II OSK 2848/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-06-29
Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Leszek Kiermaszek, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, nie będący właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na których ma być zlokalizowana inwestycja celu publicznego, ani właścicielami nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, ale posiadający nieruchomości w pewnej odległości, wykazali swój indywidualny interes prawny do wniesienia skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji takiej inwestycji?Ratio decidendi
Skarżący, którzy nie są inwestorami ani właścicielami/użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na których ma być realizowana inwestycja celu publicznego, ani właścicielami nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, nie posiadają indywidualnego interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję o ustaleniu lokalizacji takiej inwestycji, nawet jeśli posiadają nieruchomości w pewnej odległości. Interes prawny musi wynikać z prawa materialnego, a nie z prawa obligacyjnego (np. dzierżawy) czy ogólnego interesu społeczności. Sama okoliczność doręczenia decyzji nie przesądza o posiadaniu statusu strony.Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowej SN. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi A. B., A. B. L., A. S. i W. K., uznając, że nie wykazali oni indywidualnego interesu prawnego. Skarżący nie byli właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości objętych inwestycją, ani nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących, a jedynie posiadali nieruchomości w pewnej odległości. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B., A. B. ., A. S. i W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 56/17 w sprawie ze skarg A. B, A. B. L., A. S. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 56/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi A. B., A. B. L., A. S. i W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku S. H. [...] H., ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego o nazwie: budowa linii kablowej SN na działkach nr {...} obręb [...] T., nr {...} (po podziale {...}), 108 (po podziale {...}, [...] (po podziale {...}), {...} obręb [...] . H., nr {...}, część działki [...] oraz część działki [...], obręb [...], , gmina S.. Inwestycja polega na budowie podziemnej linii kablowej SN na wskazanych działkach, przy czym dokładne granice terenu inwestycji pokazano na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli: A. B., W. K., A. S., J. B., J. B., M. M., E. B., S. M., R. P., A. B. L., M. J., T. W., J. N., E. P., J. N., M. Ch., N. J., S. P., W. K. i W. S., domagając się stwierdzenia, że w prowadzonym postępowaniu doszło do rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, gdyż zaniechano czynności zgodnie z wymogami ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 2 pkt 5, art. 50 ust. 1, art. 53 ust. 1, ust. 4 pkt 8 i art. 54 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Kolegium uznało, że inwestycja nie narusza art. 58 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. nie powoduje niemożliwości lub istotnego ograniczenia dalszego korzystania z nieruchomości przez odwołujących, tym bardziej, że większość działek przeznaczonych pod inwestycję należy do gminy S. Kolegium wymieniło nadto, uznanych za strony postępowania, ośmiu właścicieli pozostałych działek, na których zlokalizowano inwestycję.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli wszyscy odwołujący, domagając się jej uchylenia oraz stwierdzenia zaniechania zbadania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze istoty sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r. odrzucił skargę J. B., J. B., M. M., E. B., S. M., R. P., M. J., T. W., J. N., E. P., J. N., M. Ch., N. J., S. P., W. K. i W. S.
Rozpoznając natomiast skargę A. B., A. B. L., A. S. i W. K. na rozprawie, która odbyła się w dniu 20 grudnia 2017 r., Sąd zobowiązał skarżących do wykazania, w terminie 7 dni, interesu prawnego do wniesienia skargi, jako że na rozprawę tę nie stawiła się żadna ze stron postępowania.
W piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. W. K. wskazał, że swój interes prawny wywodzi z przepisów Kodeksu cywilnego, odnoszących się do ochrony prawa własności oraz przepisów ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym a w szczególności w zakresie sprzeczności określenia inwestycji celu publicznego w odniesieniu do warunków nałożonych przepisami ustawy, jakie winna spełniać tego typu inwestycja. Skarżący wskazał także, że z uwagi na złożoność zagadnienia szczegółowo przedstawi tę kwestię na rozprawie. Pozostali skarżący nie udzielili odpowiedzi na wystosowane do nich przez Sąd wezwania, które zawierały pouczenie o treści art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżących oraz skarżący A. S. i W. K. wskazali, że skarżący mają interes prawny do wniesienia skargi, ponieważ inwestycja oddziałuje na ich
prawa podmiotowe, uniemożliwiając im korzystanie z przysługującego im prawa własności. W szczególności zaś wskazali, że interes prawny W. K. wynika z tego, że inwestycja graniczy z gruntami przez niego dzierżawionymi, a nadto jego własna działka, której numeru nie znał, z domem, znajduje się w odległości 500 m od inwestycji. Ponadto wskazali oni, że skarżąca A. B. L. jest właścicielką działki nr A/7 a A. B. jest właścicielką działki nr A/5. Działki te zabudowane są domami mieszkalnymi i sąsiadują z działką nr A/4, na której ma być realizowana inwestycja ale nie wiadomo w jakiej odległości od terenu samej inwestycji. Z kolei A. S. jest właścicielem działki nr B, która znajduje się w odległości 100 m od granicy działki nr A/4, na której ma być realizowana inwestycja. W. K. wskazał także, że na dzierżawionej przez niego działce mają przebiegać kable związane z inwestycją
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi.
Sąd uznał, że skarżący A. B., A. B. L., A. S. i W. K. nie wykazali indywidualnego interesu prawnego uprawniającego ich do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 listopada 2016 r. Skarżący nie są przy tym podmiotami uprawnionymi do wniesienia skargi na podstawie przepisu szczególnego.
Sąd wskazał, że z przepisu art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że przymiot strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego posiadają: inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego. Status innych podmiotów, które zgłaszają się jako strony postępowania należy zaś badać z punktu widzenia art. 28 K.p.a.
Zgodnie ze stanowiskiem ugruntowanym w doktrynie stronami w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego są inwestor, właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także właściciele działek, na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji (zob. m.in. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2015, s. 444). Stroną postępowania dotyczącego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, a także nieruchomości nie sąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, jeżeli pozostaje ona
w zasięgu oddziaływania inwestycji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II OSK 1261/13, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym przymiotu strony w tym postępowaniu nie określa się poprzez odniesienie do obszaru oddziaływania obiektu zdefiniowanego w art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane, który w tym postępowaniu nie znajduje zastosowania. Oddziaływanie planowanej inwestycji należy w sprawie dotyczącej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego ustalać biorąc pod uwagę przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określające zasady kształtowania ładu przestrzennego z wykorzystaniem elementów zasady dobrego sąsiedztwa, oraz w normach prawa cywilnego, dotyczących prawa własności i granic korzystania z tego prawa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 538/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący nie są zaś inwestorami planowanej inwestycji ani też właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości, na których inwestycja ta ma zostać zlokalizowana. Nie można również uznać, aby działki będące własnością skarżących znajdowały się w zasięgu oddziaływania tej inwestycji, która polegać ma na budowie podziemnej linii kablowej SN na wskazanych w decyzji działkach. Wprawdzie linie te dotyczą elektrowni wiatrowej, jednakże oddziaływanie przedmiotowej inwestycji, uznanej za inwestycję celu publicznego, należy oceniać odrębnie od oddziaływania samej elektrowni wiatrowej, która pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Przeprowadzona dla potrzeb niniejszej sprawy analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu nie wykazała natomiast, aby planowana inwestycja oddziaływała poza teren, który został przewidziany pod jej realizację. Sami skarżący nie wskazywali ani na przebieg inwestycji objętej wnioskiem w bezpośrednim sąsiedztwie ich nieruchomości, ani też na bezpośrednie oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomości stanowiące ich własność, które są oddalone od terenu inwestycji. Skarżący W. K. powoływał się na nieruchomość przez niego dzierżawioną, co jednak nie świadczy o jego interesie prawnym w sprawie, natomiast jego własna nieruchomość, której numeru nie był w stanie wskazać, znajduje się w odległości 500 m od działek objętych inwestycją. Pozostałe osoby są również właścicielami nieruchomości oddalonych od granic terenu inwestycji, co nie pozwala
na stwierdzenie jakiegokolwiek wpływu tejże inwestycji na ich nieruchomości.
Skarżący nie wykazali zatem, aby realizacja inwestycji mogłaby mieć jakikolwiek związek z ich uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa. Skarżący nie powołali się w ogóle na żaden przepis prawa materialnego, który świadczyłby o ich interesie prawnym w tym postępowaniu. Wskazywali na przysługujące im prawo własności, jednakże związku inwestycji z tymże prawem nie wykazali. W skardze wniesionej do Sądu, a także wcześniej w toku postępowania administracyjnego, skarżący powoływali się natomiast głównie na interes lokalnej społeczności.
W orzecznictwie ustalono zaś, że przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie mają podmioty legitymujący się prawami obligacyjnymi w stosunku do nieruchomości, takimi jak najem czy dzierżawa, ani też osoby korzystające z gruntu bez tytułu prawnego. W postanowieniu z dnia 13 lipca 2016 r. (sygn. akt II OSK 2292/15, dostępnym na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, że przymiotu strony nie ma podmiot, który swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu publicznego.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że skarżący nie mają interesu prawnego, w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, który by uprawniał ich do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku.
Wprawdzie zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym, a dokładnie ustanowionemu przez nich w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi, jednakże okoliczność ta nie powoduje, że skarżący mogą zostać uznani za strony postępowania administracyjnego. Doręczenie decyzji przez organ podmiotowi, który nie posiadał w postępowaniu administracyjnym interesu prawnego, jedynie formalnie czyni z tego podmiotu stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł profesjonalny pełnomocnik "działając w imieniu skarżących: A. B., B. L., W. K., A. S.". Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego, wyrażające się w naruszeniu:
1. art. 53 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1oraz pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art, 28 K.p.a. - poprzez brak zastosowania wskazanych regulacji;
2. art. 140 K.c. w zw. z art. 143 K.c. w zw. z art. 144 K.c. w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez brak zastosowania wskazanych regulacji.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 15 marca 2021 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem, i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), skierowano sprawę na posiedzenie niejawne z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, w związku z czym przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Jednocześnie poinformowano strony o możliwości przedstawienia na piśmie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni.
W dniu 24 maja 2021 r. pełnomocnik wnoszących kasację złożył pismo procesowe. Nawiązał do informacji o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przedstawił ostateczne stanowisko skarżących uwzględniające stanowisko merytoryczne zajęte w postępowaniu przed WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 56/17 oraz treść i uzasadnienie zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej. Podtrzymał skargę kasacyjną zarówno w zakresie treści zarzutów, jak i argumentacji.
W ocenie składu orzekającego, zachodziły przesłanki z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Po ogłoszeniu stanu epidemii stronom umożliwiono przedstawienie na piśmie stanowiska w sprawie, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej. Jest oczywiste, że niezależnie od tego strony mają prawo do przedstawiania swojego stanowiska, w granicach skargi kasacyjnej, aż do zakończenia postępowania.
Nie można zatem powiedzieć, że na skutek nieprzeprowadzenia rozprawy strony zostały pozbawione możliwości przedstawienia swego stanowiska w sprawie.
Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 K.p.a. poprzez brak kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych przepisów na etapie badania posiadania przez skarżących przymiotu strony, a także błędną interpretację pojęcia obszar oddziaływania inwestycji celu publicznego.
W myśl art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji: Dz. U. z 2015 r. poz. 199 ze zm.; w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2016 r. poz. 778 ze zm.), dalej także: "ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym", właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy:
1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych;
2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Organ obowiązany jest zatem przeprowadzić odpowiednie postępowanie dowodowe, a w tym analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, które wynikają z odrębnych przepisów, oraz analizę stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Wydanie decyzji
wiąże się z dokonaniem analizy dwóch elementów – po pierwsze, jest to analiza zasad zagospodarowania terenu wynikająca z przepisów odrębnych, a więc zbadanie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z prawem materialnym administracyjnym oraz z unormowaniami dotyczącymi charakteru samej inwestycji, a po drugie, jest to analiza stanu faktycznego i prawnego dotycząca nieruchomości, na której planuje się
realizację inwestycji. Analiza ta obejmuje m.in. ustalenie osoby rzeczywiście
władającej gruntem i aktualnego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Pojęcie terenu, o którym mowa w art. 53 ust. 3 pkt 1, nie może być odnoszone tylko
do terenu działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, musi – z uwagi na konieczność analizy zagospodarowania "sąsiedztwa" – uwzględniać obszar większy i badać uwarunkowania wynikające z odrębnych przepisów w odniesieniu do tego większego terenu (patrz: Arkadiusz Despot-Mładanowicz [w:] "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany", pod red. A.
Plucińskiej-Filipowicz i M. Wierzbowskiego, LEX/el 2019, pkt 6 do art. 53).
Badanie uciążliwości planowanej inwestycji musi być rozumiane szeroko,
przede wszystkim należy badać uciążliwość projektowanej inwestycji dla działek sąsiednich ale także, w zależności od okoliczności sprawy, należy badać czy na projektowaną inwestycję nie będą oddziaływać nieruchomości sąsiednie (w tym także nie graniczące bezpośrednio z terenem inwestycji) w sposób, który może zmusić ich właścicieli do zmian w korzystaniu z nieruchomości (np. poprzez ograniczenie rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej). Taka sytuacja też może być określona jako oddziaływanie i to oddziaływanie negatywne inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Wymaga zatem zbadania w związku z koniecznością oceny stanu faktycznego i prawnego, także to, czy we wskazanym zakresie właścicielowi nieruchomości sąsiedniej, nawet nie graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji, nie służą prawa strony (patrz: wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1915/06).
Taka analiza została w niniejszej sprawie przeprowadzona. W decyzji organu pierwszej instancji, co prawda w sposób lakoniczny, stwierdzono, że dokonano analizy zakresu inwestycji wynikającego z wniosku. Określono działki na których miała być zlokalizowana budowa poziemnej linii kablowej SN. Na załączniku graficznym określono granice inwestycji. Wskazano warunki wynikające z przepisów
szczególnych (ustawy o drogach publicznych, ustawy – Prawo ochrony środowiska i rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, uchwały Nr 147/VII/11 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 27 kwietnia w sprawie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, ustawy – Prawo wodne). Wskazano wymagania dotyczące praw osób trzecich. Odnotowano złożenie przez pełnomocnika szeregu osób, w tym A. B., W. K., A. S., A. B. L., wniosku o zawieszenie postępowania oraz stwierdzono, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. Wójt Gminy S. odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na bezzasadność wniosku. Po rozpatrzeniu odwołania szeregu osób, w tym A. B., W. K., A. S., A. B. L., w którym podniesiono rażące naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że inwestycja nie narusza art. 58 ust. 2 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, tzn. nie powoduje niemożliwości lub istotnego ograniczenia dalszego korzystania z nieruchomości przez odwołujących się.
Przypomnieć warto, że z uwagi na to, iż w skardze, wniesionej m.in. przez . B., W. K., A. S. i A. B. L., nie wskazali oni tytułów prawnych do nieruchomości, mających wykazać posiadanie przezeń interesu prawnego (podniesiono: brak cech inwestycji celu publicznego, sprzeczność z zasadą ochrony środowiska, sprzeczność lokalizacji z interesem
lokalnej społeczności), Sąd pierwszej instancji umożliwił skarżącym wykazanie posiadania interesu prawnego i w tym celu odroczył rozprawę.
W piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. skarżący W. K. wyjaśnił, że
swój interes prawny wywodzi z przepisów Kodeksu cywilnego odnoszących się do ochrony jego prawa własności oraz przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności w zakresie sprzeczności określenia inwestycji celu publicznego w odniesieniu do warunków nałożonych przepisami ustawy. Dodał, że z uwagi na złożoność zagadnienia przedstawi tę kwestię na rozprawie.
Na rozprawie, która odbyła się w dniu 24 stycznia 2018 r., pełnomocnik skarżących oraz skarżący A. S. i W. K. wskazali, że skarżący mają interes prawny do wniesienia skargi ponieważ inwestycja oddziałuje na ich prawa podmiotowe, uniemożliwiając im korzystanie z przysługującego prawa własności. Wskazali, że interes prawny W. K. wynika z tego, że inwestycja graniczy z gruntami przez niego dzierżawionymi, a nadto jego własna działka, z domem, znajduje się w odległości 500 m od inwestycji. Stwierdzili, że A. B. L.
jest właścicielką działki nr A/7, a A. B. działki nr A/5. Działki te zabudowane są domami mieszkalnymi i sąsiadują z działką nr A/4, na której ma być realizowana inwestycja, ale nie wiadomo w jakiej odległości od terenu samej
inwestycji. A. S. jest właścicielem działki nr B, która znajduje się w odległości 100 m od granicy działki nr A/4, na której ma być realizowana inwestycja. W. K. dodał, że na dzierżawionej przez niego działce mają przebiegać kable związane z inwestycją.
Ustalenia faktyczne organów, w zakresie braku oddziaływania inwestycji na nieruchomości wskazywane przez skarżących, nie zostały zatem zakwestionowane w postępowaniu sądowym.
W skardze kasacyjnej nie zgłoszono zarzutu procesowego, nie podjęto zatem nawet próby podważenia rezultatów postępowania dowodowego poprzedzającego wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Podkreślić trzeba, że poprzez zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego nie można skutecznie zwalczać ustaleń faktycznych.
Skoro skarżący nie wykazali błędu w ustaleniach faktycznych, a nadto nie wykazali, że inwestycja oddziałuje na nieruchomości do których mają tytuł prawnorzeczowy, nie ma podstaw do podnoszenia zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 1 i 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 K.p.a. Jest zaś oczywiste, jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, że bezskuteczne jest powoływania się na interes prawny z uwagi na dysponowanie prawem o charakterze obligacyjnym.
Wbrew kasacji, Sąd pierwszej instancji, a także organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego w postaci błędnej wykładni norm prawa materialnego, tj. art. 53 ust. 1 i 3 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 28 K.p.a.
Nie odpowiada stanowi rzeczywistemu teza kasacji o przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że tylko nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Na stronie 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzono, że stronami postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor, właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, a także właściciele działek, na które rozciąga się wpływ planowanej inwestycji. Następnie zaś Sąd pierwszej instancji wprost wskazał, że stroną postępowania dotyczącego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, a także nieruchomości nie sąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, jeżeli pozostaje ona w zasięgu oddziaływania inwestycji.
Ponadto, Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że oddziaływanie inwestycji celu publicznego należy ustalać biorąc pod uwagę przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz normy prawa cywilnego, dotyczące prawa własności. Odpowiada prawu spostrzeżenie Sądu, według którego, oddziaływania takiej inwestycji, w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie można utożsamiać z pojęciem zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Prawidłowe jest także stanowisko Sądu, że skoro przedmiotem niniejszej sprawy jest podziemna linia kablowa SN, prowadząca do elektrowni wiatrowej, a nie elektrownia wiatrowa, to oddziaływanie samej elektrowni wiatrowej nie wchodzi w zakres oddziaływania planowanej inwestycji.
W konsekwencji, opierając się na tak rozumianym oddziaływaniu inwestycji celu publicznego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazali aby realizacja inwestycji mogła mieć jakikolwiek związek z ich uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło