II OSK 281/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Ryms (spr.), Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Jacek Chlebny, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 1154/04 w sprawie ze skargi K. S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odwołanie z funkcji Wójta Gminy [...] postanawia oddalić skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 2004 r. o odwołaniu K. S. z funkcji wójta Gminy [...]. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że stosownie do przepisu art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego uprawniona jest gmina lub związek międzygminny. Przepis ten wyłącza wniesienie skargi przez inny podmiot na podstawie art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) także wówczas gdy rozstrzygnięcie nadzorcze narusza interes prawny tego podmiotu. W tej sprawie skarga została wniesiona przez K. S. – odwołanego wójta Gminy [...] w imieniu własnym co wynika zarówno z określenia strony skarżącej w skardze, jak i z pisma skarżącego z dnia 10 sierpnia 2004 r., a więc przez podmiot, któremu nie przysługuje legitymacja do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Uzasadnia to odrzucenie skargi K. S. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej wniesionej przez K. S. przytoczono jako podstawy kasacyjne zarzut naruszenia art. 31 i 98 ustawy o samorządzie gminnym, art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 28 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, skoro rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest prawomocne do czasu upływu terminu do wniesienia skargi albo oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd, to odwołany wójt miał prawo do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, mimo przekazania obowiązków wójta innej osobie. Niezależnie od tego skarżący miał prawo zaskarżyć rozstrzygnięcie nadzorcze, ponieważ dotyczy ono jego interesu prawnego i jest niewątpliwie stroną w tej sprawie. Odrzucenie skargi narusz także konstytucyjne prawa skarżącego, gdyż pozbawia go możliwości zaskarżenia orzeczenia administracyjnego oraz prawa do rozpoznania jego sprawy przez sąd. Zdaniem skarżącego konsekwencją stanowiska Sądu jest przyjęcie niezaskarżalności rozstrzygnięcia nadzorczego, co narusza porządek prawny. Powołując się na takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podstawowy problem prawny, który wymaga wyjaśnienia w związku z zarzutami podniesionymi w skardze kasacyjnej sprowadza się do tego, kto może wnieść skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięci nadzorcze Prezesa Rady Ministrów o odwołaniu wójta, wydane na podstawie art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Stosownie do przepisu art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 96 ust. 2 podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, a do złożenia skargi uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie lub kompetencje zostały naruszone. Oznacza to, że Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, iż uprawnienie do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, o którym mowa w art. 96 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, może wnieść wyłącznie gmina, a wobec tego inne podmioty nie mogą wnieść skargi z powołaniem się na to, że mają w tym interes prawny. W tym przypadku legitymacja do wniesienia skargi wynika z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, a przepis art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania. Legitymacji do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze nie można wyprowadzić także z przepisu art. 28 k.p.a. Nie oznacza to, że wójt, który został odwołany nie może wnieść skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów o jego odwołaniu. W takim przypadku odwołany wójt jest uprawniony do wniesienia skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze. Rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd (art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym). Do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego o odwołaniu wójta, odwołany wójt jest uprawniony do wniesienia skargi w imieniu gminy, na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Będzie to jednak zawsze skarga gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące gminy, a nie skarga wójta jako osoby fizycznej. Takie rozwiązanie prawne zapewnia w wystarczającym stopniu ochronę sądową gminy, w tym także wójta gminy jako jej organu. Nie ma więc żadnych podstaw do twierdzenia, iż naruszone zostały prawa konstytucyjne (art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP). W tej sprawie skarżący jednoznacznie stwierdził, iż jego skarga na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezesa Rady Ministrów jest skargą byłego wójta, a nie skargą gminy. Wynika to nie tylko z oznaczenia strony skarżącej w skardze, ale przede wszystkim ze stanowiska skarżącego wyrażonego w piśmie z dnia 10 sierpnia 2004 r. Sąd zwrócił uwagę skarżącemu na treść przepisów ustawy o samorządzie gminnym, które określają zaskarżanie rozstrzygnięć nadzorczych. Pomimo to skarżący podtrzymał stanowisko, że wnosi skargę we własnym imieniu, jako odwołany wójt, a więc nie w imieniu gminy. Takiego stanowiska skarżącego, w tej sytuacji, nie sposób wytłumaczyć brakiem zrozumienia pouczenia Sądu, ponieważ osoba będąca wójtem z pewnością dysponuje wystarczającą wiedzą z zakresu prawa samorządowego. Skoro więc skarżący K. S. nie wniósł skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze w imieniu gminy, to Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż skarga wniesiona przez K. S. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.