II OSK 271/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-02-12

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Leszek Leszczyński, Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury stwierdzające nieważność postanowienia Komisji Prawa Autorskiego, wydane z powodu udziału w składzie orzekającym osoby, której mandat członka Komisji wygasł, jest zgodne z prawem, w sytuacji gdy przepis rozporządzenia wprowadzający kadencyjność składu Komisji został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Kultury, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu. Sąd stwierdził, że udział J. M. w składzie Komisji Prawa Autorskiego, który wydał postanowienie z dnia [...] października 2003 r., nie mógł być uznany za rażące naruszenie prawa. Wynika to z faktu, że przepis rozporządzenia wprowadzający trzyletnią kadencyjność mandatu członka Komisji został wydany z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego, co czyniło go niezgodnym z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Ministra Kultury stwierdzającego nieważność postanowienia Komisji Prawa Autorskiego, które wyjaśniało treść wcześniejszego orzeczenia zatwierdzającego tabelę stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów ZAiKS. Minister uznał postanowienie za nieważne, ponieważ w składzie orzekającym znalazła się osoba, której mandat członka Komisji wygasł z powodu niepowołania jej na kolejną kadencję. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Ministra, a Minister Kultury zaskarżył ten wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów dotyczących wznowienia postępowania i nieuwzględnienie kwestii kadencyjności Komisji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 977/08 w sprawie ze skargi Stowarzyszenie Autorów [...] na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 977/08 uchylił postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] maja 2004 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. wydane w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komisji Prawa Autorskiego z dnia [...] października 2003 r. Ponadto stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Komisja Prawa Autorskiego w dniu [...] lutego 2001 r. wydała orzeczenie zatwierdzające tabelę stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za radiowe i telewizyjne nadawanie utworów oraz równoczesne i integralne rozpowszechnianie utworów w sieciach kablowych. Na skutek wniosku Stowarzyszenia Autorów ZAiKS o wyjaśnienie wątpliwości co do treści tego orzeczenia, postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Komisja Prawa Autorskiego w tym samym składzie, który orzekał w dniu [...] lutego 2001 r., dokonała wykładni jego treści. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Minister Kultury stwierdził z urzędu nieważność wyżej wskazanego postanowienia z dnia [...] października 2003 r., podnosząc, że decyzją z dnia [...] października 2001 r. powołał Komisję Prawa Autorskiego na trzecią kadencję, w skład której nie został już powołany J. M., występujący w składzie Komisji wydającej postanowienie z dnia [...] października 2003 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister Kultury postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. utrzymał swoje postanowienie w mocy. Organ wskazał, że ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. Nr 80, poz. 904 ze zm.) – zwana dalej również ustawą, przyznała kompetencje do orzekania siedmioosobowym składom orzekającym złożonym z powołanych przez Ministra Kultury członków Komisji Prawa Autorskiego i tylko taki skład orzekający może wydać orzeczenie o zatwierdzeniu tabel. Arbitrzy wybrani do składu orzekającego muszą być członkami Komisji Prawa Autorskiego, natomiast mandat członka trwa trzy lata. J. M. nie został powołany decyzją Ministra Kultury z dnia [...] października 2001 r. do składu Komisji trzeciej kadencji, a zatem nie był uprawniony do wydania przedmiotowego postanowienia. Każdy z arbitrów może bowiem orzekać jedynie w trakcie trwania mandatu członka Komisji. Wygaśnięcie mandatu należy utożsamiać z wygaśnięciem pełnomocnictwa do działania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Stowarzyszenie Autorów ZAiKS wniosło o uchylenie postanowień Ministra Kultury w całości, jako rażąco naruszających przepisy prawa, a w szczególności art. 108 ustawy. Zdaniem skarżącego mandat trzyletni członka Komisji odnosi się nie do udziału w zespole orzekającym, a do pozostawania na liście arbitrów. Osoba wybrana w charakterze członka zespołu, pełni tę funkcję do wyczerpania czynności organu, do którego została wyznaczona. Nie ma podstaw do twierdzenia, że osoba wybrana w skład zespołu orzekającego w danej sprawie traci mandat wynikający z ważnie dokonanego wyboru do orzekania, ze względu na późniejsze losy listy arbitrów, z której dokonano wyboru. Kadencyjność powinna być odnoszona do składu listy arbitrów i do dopuszczalności powołania z tej listy składu orzekającego. Wyrokiem z dnia 27 października 2006 r. (I SA/Wa 1211/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę i stwierdził, że wydanie przez organ kolegialny orzeczenia w wadliwym składzie skutkuje rażącym naruszeniem prawa. Podzielił on stanowisko Ministra Kultury, że upływ trzyletniej kadencji członka Komisji wywiera ten skutek, że jego mandat wygasa, a powołany do składu orzekającego arbiter, którego kadencja się kończy z upływem wskazanego okresu traci status członka Komisji. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Autorów ZAiKS Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 347/07 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie rozważył konsekwencji prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r. (SK 40/2004). Co prawda zasadny jest pogląd, że Komisja Prawa Autorskiego jest kolegialnym organem administracji publicznej, działającym w składach siedmio lub trzyosobowych, a nie bliżej nieokreśloną prawnie "listą" arbitrów. Taki też charakter Komisji wynika z powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że Komisja jest organem władzy publicznej, działającym tak jak organ administracji publicznej, kierującym się interesem publicznym i podejmującym władcze rozstrzygnięcia, niezależnie od tego jak ustalany jest jej skład i sposób powoływania. Mandat członka Komisji Prawa Autorskiego trwa tak długo jak długo trwa kadencja tego organu. Ciągłość działania organu administracji wyraża się właśnie w powoływaniu Komisji na kolejne kadencje i wyznaczaniu składów orzekających z nowego grona arbitrów. Sąd pierwszej instancji wydając wyrok, naruszył przepis art. 108 ust. 3 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu działania Komisji Prawa Autorskiego, wynagradzania jej członków, wysokości opłat za postępowanie przed tą Komisją oraz zasad ich wnoszenia (Dz. U. Nr 138, poz. 736). Minister, określając bowiem w rozporządzeniu kadencję Komisji Prawa Autorskiego, wykroczył poza zakres upoważnienia udzielonego mu przepisem art. 108 ust. 9 ustawy. Brak odniesienia się do kluczowego zagadnienia kadencji Komisji w odniesieniu do regulacji zawartej w rozporządzeniu jest naruszeniem prawa wynikającym z niezastosowania przepisów prawa materialnego (tj. art. 108 ust. 9 ustawy i § 4 w/w rozporządzenia). Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji nawiązał do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Następnie zauważył, że art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. w brzmieniu sprzed dnia 1 września 2006 roku określał, że komisja w składzie sześciu arbitrów oraz przewodniczącego jako superarbitra, wyznaczonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z grona arbitrów, zatwierdza lub odmawia zatwierdzenia przedstawionych przez organizacje zbiorowego zarządzania tabel wynagrodzeń za korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań objętych zbiorowym zarządzaniem, a także wskazuje organizację właściwą w rozumieniu art. 107 ustawy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt SK 40/2004, stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 20, 22 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. Konstytucji RP i traci moc obowiązującą z dniem 1 września 2006 r. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zasada reprezentatywności składu komisji ma znaczenie przede wszystkim dla akceptacji jej rozstrzygnięć przez przyszłych uczestników obrotu. Reprezentatywny skład komisji nie ma bowiem służyć równoważeniu przeciwstawnych interesów stron, lecz dostarczaniu wiedzy, w oparciu o którą organ ten jest w stanie lepiej rozstrzygać. Niewątpliwie zatem w składzie konkretnej Komisji winni zasiadać przedstawiciele nadawców. Z kolei powodem stwierdzenie przez Ministra Kultury nieważności postanowienia z dnia [...] października 2003 r. było jego wydanie przez skład ustalany na podstawie przepisu art. 108 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2002 r. SA/Gd 375/00, baza Lex nr 76114). W sprawie zachodziła podstawa wznowienia postępowania, co skutkowało tym, że obydwa postanowienia Ministra podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 p.p.s.a. Sąd zalecił, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględnił dyrektywy płynące z treści przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazał, że nie widział podstaw do występowania z wnioskiem o zbadanie zgodności z Konstytucją RP § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 22 grudnia 1994, gdyż prawo do wystąpienia z takim wnioskiem przysługuje również skarżącemu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, reprezentowany przez radcę prawnego M. C., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Minister domagał się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Skarżący kasacyjnie organ zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 p.p.s.a. oraz w związku z art. 145a § 1 k.p.a. i art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do uchylenia postanowień ze względu na istnienie postaw do wznowienia postępowania wobec uchylenia przez Trybunał Konstytucyjny art. 108 ust. 3 ustawy; 2) art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) oraz w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu działania Komisji Prawa Autorskiego, wynagradzania jej członków, wysokości opłat za postępowanie przed tą Komisją oraz zasad ich wnoszenia poprzez nierozpoznanie kwestii zgodnością z Konstytucją RP § 4 ust. 1 wskazanego rozporządzenia; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niezawarcie w wyroku wytycznych dla organu administracji, pomimo uchylenia rozstrzygnięć administracyjnych. Uzasadniając zarzuty Minister podkreślił, że Sąd pierwszej instancji rozpoznając ponownie sprawę przyjął wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako prostą wskazówkę do uchylenia postanowień, bez rozważenia okoliczności niniejszej sprawy. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jedynie problem, który powinien być rozważony. Stąd też powoływanie się na związanie wykładnią NSA nie było prawidłowe. Ponadto jego postanowienia nie miały bezpośredniego związku z treścią uchylonego przez Trybunał Konstytucyjny art. 108 ust. 3 ustaw. Sąd pierwszej instancji skoncentrował się na opisie instytucji wznowienia postępowania, gdy brak przesłanek do przyjęcia założenia, że uchylony przepis był podstawą wydania wskazanych postanowień. Faktycznie podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia Komisji Prawa Autorskiego był fakt, że w składzie orzekającym znalazła się osoba nie będąca w ogóle na liście arbitrów. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje zaś fakt, czy lista arbitrów została ustalona na podstawie przepisów zgodnych z Konstytucją RP. Skarżący kasacyjnie zauważył, że wznowienie postępowania administracyjnego następuje na wniosek stron, a Sąd rozpatrując sprawę nie poczynił ustaleń w tym kierunku. W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd pierwszej instancji całkowite uchylił się od rozważenia problemu kadencyjności Komisji Prawa Autorskiego, na który wskazał wyrok NSA. Stanowisko takie stanowi równocześnie naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Sąd powinien zwrócić się do Trybunału z odpowiednim wnioskiem. W przeciwnym wypadku winien wykazać, że mające zastosowanie w danej sprawie przepisy nie budzą wątpliwości co do ich zgodności z Konstytucją RP. Dalej skarżący kasacyjnie podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 141 § 4 k.p.a. W szczególności Sąd nie wyjaśnił wpływu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na przedmiotową sprawę. Jak przekonuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego brak wytycznych dla organu ponownie rozpatrującego sprawę stanowi naruszenie prawa. Sąd pierwszej instancji ograniczając się do nakazu uwzględnienia wyroku TK nie wskazał, jak miałoby to nastąpić, zwłaszcza w sytuacji, gdy do dnia sporządzenia skargi kasacyjnej nie został uchwalony przepis uwzględniający wytyczne odnośnie reprezentatywności Komisji Prawa Autorskiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera podstaw mogących skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., czyli na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego rzeczą skarżącego kasacyjnie było nie tylko wykazanie, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, ale również wykazanie istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Istota argumentacji skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wpływu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r. na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, niezasadnie sprowadzając całe zagadnienie do kwestii wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. i art. 145a § 1 k.p.a.), oraz całkowicie uchylił się od rozważenia kwestii kadencyjności Komisji Prawa Autorskiego w świetle regulacji rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu działania Komisji Prawa Autorskiego, wynagradzania jej członków, wysokości opłat za postępowanie przed tą Komisją oraz zasad ich wnoszenia. Należy stwierdzić, że ogólnie rzecz biorąc, skarżący kasacyjnie zasadnie wytknął Sądowi pierwszej instancji skupienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyłącznie na kwestii istnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i pominięcie tym samym istotnych elementów sprawy. Jednakże jak wyżej wskazano naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś, jak wynika z art. 184 p.p.s.a., podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej zachodzi również wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Rozstrzygając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 347/07 po pierwsze wskazał na konieczność rozważenia konsekwencji prawnych wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 stycznia 2006 r. (SK 40/04). Po wtóre NSA zwrócił uwagę na kluczowe zagadnienie kadencji Komisji w odniesieniu do regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Kultury i Sztuki z dnia 22 grudnia 1994 r. i braku takiej regulacji w ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r. orzekł o niezgodności art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych z art. 20, art. 22 w związku z art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. Jednocześnie Trybunał rozstrzygnął, że art. 108 ust. 3 ustawy traci moc obowiązującą z dniem 1 września 2006 r. Zatem po utracie z dniem 1 września 2006 r. mocy obowiązującej art. 108 ust. 3 ustawy, wobec nieuchwalenia dotychczas jego odpowiednika, nie istnieje ustawowo regulowany system zatwierdzania tabel wynagrodzeń przez Komisję Prawa Autorskiego. W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu pierwszej instancji poddane zostało postanowienie Ministra Kultury wydane w postępowaniu nieważnościowym, w którym kontrolowane było postanowienie Komisji Prawa Autorskiego wyjaśniające wątpliwości co do treści orzeczenia tej Komisji zatwierdzającego tabele stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia Autorów ZAiKS za radiowe i telewizyjne nadawanie utworów oraz równoczesne i integralne rozpowszechnianie utworów w sieciach kablowych. Zatem postępowanie administracyjne nie dotyczyło bezpośrednio orzeczenia Komisji wydanego na podstawie art. 108 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] maja 2004 r. i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2004 r. nie zostało wydane na podstawie art. 108 ust. 3 cytowanej ustawy. Wobec tego już z tego względu nie można rozpatrywać wpływu omawianego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego przez pryzmat przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145a § 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę należy pamiętać, że Minister Kultury stwierdził nieważność postanowienia Komisji, wyjaśniającego treść orzeczenia tego organu wydanego na podstawie art. 108 ust. 3 ustawy, z tego względu, że J. M. nie był uprawniony do wydania postanowienia z dnia [...] października 2003 r., gdyż w dacie tej nie był członkiem Komisji wobec niepowołania go do składu Komisji trzeciej kadencji. Trybunał Konstytucyjny, odraczając utratę mocy obowiązującej art. 108 ust. 3 ustawy, wskazał, że zaskarżone przepisy w ich aktualnym brzmieniu, a więc jeszcze przed utratą mocy obowiązującej wskutek orzeczenia Trybunału, umożliwiają ministrowi właściwemu do spraw kultury wyznaczanie członków Komisji z uwzględnieniem udziału w niej przedstawicieli emitentów. Wobec tego w tym kontekście należało poddać ocenie, czy rzeczywiście można mówić o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), uzasadniającym stwierdzenie nieważności postanowienia Komisji z dnia [...] października 2003 r. dlatego, że jeden spośród członków tego organu nie został powołany na kolejną kadencję. W kontekst ten wprost wpisuje się zagadnienie dotyczące kadencyjności Komisji. Ustawodawca w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyznając ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego kompetencje do powołania Komisji Prawa Autorskiego nie zawarł regulacji określającej kadencyjność tego organu. Delegacja ustawowa zamieszczona w art. 108 ust. 9 ustawy upoważniła ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu działania Komisji, wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 8, wysokości opłat za postępowanie przed Komisją oraz zasad ich wnoszenia. Z treści wskazanego upoważnienia nie wynika, aby właściwy minister uprawniony został do wprowadzenia zasady kadencyjności składu Komisji. W pojęciu szczegółowych zasad i trybu działania Komisji mieszczą się regulacje dotyczące postępowania przed organem. Natomiast kadencyjność składu Komisji jest elementem ustrojowym niniejszego organu i nie wchodzi w zakres "zasad i trybu działania Komisji". Minister Kultury i Sztuki w § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu działania Komisji Prawa Autorskiego, wynagradzania jej członków, wysokości opłat za postępowanie przed tą Komisją oraz zasad ich wnoszenia określił, że mandat członka Komisji trwa trzy lata. Zatem Minister wprowadził kadencyjność składu Komisji, czym wykroczył poza zakres upoważnienia udzielonego mu przepisem art. 108 ust. 9 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, co jest sprzeczne z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (nie było również zgodne z obowiązującym w dacie wydania rozporządzenia art. 56 ust. 2 ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym /Dz. U. Nr 84, poz. 426 ze zm./). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że udział J. M. w składzie Komisji, który wydał postanowienie z dnia [...] października 2003 r. nie może zostać uznany za rażąco naruszający prawo. Nie można bowiem w kategorii rażącego naruszenia prawa rozpatrywać naruszenia przepisu aktu podustawowego, wydanego z przekroczeniem zakresu upoważnienia ustawowego, a więc z naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że mimo błędnego uzasadnienia wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło