II OSK 2581/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-24
Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Wojciech Mazur, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w zakresie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, a jeśli tak, to w jakim zakresie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny niewłaściwie ocenił stan faktyczny sprawy i nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności, a jego uzasadnienie było lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych. NSA podkreślił, że organ architektoniczno-budowlany jest związany postanowieniem RDOŚ, ale jego kontrola jest ograniczona i nie może zastępować merytorycznego rozstrzygnięcia organu środowiskowego. Sąd pierwszej instancji powinien był ocenić zarzuty dotyczące postanowienia RDOŚ w kontekście całego materiału dowodowego, a nie ograniczać się do stwierdzenia braku pełnej kontroli organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę autostrady A2. WSA uznał, że organ odwoławczy nie zbadał prawidłowo kwestii stron postępowania, rozpoczęcia prac budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji oraz oceny postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Stowarzyszenie skarżące w WSA podnosiło zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego, k.p.a. oraz ustawy o ochronie zabytków.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził od Stowarzyszenia na rzecz GDDKiA zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant st. asyst. sędz. Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1471/11 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2011 r. nr DOA/ORZ/7110/1512/10/11 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Stowarzyszenia ,, [...]" na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad kwotę 507 (pięćset siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1471/11 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2011 r. znak: DOA/ORZ/7110/1512/10/11 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 kwietnia 2011 r., na podstawie 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "[...]" od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 października 2010r., Nr 322/10, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad (dalej jako GDDKiA) pozwolenia na budowę autostrady A2 - odcinek od granicy województw łódzkiego i mazowieckiego od km 411+465,80 do węzła Konotopa (z węgłem) w km 456+239,67, odcinek E km 449+100,00 do km 456+239,67 i nadającej w/w decyzji rygor natychmiastowej wykonalności - uchylił decyzję organu I instancji w części nadającej jej rygor natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzył postępowanie, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623, ze zm., dalej jako Prawo budowlane) i stwierdził, że ustawa z 10 kwietna 2003r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003r., Nr 80, poz. 721 ze zm., dalej jako "specustawa"), nie wprowadza w tym względzie żadnych zmian. Zatem nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o pozwoleniu na budowę narusza art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Zasadne było zatem uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego w tej części i umorzenie postępowania w tym zakresie. Organ wskazał, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa. Projekt budowlany jest zgodny z decyzją Ministra Transportu i Budownictwa: z 20 kwietnia 2006r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 26 października 2005r. ustalającą lokalizację autostrady A2 dla odcinka III, przebiegającego przez województwo mazowieckie - od węzła "Tłuste" (m. Grodzisk Mazowiecki) do węzła "Pruszków" (m, Pruszków) - od km 439+230,00 do km 451+460, 75, oraz decyzją z 21 kwietnia 2006r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 15 listopada 2005r nr 2501/05 ustalającą lokalizację autostrady płatnej A2 dla odcinka IV, przebiegającego przez województwo mazowieckie - od węzła "Pruszków" (m. Pruszków) do węzła "Konotopa" - od km 451+460,75 do km 456+239,67 oraz decyzją Ministra Infrastruktury z 5 listopada 2004r. i poprzedzającą ją decyzją Wojewody Mazowieckiego z 7 czerwca 2004r. ustalającą lokalizację drogi ekspresowej "S8" - Trasy Armii Krajowej - 1 etap realizacji - odcinek: węzeł "Konotopa" - węzeł "Lazurowa"; decyzją Marszałka Województwa Mazowieckiego z 30 czerwca 2010r., udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie: obiektu mostowego MA-304+PZŚ nad rzeką Utratą w km 43+210 rzeki, w km 449+920,67 drogi, przejście kablem teletechnicznym pod dnem rzeki Utraty w km 43+114 rzeki, stabilizację skarp i dna rzeki Utraty narzutem kamiennym na odcinku od km 43+183 do km 43+239(56 m), Marszałka Województwa Mazowieckiego z 16 sierpnia 2010r. udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych, tj., przebudowę urządzeń melioracji wodnych w ramach realizacji przedsięwzięcia "Autostrada A2 Stryków - Konotopa na odcinku od km 449+100 do km 456+239,67", Marszałka Województwa Mazowieckiego z 3 września 2010r., udzielającą pozwolenia wodnoprawnego dot. realizacji inwestycji "Autostrada A2 Stryków - Konotopa na odcinku od km 449+100 do km 456+239,67", Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 września 2010r., zezwalającą na realizację prac przy zabytku zespole architektoniczno - ogrodniczym P. Hosera w Pruszkowie, związanych z budową odcinka "E" autostrady A2: wykonanie ekranu antywibracyjnego, ustawienie tymczasowego ekranu ochronnego, przebudową sieci gazowej, wybudowanie fragmentu autostrady wraz z elementami wyposażenia - przejściem dla zwierząt, barierkami drogowymi, kolumną alarmową, kanalizacją deszczową, murem oporowym, ekranem akustycznym, ogrodzeniem i zielenią osłonową. Projekt odpowiada również decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 19 czerwca 2009r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację ww. przedsięwzięcia oraz postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 16 września 2010r. Wobec spełnienia wymagań z art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie art. 35 ust. 4 tej ustawy organ był zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nieuwzględnienie w decyzji organu I instancji działki o nr ew. 119/2 w obszarze oddziaływania inwestycji nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu braku zawieszenia postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniosku inwestora o zezwolenie na wykonywanie prac przy zabytku zespole architektoniczno-ogrodniczym Hosera w Pruszkowie i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę na podstawie decyzji nieostatecznej Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 września 2010r. oraz braku zawieszenia postępowania do chwili ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia spraw toczących się przed Ministrem Infrastruktury o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady A2 wyjaśnił, że w/w decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności i pozostają one w obiegu prawnym. Ponadto Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z 20 grudnia 2010r. stwierdził niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia od decyzji z 14 września 2010r. Tym samym stała się ona ostateczna 20 grudnia 2010r. Inwestor uzyskał zatem wymagane pozwolenia, uzgodnienia i opinie innych organów. Organ stwierdził, że decyzje dotyczące w/w inwestycji mogą być weryfikowane w trybach nadzwyczajnych, ale nie jest to powodem do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż nie stanowi zagadnienia wstępnego. Zatem zarzut naruszenia art., 97 § 4 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego był bezzasadny. Następnie stwierdził, że zarzuty dotyczące postępowania przed Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zakończonego decyzją z 14 września 2010r. pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem nie mogą być oceniane przez organ II instancji w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutów dotyczących postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z 23 lipca 2010r., organ stwierdził, że nie jest właściwy do jego kontroli.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Stowarzyszenie "[...]" i wniosło o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji zarzuciło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 28 k.p.a, art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez uznanie, że nieuwzględnienie w obszarze oddziaływania obiektu działki 119/2 na której znajduje się zabytkowy zespół architektoniczno - ogrodniczego Hosera, bezpośrednio sąsiadującej z działką 119/1, przez którą ma przebiegać inwestycja nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia; art. 32 ust. 4a w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przez pominięcie okoliczności, że inwestor rozpoczął prace budowlane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę; art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlane przez uznanie, że wystarczające jest złożenie kompletnego wniosku zgodnie z w/w przepisami dla uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę niezależnie od jego sprzeczności z innymi przepisami prawa oraz art. 138 w zw. z art. 144 i 142 k.p.a. przez nierozpoznanie zarzutów do postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 16 września 2010r. o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia i uznanie, że organ nie jest właściwy do jego badania mimo, iż jest to postanowienie wpadkowe do postępowania o pozwoleniu na budowę i nie służy na nie zażalenie. Naruszenie art. 4 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 ze zm.) i art. 5 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie sprzeczności decyzji oraz wniosku inwestora z ww. przepisami, wskutek którego zniszczeniu ulegnie część zespołu Hosera, a pozostała część odniesie uszczerbek prowadzący do unicestwienia jego funkcji produkcyjnej stanowiącej wartość zabytkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem uznał że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że decyzje o ustaleniu lokalizacji ww. inwestycji zostały wydane w 2005r. zatem w kontrolowanej sprawie znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80 poz. 721) w wersji obowiązującej przed 10 września 2008r., dalej zw. "specustawą". Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż przy określaniu kręgu stron w postępowaniu dotyczącym realizacji inwestycji drogowej na postawie przepisów specustawy obowiązującej przed 10 września 2008r., należało stosować art. 28 k.p.a. Sąd pierwszej wskazał, że jak wynika z akt sprawy zabytkowy zespół architektoniczno - ogrodniczy Hosera, usytuowany jest na działkach nr 119/1 i 119/2, z których jedynie działka nr 119/1 została objęta sporną inwestycją. Na działce nr 119/2 pozostała zatem druga część tego obiektu. W raporcie oddziaływania na środowisko wydanym na etapie decyzji środowiskowej wskazuje się, że największego negatywnego oddziaływania spodziewać się można na odcinku węzeł Pruszków - węzeł Konotopa, a w strefie tej znajdzie się część zabytkowego zespołu ogrodniczego Hosera (str. 180 raportu). Organ winien był zatem rozważyć argumentację w tym zakresie i przedstawić w uzasadnieniu decyzji - czy inwestycja wpływa na prawa i obowiązki właścicieli ww. obiektu, a w konsekwencji, czy przysługiwał im przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Sąd uznał, że twierdzenie organu II instancji, że nieuwzględnienie w decyzji Wojewody Mazowieckiego działki nr 119/2 z obrębu 03 Pruszków nie wpływa na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, i nie podanie przyczyn, dla których przyjął takie stanowisko, pozostaje w sprzeczności z zasadami wymienionymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. W odniesieniu do zarzutu, naruszenia art. 32 ust. 4a w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wskazał, że i ta okoliczność nie była poddana ocenie organu odwoławczego, co stanowi o uchybieniu ww. przepisom postępowania administracyjnego. Sąd pierwszej zobligował organ, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy zbadał - korzystając w miarę potrzeby z art. 136 k.p.a. - czy zarzuty skarżącego w tym zakresie są słuszne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ winien poddać ocenie, czy inwestor wykonał prace przygotowawcze wymienione w art. 41 ust. 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę tj. przed dniem 5 października 2010 r. Sąd podkreślił, że decyzja organu I instancji opatrzona była rygorem natychmiastowej wykonalności, uprawniającym inwestora - wbrew twierdzeniom Stowarzyszenia - do niezwłocznego podjęcia robót budowlanych pomimo, że decyzja Wojewody Mazowieckiego nie była ostateczna. Sąd wskazał, że organ powinien wziąć pod uwagę treść oświadczenia K. M. z dnia 10 grudnia 2010r., oraz wpisy w dzienniku budowy złożone do akt sprawy. Organ winien mieć również na względzie, że rozpoczęcie budowy następuje jedynie w przypadku wykonania prac przygotowawczych wymienionych w art. 41 ust. 2 Prawa budowlanego i tylko na terenie budowy, o którym mowa w art. 3 pkt 10 Prawa budowlanego. Sąd zaznaczył, że samo ustawienie maszyn budowlanych na terenie budowy, czy usunięcie karp po drzewach nie może stanowić o rozpoczęciu budowy, w rozumieniu ww. art. 41 ust. 2 cyt. ustawy. Sąd pierwszej instancji podzielił zarzut Stowarzyszenia, że organ architektoniczno - budowlany był zobligowany do dokonania oceny postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrona Środowiska z dnia 16 września 2010 r. o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia, wydanego w trybie art. 90 ust. 1 ustawy środowiskowej. Sąd podkreślił, że z art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej wynika, iż do postanowienia zapadłego w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wydanego po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. Artykuł 106 § 5 k.p.a. stanowi, że stronie przysługuje zażalenie na postanowienie organu współdziałającego przy wydawaniu decyzji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro w ponownym postępowaniu w zakresie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącym współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a., nie można zakwestionować ww. postanowienia zażaleniem, to zgodnie z art. 142 k.p.a. postanowienie to może zostać zaskarżone w odwołaniu od decyzji. Sąd uznał, że Stowarzyszenie miało prawo domagać się zbadania w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 16 września 2010 r. uzgadniającego warunki dla realizacji przedsięwzięcia dotyczącego autostrady A2. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy, naruszył zatem art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Wyrok zaskarżono w części uchylającej decyzję GINB dnia 18 kwietnia 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję organu instancji Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 października 2010 r. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie:
- art. 142 k.p.a. w związku z art. 90 ust. 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227, ze zm., dalej jako ustawa środowiskowa), polegającą na przyjęciu, iż postanowienie wydawane w toku postępowania w sprawie ponownej oceny oddziaływania na środowisko podlega zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji;
- przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu art. 92 ustawy środowiskowej oraz, nieuwzględnieniu, iż decyzje organów w przedmiocie pozwolenia budowlanego miały swoje oparcie w treści art. 93 ustawy środowiskowej
- przez jego niewłaściwe zastosowanie tj. pominięcie treści art. 32, art. 35 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, które w przedmiotowej sprawie miały zastosowanie:
oraz naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej jako "p.p.s.a.") poprzez nieprawidłowe ustalenie i niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, nie wzięcie pod uwagę przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wszystkich okoliczności sprawy wynikających z całości zebranego materiału dowodowego, w celu ustalenia, czy zostało naruszone prawo materialne;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwą konstrukcję uzasadnienia wyroku, w którym sąd w opisie stanu faktycznego nie wskazał jakie podmioty uczestniczyły w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie zawarł stanowisk pozostałych stron oraz w niewystarczający sposób wyjaśnił podstawę prawną rozstrzygnięcia;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez powołanie w uzasadnieniu wyroku (str. 3) nieistniejącego postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z 23 lipca 2010 r. oraz nieistniejącego Postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 16 września 2010 r.(str. 13),
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., przez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że dostrzeżone naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik GDDKiA podniósł, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę zarówno treści art. 86 jak i 92 ustawy środowiskowej. Powyższe regulacje wskazują na relacje między (w znacznej mierze autonomicznymi) postępowaniami administracyjnymi, tj. postępowaniem prowadzonym w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowaniem w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 86 ustawy środowiskowej "Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1". Podobnie, postanowienie wieńczące postępowanie w sprawie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, zgodnie z art. 92 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie jest wiążące dla organu wydającego pozwolenie na budowę. W przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jak i w przypadku postanowienia wydanego na skutek ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, organ administracji architektoniczno-budowlanej pozostaje związany w taki sam sposób, jak decyzją o lokalizacji drogi. Skoro bowiem właściwy rzeczowo organ ustalił wymogi w zakresie zagospodarowania przestrzennego terenu (w decyzji o lokalizacji drogi), wymagania w zakresie ochrony środowiska (w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postanowieniu wydanym na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy środowiskowej), ustalenia te nie mogą podlegać modyfikacji czy też racjonalizacji w toku innego postępowania, prowadzonego przed innym organem. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest bowiem jedynie sprawdzenie zgodności projektu z warunkami (wymaganiami), określonymi we wspomnianych rozstrzygnięciach. Pełnomocnik GDDKiA wskazał, iż z przepisów ustawy środowiskowej wynika jasno, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej II instancji nie był uprawniony do badania w jakimkolwiek stopniu postanowienia wydanego na podstawie art. 90 ust. 1, ponadto podniósł, iż mając na względzie redakcję art. 86 jak i 92 ustawy środowiskowej Sąd pierwszej instancji niesłusznie uznał, iż Stowarzyszenie miało prawo domagać się zbadania w odwołaniu od decyzji o pozwoleniu na budowę postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 16 września 2010 r. uzgadniającego warunki realizacji przedsięwzięcia dotyczącego autostrady A2. Dodatkowym uzasadnieniem zasadności twierdzenia, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany postanowieniem, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy środowiskowej, jest przewidziany w art. 93 ustawy środowiskowej zakres kompetencji organu administracji architektoniczno - budowlanej. Należy zwrócić uwagę, iż przepisy prawa materialnego (art. 93 ustawy środowiskowej) nie dają podstaw prawnych organowi administracji architektoniczno-budowlanej do zmiany warunków określonych w postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy środowiskowej. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż postanowienie, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy środowiskowej rozstrzyga sprawę co do istoty (uwarunkowań środowiskowych) i jako takie mimo, iż nie służy na nie zażalenie, podlega ewentualnej kontroli sądowo administracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 in fine p.p.s.a. Ustawodawca w art. 106 § 5 k.p.a. przewiduje możliwość zaskarżenia postanowienia wydawanego w toku postępowania administracyjnego w ramach współdziałania organów (tzw. kwestia wpadkowa). Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż weryfikacja rozstrzygnięcia dokonywana na podstawie art. 106 § 5 dokonywana jest przez właściwy rzeczowo (czerpiący swoją kompetencję z przepisów prawa materialnego) organ administracji publicznej. Z kolei art. 142 k.p.a. w ocenie skarżącego dotyczy kwestii mających charakter proceduralny (incydentalny - wśród takich postanowień należy wymienić przede wszystkim postanowienia dowodowe wydawane przez organ w ramach postępowania wyjaśniającego, postanowienia o wznowieniu postępowania, postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania) w sprawie głównej, nie zaś postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (merytorycznie) przez organy inne niż organ, przed którym toczy się postępowanie główne. Skarżący kasacyjnie podziela pogląd doktryny, iż przepis art. 142 stwarza jedynie "uprawnienie do wniesienia określonego rodzaju kwalifikowanych zarzutów procesowych w odwołaniu od decyzji". Zarzut podnoszony na podstawie art. 142 k.p.a. może dotyczyć jedynie czynności proceduralnych organu administracyjnego, podejmowanych przed wydaniem decyzji, nie zaś merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu (inną kwestią jest spójność systemowa art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej wyłączającego zaskarżenie postanowienia o współdziałaniu w tym konkretnym przypadku). W ocenie pełnomocnika GDDKiA Sąd pierwszej instancji przyjmując możliwość weryfikacji postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w odwołaniu od decyzji, bezzasadnie przekazuje organowi właściwemu do weryfikacji decyzji o pozwoleniu na budowę, kompetencję do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy załatwianej, co do istoty postanowieniem o uwarunkowaniach środowiskowych. Należy zwrócić uwagę, iż kompetencja ta, wolą ustawodawcy (wyrażoną w art. 90 ust. 1 oraz art. 92 ustawy środowiskowej) została zastrzeżona na rzecz regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Tym samym przyjęcie wykładni dokonanej przez Sąd pierwszej instancji stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej. Tego rodzaju działanie nosi zaś znamiona naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 7 k.p.a. W ocenie skarżącego kasacyjnie niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. pominięcie treści art. 32, art. 35 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego, w skarżonym rozstrzygnięciu miało w ocenie skarżącego istotne znaczenie i jako takie może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną. Mając na względzie treść art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 92 oraz art. 93 ustawy środowiskowej pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej (obu instancji) nie są uprawnione do nakładania na inwestora i kontrolowania spełnienia obowiązków nieprzewidzianych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (wynikających np. z ewentualnego pozytywnego rozpatrzenia zarzutów na postanowienie RDOŚ, dotyczących kwestii środowiskowych zgłaszanych w postępowaniu odwoławczym od decyzji o pozwoleniu na budowę). Pełnomocnik GDDKiA wyjaśnił, iż rola organów administracji architektoniczno-budowlanej, w powyższym zakresie, sprowadza się do oceny zgodności przedłożonego projektu budowlanego z wymaganiami stawianymi planowanej inwestycji przez decyzję lokalizacyjną oraz w wydanych wcześniej rozstrzygnięciach środowiskowych. Normy prawne determinujące tak samą możliwość, jak i kształt planowanej realizacji stanowią podstawę rozstrzygnięć organów administracji na etapie ubiegania się przez inwestora o decyzję lokalizacyjną, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji oraz postanowienia o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. W ocenie skarżącego z uwagi na to, że, dokonana przez organy administracji - z powyższego punktu widzenia - analiza poprawności przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego, nie nasuwała uwag krytycznych, uznać należy, iż decyzje pozwalające na realizację tejże inwestycji spełniają kryteria legalności. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, iż analogiczne uwagi (odnoszące się do wad raportu oddziaływania na środowisko) Stowarzyszenie [...] (które zaskarżyło do sądu administracyjnego przedmiotową decyzję) wnosiło na etapie prowadzenia konsultacji społecznych w związku z postępowaniem w sprawie ponownej oceny oddziaływania inwestycji na środowisko prowadzonym w ramach postępowania o wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowego odcinka autostrady A2 (ode. E). Świadczą o tym zapisy zawarte w uzasadnieniu postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej jako RDOŚ) w Warszawie z dnia 16 września 2010r. znak RDOS-14-WOOS-II-TS-6613-263/10 (str.8, str. 11 - 16). Pełnomocnik GDDKiA wskazał, iż uwagi i wnioski zostały przeanalizowane przez RDOŚ, a stanowisko organu zostało szczegółowo przedstawione w tej kwestii na str. 11,12,13,14,15,16 postanowienia. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Stowarzyszenie [...] wnosiło również szereg uwag (w dużej części powtórzonych ponownie w skardze jak i na etapie uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę) podczas prowadzenia postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wszystkie zgłoszone uwagi zostały wówczas szczegółowo przeanalizowane przez organ wydający przedmiotową decyzję. Świadczą o tym zapisy decyzji znak: WŚR.I.BP.6613/15/08 z dnia 14 listopada 2008r. str. 38 - 41. Stowarzyszenie [...] wniosło odwołanie od ww. decyzji środowiskowej (znak: WŚR.LBP.6613/15/08 z dnia 14 listopada 2008r.) podnosząc między innymi kwestię nie uwzględnienia zgłaszanych przez Stowarzyszenie uwag i wniosków w wydanej decyzji administracyjnej. Odwołanie to było rozpatrzone przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska decyzją z dnia 19 czerwca 2009r. znak DOOŚidk-452/167/442/09. W decyzji tej organ uznał, że zarzuty stawiane przez odwołujące Stowarzyszenie są niezasadne (str. 6 - 7, 11-14). W ocenie pełnomocnika GDDKiA chronologia działań organów administracji publicznej potwierdza, co do zasady, trafność sformułowanych wcześniej ocen ogólnych zawartych w uzasadnieniu decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż nieuwzględnienie w decyzji organu I instancji działki o nr ew. 119/2 w obszarze oddziaływania inwestycji nie wpływa na prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie wszystkie zgłoszone przez skarżących uwagi/wnioski merytoryczne odnoszące się do jakości poszczególnych opracowań środowiskowych wykonanych na potrzeby uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych zostały szczegółowo przeanalizowane przez właściwe i kompetentne w tej kwestii organy, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Świadczą o tym wprost zapisy przytoczonych powyżej postanowień i decyzji poszczególnych organów. Organy budowlane orzekające w sprawie, prawidłowo uznały, iż inwestor spełnił wymogi zawarte w przepisach z art. 32 ust. 1 i 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a zatem Wojewoda Mazowiecki nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dyspozycja przepisu art, 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane jednoznacznie stanowi, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia- na budowę, jeżeli inwestor spełnił nałożone na niego prawem budowlanym obowiązki. Omawiany przepis nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jak też możliwości wprowadzenia dalszych warunków, od których zależałoby wydanie tego pozwolenia. Podniesiono także, iż Sąd pierwszej instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 141 § 4 p.p.s.a. w żadnym miejscu uzasadnienia nie odniósł się do stanowiska pozostałych stron postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie ze wskazanym art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W skarżonym wyroku stanowisko GDDKiA, uczestniczącej w postępowaniu jako podmiotu na prawach strony, zostało całkowicie pominięte, chociaż uwzględnienie argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę oraz podnoszonej w toku rozprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podniesiono także, iż Sąd pierwszej instancji w opisie stanu faktycznego nawet nie wskazał jakie podmioty uczestniczyły w postępowaniu sądowo-administracyjnym pomijając całkowicie udział GDDKiA. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie podniósł, iż sąd pierwszej instancji powinien poddać gruntownej ocenie wszystkie aspekty sprawy, w których są wątpliwości, w których ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń stron postępowania, a treść tych ustaleń powinna zostać zamieszczona w uzasadnieniu wyroku. Podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., przez przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że dostrzeżone naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, mogły mieć wpływ na wynik sprawy, pełnomocnik GDDKiA zwrócił uwagę, iż rodzą się poważne wątpliwości, czy w świetle prawa, (w dacie wydawania zaskarżonej decyzji), ewentualne naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz czy zaskarżony wyrok uchylający zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, zmieni coś w tej sprawie. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę, została już w znacznej mierze (w ok. 75%) wykonana. Pełnomocnik skarzącego podniósł, iż w chwili obecnej nie ma możliwości prawnych naprawienia ewentualnych uchybień, które dostrzegł Sąd, ponieważ nie można ponownie zatwierdzić poprawionego projektu budowlanego i wydać ponownie pozwolenia na budowę, co byłoby oczywiście też absurdem skoro decyzja w znacznej mierze została już wykonana.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty w znacznej części są zasadne.
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obydwu podstawach przewidzianych w art. 174 p.p.s.a., w pierwszej wiec kolejności wymagają odniesienia się zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania prawidłowości wykładni prawa lub subsumcji stanu faktycznego do zastosowanego przez sąd przepisu prawa materialnego. Przede wszystkim zasadny jest zarzut, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niewłaściwie ocenił stan faktyczny sprawy i nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy wynikających z zebranego materiału dowodowego celem ustalenia, czy zostało naruszone prawo materialne. Ponadto uzasadnienie Sądu I instancji w zakresie wykazania, iż stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz przedstawienia wskazań co do dalszego postępowania jest bardzo lakoniczne, ogólne w stwierdzeniach i tym samym nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie daje rękojmię, iż sąd administracyjny dołożył należytej staranności przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Pozwala bowiem poznać przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia, prześledzić rozumowanie sądu pierwszej instancji. Pełni ono dwojaką funkcję. Z jednej strony ma charakter informacyjny względem stron postępowania sądowoadministracyjnego, z drugiej zaś strony, uzasadnienie wyroku umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę zasadności przesłanek, na których oparto zaskarżone orzeczenie. Jest to niezbędne dla przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej.
Przenosząc powyższe do niniejszej sprawy to niezrozumiałym jest wskazanie, ażeby organ odwoławczy rozważał na zarzut innej strony, czy właściciele działki nr 119/2 powinni brać udział w postępowaniu. Kwestia ta już jest ugruntowania w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż to strona, która została pominięta w postępowaniu administracyjnym ma prawo podnieść zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "Tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który niejako z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." W przedmiotowej sprawie właściciele działki nr 119/2 nie podnosili takiego zarzutu a przynajmniej brak jest jakiejkolwiek w tym zakresie informacji w aktach sprawy. Następne wskazania dotyczące zbadania, czy inwestor wykonał prace przygotowawcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę opierają się na oświadczeniu K. M. z dnia 20 grudnia 2012 r., iż "5 października 2010 r. na terenie budowy widział maszyny budowlane". Natomiast roboty budowlane jak wynika z zapisów w dzienniku budowy rozpoczęły się 13 października 2010 r., czy więc fakt, iż na placu budowy znajdowały się maszyny budowlane świadczy, że roboty tego dnia były rozpoczęte i czy ten fakt ma powodować powtórzenie całego postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę olbrzymiej inwestycji liniowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma on w przedmiotowej sprawie żadnego znaczenia. Powyższe świadczy, iż Sąd I instancji w żaden sposób nie wykazał, że istniały podstawy do uchylenia decyzji organu odwoławczego z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Natomiast podniesiona w skardze kasacyjnej kwestia zarzutu Sądu I instancji dotyczącego naruszenia przez organ art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy jest tylko częściowo zasadna. Treść powyższego przepisu wyklucza do postanowień w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia obowiązywania rozwiązań wynikających z art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a., w następstwie czego przedmiotowe postanowienia będą wypowiadane w trybie współdziałania pomiędzy organami, o którym mowa w art. 106 § 1 k.p.a. Nie będzie jednak przysługiwała możliwość wniesienia zażalenia. Nie oznacza to jednak, że strona posiadająca w tym interes prawny nie będzie miała możliwości kwestionowania prawidłowości ich wydania. Błędy popełnione na tym etapie postępowania będą mogły bowiem zgodnie z ogólnymi regułami być przedmiotem kontroli w ramach postępowania odwoławczego od decyzji kończącej postępowanie w jednej ze spraw wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10. Istotą takiej kontroli będzie jednak wykazanie błędów, które by powodowały, iż wydana w oparciu o uzgodnienia środowiskowe decyzja o pozwoleniu na budowę byłaby niezgodna z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie w decyzji organu odwoławczego jest odniesienie do postanowienia RDOŚ z dnia 16 września 2010 r. a mianowicie organ stwierdza, iż inwestycja ma być wykonana zgodnie z decyzją z dnia 19 czerwca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji oraz postanowieniem z dnia 16 września 2010 r. Organ odwoławczy więc wskazał, że akceptuje wszelkie warunki określone w postanowieniu, tym bardziej, iż decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 października 2010 r. bardzo szczegółowo odnosi się do kwestii podnoszonych już na etapie konsultacji społecznych przez Stowarzyszenie "[...]" przed wydaniem postanowienia z dnia 16 września 2010 r. Podnoszony w skardze kasacyjnej problem związania organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 92 ustawy środowiskowej postanowieniem wydanym na podstawie art. 90 ust. 1 tej ustawy powinien być rozumiany nie w tak rygorystyczny sposób jak to przedstawiono w skardze kasacyjnej, iż organ wydający pozwolenie na budowę nie ma żadnych możliwości działania odnośnie w/w postanowienia jak i również decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach o której mowa w art. 86 ustawy środowiskowej. Przyjęcie takiego stanowiska ograniczałoby prawo strony do kontroli decyzji lub postanowienia organu uzgadniającego. Faktycznie dokonana w niniejszym postępowaniu przez organ odwoławczy kontrola jest niepełna bo sprowadza się wyłącznie do jednozdaniowej akceptacji stanowiska organu I instancji a w pozostałym zakresie organ odwoławczy stwierdza brak swojej właściwości do kontroli postanowienia. Jednakże Sąd I instancji (pomijając błędy w oznaczeniu organów popełnione w uzasadnieniu) powinien wskazać w jakim jego zdaniem zakresie ewentualnie powinno być uzupełnione postanowienie z dnia 16 września 2010 r. mając na uwadze obszerny materiał dowodowy w tym zakresie znajdujący się w aktach sprawy a w szczególności przeprowadzoną przez organy uzgadniające analizę wszelkich zgłoszonych zarzutów w sprawie oraz uzasadnienie decyzji organu I instancji z dnia 5 października 2010 r. Nie można w uzasadnieniu ograniczyć się wyłącznie do stwierdzenia, iż organ odwoławczy nie dokonał kontroli wskazanego postanowienia w pełnym zakresie, gdyż wyraźnie stwierdził, iż inwestycja ma być wykonana zgodnie z zaleceniami postanowienia z dnia 16 września 2010 r.
Mając także na uwadze zakres kompetencji organów wydających decyzję o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 oraz wydających decyzje i postanowienia na podstawie art. 82 i 90 ust. 1 ustawy środowiskowej a także treść przepisów art. 86 i art. 90 ust. 8 w/w ustawy należy stwierdzić, iż możliwości działania organu architektoniczno - budowlanego wydającego (tak jak w niniejszej sprawie) pozwolenie na budowę w zakresie kontroli decyzji i postanowienia wydanych na podstawie art. 86 i 90 ust. 1 są w pewnym zakresie ograniczone. Organ ten, bowiem nie może wchodzić sam w kompetencje organów badających oddziaływanie inwestycji na środowisko, ani też ich zastępować, bo w takim przypadku niecelowe byłoby współdziałanie organów w ramach swoich kompetencji. Dlatego też organ architektoniczno – budowlany tylko przy wykazaniu przez stronę postępowania bardzo istotnych błędów w postępowaniu przed organami badającymi oddziaływanie inwestycji na środowisko mógłby wstrzymać się z wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę do ewentualnego wyjaśnienia zarzutów, nie może natomiast zastępować merytorycznie takiego organu i modyfikować decyzji czy też postanowienia a tym bardziej wydawać mu zaleceń odnośnie prowadzonego postępowania. Należy mieć także na uwadze tryb w jakim zostało wydane postanowienie z dnia 16 września 2010 r. a mianowicie na wniosek inwestora ponownie przeprowadzono analizę oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko z zachowaniem wymogów przewidzianych w art. 90 ust. 2 pkt 1 i 2. Organ wydający pozwolenie na budowę bada więc, czy inwestor spełnił wszystkie wymagania przewidziane w postanowieniu i jeżeli nie ma w tym zakresie wątpliwości nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, gdyż po spełnieniu wymogów przewidzianych w art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 35 ust. 1 nie zezwala na to przepis art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. W tym zakresie w/w przepis nie dopuszcza jakiegokolwiek uznania przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Sąd I instancji powinien w takim wypadku ocenić przedstawione w skardze zarzuty dotyczące postanowienia z dnia 16 września 2010 r. mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a w szczególności treść decyzji organu I instancji w części odnoszącej się do oddziaływania inwestycji na środowisko oraz wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odpowiednie części uzasadnienia decyzji z dnia 14 listopada 2008 r i z dnia 19 czerwca 2009 r. oraz postanowienia z dnia 16 września 2009 r. Dobrym przykładem jak należy sporządzić takie uzasadnienie jest powołane w skardze kasacyjnej uzasadnienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 826/11 publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zarzuty dotyczące naruszenia art. 142 k.p.a w zw. z art. 90 ust. 8 ustawy środowiskowej mając powyższe rozważania na uwadze należy uznać za wyjaśnione, gdyby Sąd I instancji w prawidłowy sposób przedstawił stanowisko odnośnie zgłoszonych zarzutów co do postanowienia z dnia 16 września 2010 r. kwestia ta nie byłaby podnoszona, należy jednak przyjąć, iż jak to wspomniano wyżej taka kontrola jest ograniczona z uwagi na przepis art. 92 ustawy środowiskowej.
Zwrócić należy również uwagę na istotne błędy zarówno w sentencji wyroku jak i w uzasadnieniu, pkt 2 wyroku wypacza instytucje przewidzianą w art. 152 p.p.s.a. natomiast uzasadnienie zawiera błędy co do nazwy organów i daty wydania orzeczeń co zasadnie podnosi skarga kasacyjna.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło