zawiera zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i procesowego (rodzaj poszczególnych zarzutów nie został w skardze kasacyjnej wyodrębniony), a mianowicie:
1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), formułującego zasadę praworządności, legalności działania organów administracyjnych oraz kierowania się słusznym interesem obywateli w związku z
jego art. 6 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) poprzez próbę przymuszenia do wykonania
obowiązku administracyjnego osoby niebędącej zobowiązaną do wykonania obowiązku "statuowanego" decyzją administracyjną będącą podstawą wydania tytułu wykonawczego;
2. art. 32 ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego przez doręczenie upomnienia oraz tytułu wykonawczego osobie niebędącej zobowiązaną do wykonania obowiązku, o którym mowa w decyzji stanowiące podstawę sporządzenia tytułu wykonawczego;
3. art. 68 pkt 2 ustawy przez odstąpienie od przesłania decyzji nakazującej wyłączenie budynku z użytkowania organowi obowiązanemu do zapewniania lokali zamiennych; w konsekwencji kierowania egzekucji do osoby niezobowiązanej;
4. art. 29 § 1 u.p.e.a. przez niezbadanie dopuszczalności postępowania egzekucyjnego wobec osoby wymienionej w tytule wykonawczym;
5. art. 45 § 1 u.p.e.a przez nieodstąpienie organu od egzekucji, mimo
wskazania przez skarżącego okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie;
6. art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez kontynuowanie egzekucji, mimo że obowiązek nią objęty winien być realizowany przez samorząd terytorialny na podstawie przepisów art. 11 i 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1234, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, ze zm.) oraz wcześniejszych, prawomocnych orzeczeń sądu powszechnego;
7. art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. przez kontynuowanie egzekucji, mimo że zachodzi ewidentny błąd co do osoby zobowiązanej decyzją nakazującą wyłączenie budynku z użytkowania a osobą, wobec której egzekwuje się wykonanie obowiązku;
8. art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. przez kontynuowanie egzekucji, mimo iż zobowiązany wykazał, że nałożony nań obowiązek niepieniężny był w sposób obiektywny przezeń niewykonalny.
W oparciu o powołane podstawy kasacyjne pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego
według norm prawem przepisanych. Wniósł również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o wstrzymanie wykonania orzeczenia organu egzekucyjnego w całości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor przyznał, że obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania obciąża właściciela, lecz podniósł zarazem, że gmina jest podmiotem obowiązanym do zapewniania lokali zamiennych. W konsekwencji obowiązek dostarczenia lokali zamiennych nie obciąża właściciela budynku. Stąd do momentu, gdy lokale zamienne zostaną zapewnione przez gminę, obowiązek opróżnienia bądź wyłączenia budynku z użytkowania nie jest możliwy do wykonania (art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.). Pełnomocnik argumentował, że w sytuacji wyłączenia budynku mieszkalnego z użytkowania miejscowa gmina była obowiązana dostarczyć lokale zastępcze – zgodnie art. 11 i 32 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego – a co za tym idzie
organ nadzoru budowlanego winien był doręczyć decyzję o wyłączeniu budynku z użytkowania podmiotowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych (art. 68 pkt 2 ustawy). Podkreślił przy tym, że miejscowa gmina była obowiązana dostarczyć lokale zamienne dla osób zasiedlających mieszkania w budynku na mocy
zaistniałych wcześniej w obrocie prawomocnych wyroków sądów powszechnych.
Pełnomocnik twierdząc, że nałożony na skarżącego obowiązek był
obiektywnie niewykonalny, zauważył, iż zadośćuczynienie decyzji wymagało opróżnienia budynku z osób wykorzystujących położone w nim lokale do celów mieszkalnych przez przeniesienie ich do innych mieszkań, którymi osoba wskazana
w orzeczeniu administracyjnym nie dysponowała. Jak podkreślił jednocześnie, orzeczenie administracyjne z nakazem obciążającym zarządcę budynku wydano, mimo że organowi nadzoru budowlanemu była znana okoliczność istnienia w obrocie prawnym prawomocnych wyroków sądu powszechnego obciążających Gminę obowiązkiem zapewnienia lokali zamiennych dla osób zasiedlających lokale mieszkaniowe w budynku.
Niezależnie od tego pełnomocnik stwierdził, że orzeczenie będące podstawą wszczęcia egzekucji jako osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku niepieniężnego wskazuje W. C. (zarządcę budynku). W jego
ocenie zatem, w badanym stanie prawnym, występuje błąd co do osoby
zobowiązanej, który w sposób oczywisty uniemożliwia prowadzenie egzekucji wobec wskazanego w tytule wykonawczym skarżącego.
Postanowieniem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2243/19
Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed merytorycznym rozpatrzeniem jej zarzutów odnotować wypada, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie wymienione w § 2 tego przepisu przesłanki nieważności postępowania sądowego. Kontrola instancyjna orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego sprawowana jest zatem
wyłącznie w ramach zakreślonych przez podstawy kasacyjne, wskazane i uzasadnione w skardze kasacyjnej.
Tymczasem podstawy skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie są
w części nieadekwatne do prezentowanego w niej stanowiska. Nie obejmują one przede wszystkim w ogóle art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu, jakie znajdowało w
sprawie zastosowanie, określającego podstawy zarzutów egzekucyjnych, chociaż zaskarżonym wyrokiem oddalono przecież skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie takich zarzutów wniesionych przez skarżącego. Pominięto w szczególności zarówno art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., powołany przez skarżącego w zarzucie, jak i art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a., do których nawiązano w istocie m.in. w skardze kasacyjnej, podnosząc odpowiednio błąd co do osoby zobowiązanego oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. W miejsce tych ostatnich przepisów powołano z kolei art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a., przewidujące umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku wystąpienia wskazanych okoliczności. W tym ostatnim kontekście zaakcentowania wymaga wszelako, że skarżący, składając zarzuty egzekucyjne, wniósł jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego, lecz nie zaskarżył postanowienia, którym
ten wniosek oddalono. W efekcie podstawy skargi kasacyjnej w analizowanym zakresie nie mieszczą się w granicach sprawy, poza które wykraczają.
Nie tylko jednak zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. w
rzeczywistości dotyczą podstaw zarzutów egzekucyjnych wymienionych w art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. Spostrzeżenie to można bowiem odnieść, choć nie zawsze w
równym stopniu, do wszystkich pozostałych zarzutów kasacyjnych, które koncentrują się wokół bądź błędu co do osoby zobowiązanego, bądź niewykonalności obowiązku, jakie zdaniem pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie wystąpiły. Rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno zatem polegać na ustosunkowaniu się do tych kwestii spornych, nie zaś na rozpatrywaniu poszczególnych zarzutów. Zastosowanie tego rodzaju kryterium problemowego zapewni odpowiednią systematykę, a co za tym idzie i jasność wywodu.
Niewątpliwie w sprawie nie może być mowy o błędzie co do osoby zobowiązanej, oznaczającego sytuację, gdy w tytule wykonawczym jako
zobowiązaną określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
21 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1819/16, LEX nr 2289934). Pełnomocnik skarżącego przyznał wszak w skardze kasacyjnej, że obowiązek wyłączenia obiektu
z użytkowania obciąża właściciela, wobec czego skarżącego zasadnie wymieniono w skierowanym do niego tytule wykonawczym. Wynika to wprost z art. 68 pkt 1 ustawy, objętego podstawami rozpoznawanej skargi kasacyjnej i przywołanego w decyzji, w związku z którą ten tytuł wystawiono, stanowiącego, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. W konsekwencji błędem takim jak podnoszony w skardze kasacyjnej byłoby zastosowanie się do poglądu
pełnomocnika i wskazanie w tym tytule w charakterze zobowiązanego, obok lub zamiast skarżącego, gminy, na której ciąży czy też ciążył obowiązek dostarczenia lokali zamiennych osobom zamieszkującym ów obiekt. Niewątpliwie w świetle art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy na gminę nie można nałożyć obowiązku wyłączenia z
użytkowania budynku, jeżeli nie jest ona właścicielem (zarządcą) budynku, toteż nie może ona być traktowana jako zobowiązana w postępowaniu egzekucyjnym,
mającym na celu przymusową realizację tego obowiązku. Dalszą kwestią pozostaje, że realizacja ta może być uzależniona od wcześniejszego wykonania przez gminę obowiązku, jaki rzeczywiście na niej spoczywa – zapewnienia lokali zamiennych. Z tego względu decyzja nakazująca wyłączenie obiektu z użytkowania, stosownie do
art. 68 pkt 2 ustawy, musi być jej przesłana. Nie staje się ona przez to jednak adresatem decyzji, nie uzyskuje statusu strony, o której prawach i obowiązkach decyzja rozstrzyga, zaś otrzymanie przez nią decyzji nie może być uznane za jej doręczenie i nie powoduje żadnych skutków procesowych, w szczególności nie uprawnia do złożenia środka zaskarżenia. Obowiązek gminy polegający na zapewnieniu lokali zastępczych zachowuje swoją odrębność względem obowiązku nałożonego na właściciela (zarządcę) obiektu budowlanego i w przeciwieństwie do niego nie wynika z decyzji administracyjnej i w ogóle nie podlega egzekucji administracyjnej. Oba obowiązki są wprawdzie ze sobą związane, lecz związek ten
ma charakter faktyczny, nie prawny, skoro każdy z nich ma swoją podstawę w innych przepisach prawa materialnego, ciąży na różnych podmiotach i podlega właściwym sobie przepisom postępowania, w tym postępowania egzekucyjnego.
Nie ma również znaczenia, że adresatem decyzji będącej źródłem obowiązku egzekwowanego od skarżącego był zarządca należącej do niego nieruchomości, w stosunku do którego prowadzono wcześniej egzekucję administracyjną. Ustanie zarządu uniemożliwiło bowiem kontynuację egzekucji wobec tej osoby, lecz nie spowodowało wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. Obowiązek ten powinien być realizowany w postępowaniu egzekucyjnym toczącym się przeciwko właścicielowi nieruchomości, który również został wymieniony w przywołanym art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy. Było to więc przekształcenie podmiotowe po stronie zobowiązanej w trakcie postępowania egzekucyjnego i jako takie nie uzasadniało ono zmiany decyzji nakładającej obowiązek czy wręcz wydania nowej decyzji, wymagając jedynie wystawienia nowego tytułu wykonawczego i prowadzenia w oparciu o niego postępowania egzekucyjnego, w którym zobowiązanym w miejsce zarządcy budynku staje się właściciel, będący po wygaśnięciu zarządu podmiotem władnym do jego wykonania.
Nie można się przy tym zgodzić, że obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania jest niewykonalny z uwagi na trudności łączące się z niezapewnieniem lokali zamiennych dla osób, które nadal budynek zamieszkują. Trudności te są skądinąd sukcesywnie przezwyciężane, jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, odwołując się do oświadczeń zawartych w zażaleniu złożonym w sprawie (zob. też stan faktyczny przyjęty wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2042/18, oddalającym skargę kasacyjną
skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia
23 października 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1682/17, którym z kolei oddalono jego skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku położonego w [...] przy ul. [...]). Wyklucza to uwzględnienie argumentacji pełnomocnika skarżącego. Wszelkie utrudnienia, nawet najpoważniejsze, w tym koszty czy konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla
ludzi i mienia, nie oznaczają niewykonalności obowiązku wykluczającej prowadzenie egzekucji, tj. stanu, gdy obowiązek musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki, a w przypadku przeszkód prawnej natury – gdy decyzja zobowiązuje do zachowań sprzecznych z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2656/17, LEX nr 2744823). Bezsprzecznie dotyczy to sytuacji skarżącego,
który celem wykonania ciążącego na nim obowiązku musi podjąć przewidziane prawem działania wobec osób zamieszkujących należący do niego budynek, na których rezultat nie zawsze ma bezpośredni wpływ, zwłaszcza wtedy gdy musi oczekiwać na dostarczenie przez gminę lokali zamiennych. Nawet i w tym ostatnim przypadku realne pozostaje osiągnięcie tego rezultatu w sposób zgodny z prawem, co potwierdza dotychczasowy proces opróżniania budynku.
Mając na uwadze wszystkie powyższe spostrzeżenia Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Wprawdzie pełnomocnik skarżącego wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie, jednakowoż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie zarządzenia Przewodniczącego z dnia 28 czerwca 2022 r., wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.). Uprzednio zawiadomiono strony tego postępowania o możliwości złożenia dodatkowych pism procesowych przedstawiających stanowisko w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło