II OSK 2605/12

Dnia 26 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny /spr./ sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Jolanta Rudnicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Ch. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1001/12 w sprawie ze skargi K. Ch. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Ch. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia pełnomocnictwa Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda Pomorski odmówił wszczęcia na wniosek K. Ch. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2007 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. j. M., P., S., D. w G. pozwolenia na budowę budynku handlowo - magazynowego z częścią administracyjną wraz z wewnętrzną instalacją elektryczną, wentylacją i klimatyzacją, wewnętrzną instalacją wodociągową i kanalizacji sanitarnej na terenie działki nr [...] obr. [...] położonej w G. przy ul. K.. Zażalenie na to postanowienie złożył działający w imieniu K. Ch. radca prawny P. Sz.. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał stronę do uzupełnienia braku zażalenia na postanowienie Wojewody Pomorskiego z [...] maja 2011 r. poprzez nadesłanie pełnomocnictwa upoważniającego radcę prawnego P. Sz. do występowania w imieniu K. Ch.. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało doręczone stronie oraz radcy prawnemu P. Sz. w dniu 30 sierpnia 2011 r., zatem termin do uzupełnienia braku upłynął w dniu 6 września 2011 r. W dniu 5 października 2011 r. radca prawny P. Sz. przesłał dokument pełnomocnictwa, na mocy którego nie został jednak upoważniony do występowania w imieniu K. Ch. w postępowaniu przed organem zażaleniowym. Pismem z dnia 10 listopada 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braku zażalenia, pozostawił jej bez rozpoznania. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa w sprawie zażalenia na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] maja 2011 r., postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stronie przywrócenia tego terminu. Po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie z [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu strona nie wskazała na okoliczności, które świadczyłby o tym, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Zdaniem organu, strona nie wykazała, że zaistniała niezależna od niej i trudna do przezwyciężenia przeszkoda uniemożliwiająca złożenie w terminie wymaganego dokumentu, skoro dotychczasowy pełnomocnik dysponował stosownym pełnomocnictwem. Organ zaznaczył, że przy ocenie przesłanki winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy, który z oczywistych przyczyn winien być wyższy w odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników, których działania/zaniechania obciążają mocodawców. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oddalającego skargę skarżącej na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w całości podzielił stanowisko tego organu sprowadzające się do przyjęcia, że do uchybienia terminu do złożenia pełnomocnictwa doszło z winy radcy prawnego P. Sz., co wykluczało możliwość przywrócenia tego terminu na wniosek skarżącej. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia pełnomocnictwa nastąpiło bez jej winy. Strona wskazała, że wezwanie do złożenia pełnomocnictwa otrzymała w dniu 30 sierpnia 2011 r., zaś w dniu 1 września 2011 r. telefonicznie uzgodniła z radcą prawnym P. Sz., że wymagane pełnomocnictwo procesowe zostanie natychmiast złożone. Rozmowy telefoniczne przeprowadzone przez skarżącą we wrześniu i październiku 2011 r. z radcą prawnym P. Sz. oraz pracownikiem organu prowadzącego postępowanie upewniły skarżącą, że dokument pełnomocnictwa został złożony do akt sprawy. Wiadomość o uchybieniu terminu do złożenia pełnomocnictwa skarżąca powzięła dopiero w dniu 22 listopada 2011 r., po otrzymaniu pisma od organu z dnia 10 listopada 2011 r. Skarżąca podjęła wówczas odpowiednie kroki, aby nieprawidłowości te usunąć, jednakże postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. organ odmówił stronie przywrócenia terminu do złożenia pełnomocnictwa. Skarżąca uważa zatem, że świadome i celowe naruszenie terminu do wykonania czynności przez radcę prawnego P. Sz. nie może skutkować dla niej ujemnymi konsekwencjami. W ocenie skarżącej, zostało prze nią wykazane, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, co uzasadniało przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badając skargę kasacyjną w granicach wskazanych w niej zarzutów należało uznać, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). W rozpoznawanej sprawie skarżąca kwestionuje przyjęte przez organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji stanowisko sprowadzające się do twierdzenia, że negatywne skutki wynikające z zaniedbania przez pełnomocnika swoich obowiązków obciążają stronę reprezentowaną przez tego pełnomocnika. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są jednak trafne. Stanowisko, w świetle którego strona ponosi odpowiedzialność za działania wyznaczonego przez siebie pełnomocnika, należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyrok NSA z 18 lipca 2001 r., SA 431/00; z 19 lutego 2010 r., II OSK 391/09, z 24 października 2012 r., I OSK 485/12). Podmiot reprezentowany nie może zatem upatrywać braku swojej winy w uchybieniu terminu, które nastąpiło z winy jego pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał skarżącą do uzupełnienia braku zażalenia na postanowienie Wojewody Pomorskiego z [...] maja 2011 r. poprzez nadesłanie pełnomocnictwa upoważniającego radcę prawnego P. Sz. do występowania w jej imieniu. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało doręczone skarżącej oraz radcy prawnemu P. Sz. w dniu 30 sierpnia 2011 r. Pełnomocnictwo nie zostało złożone w wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 6 września 2011 r. We wniosku o przywrócenie terminu nie wskazano na okoliczności świadczące o tym, że niedotrzymanie terminu było niezawinione przez pełnomocnika. Należy jednocześnie zauważyć, iż pismem z dnia 17 listopada 2011 r. skarżąca cofnęła pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu P. Sz. do reprezentowania jej w postępowaniu przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Wskazuje to, że w rozpatrywanej sprawie doszło do dokonania czynności procesowej bez dołączenia dokumentu pełnomocnictwa potwierdzającego umocowanie do działania w imieniu skarżącej, istniejące w dacie wniesienia zażalenia. Z tych względów w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, dotyczącej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa w sprawie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia na wniosek K. Ch. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] czerwca 2007 r., przedmiotem oceny organów oraz Sądu I instancji powinno być zachowanie pełnomocnika, który nie dochował terminu do złożenia pełnomocnictwa wskazującego na jego umocowanie do wniesienia w imieniu skarżącej zażalenia. Organ zasadnie zatem przyjął, że dokonywanej na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. ocenie spełnienia przesłanek przywrócenia terminu podlegają okoliczności dotyczące pełnomocnika, te zaś – na gruncie rozpoznawanej sprawy – jednoznacznie wskazują, że do uchybienia terminu do złożenia pełnomocnictwa doszło z winy radcy prawnego P. Sz.. W skardze kasacyjnej skarżąca również prezentuje stanowisko, że do uchybienia terminu do złożenia pełnomocnictwa doszło w wyniku zawinionego działania radcy prawnego, co skutkowało cofnięciem pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu P. Sz.. Skoro zatem w ustalonym stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że przyczyną uchybienia terminowi do dokonania czynności były zaniedbania ze strony pełnomocnika, skarga kasacyjna w której podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia art. 58 k.p.a. uzasadniony tym, że za nieprofesjonalne zachowanie pełnomocnika skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności, uznana zostać musiała za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.