II OSK 3054/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-09
Skład orzekający: Małgorzata Masternak – Kubiak, Paweł Miładowski, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, obliczana na podstawie przepisów Prawa budowlanego, podlega przedawnieniu, i jeśli tak, to od kiedy biegną terminy przedawnienia?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego podlega przedawnieniu na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej, stosowanych odpowiednio na mocy art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego. Trzyletni termin przedawnienia biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek o pozwolenie na użytkowanie lub zawiadomienie o zakończeniu budowy, chyba że organ wcześniej stwierdził fakt nielegalnego użytkowania. Pięcioletni termin przedawnienia ma zastosowanie, gdy organ nie został poinformowany o zakończeniu robót budowlanych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na G. Sp. z o.o. za samowolne przystąpienie do użytkowania budynku hotelowego przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Organy administracji ustaliły, że budynek był użytkowany od marca 2009 r. (na podstawie opłat uzdrowiskowych) i zorganizowano w nim konferencję w czerwcu 2009 r., mimo braku pozwolenia na użytkowanie. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia kary oraz wadliwości postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. Sp. z o. o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1066/12 w sprawie ze skargi G. Sp. z o. o. w K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1066/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G. sp. z o.o. w K. na zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", dla Powiatu N., na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "Prawem budowlanym", nałożył na inwestora – G. sp. z o.o. w K. obowiązek uiszczenia kary w związku z samowolnym przystąpieniem do użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego z częścią usługową, hotelarską oraz rehabilitacyjno-zabiegową pn. "R.", zlokalizowanego na działkach nr [...] w miejscowości K. przy ul. [...] – w wysokości 187500 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w dniach 3, 4 i 16 lutego 2011 r. przeprowadził obowiązkową kontrolę zakończenia budowy ww. budynku realizowanego w oparciu o decyzję PINB z dnia [...] czerwca 2008 r., znak: [...], o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, a do sporządzonego protokołu dołączył materiał zdjęciowy ukazujący stan faktyczny budynku m.in. garderobę osób wynajmujących pokoje, kosmetyki, jedzenie, rozrzuconą pościel na łóżkach hotelowych. Do akt dołączono również materiał zamieszczony na stronie intemetowej forum turystycznego w Polsce, gdzie prezentowane są bazy noclegowe w Hotelu R. w K. wraz z cennikiem i informacjami na temat samego hotelu. Dołączono także opinie internatów na temat pobytu w Hotelu R. (najwcześniejsza opinia datowana jest na 31 grudnia 2007 r.).
Przywołując treść art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt zaliczony jest do XIV kategorii obiektów, co wynika z tabeli stanowiącej załącznik do Prawa budowlanego, więc do jego użytkowania można przystąpić po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Również w wymienionej wyżej decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, zobowiązano inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Na podstawie art. 59f ust. 1 oraz art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego ustalono wysokość opłaty legalizacyjnej, która w niniejszej sprawie wynosi 187500 zł.
Zażalenie na to postanowienie wniosła G. sp. z o.o. w K..
Zaskarżonym postanowieniem [...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że z akt sprawy bezspornie wynika, że budynek p.n. R. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia nie został przyjęty do użytkowania. Pozwolenia na użytkowanie udzielono decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...].
Zdaniem organu II instancji przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie przystąpiono do użytkowania obiektu, o czym świadczą okoliczności ujawnione podczas kontroli. A zatem, skoro inwestor przystąpił do użytkowania budynku zamieszkania zbiorowego z częścią usługową p.n. R. zlokalizowanego w K. przy ul. [...] przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
Ponadto [...] WINB powołał art. 59f i art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z tymi przepisami karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oblicza się według wzoru (s) x (k) x (w) x 10, gdzie (s) oznacza, stawkę opłaty, która wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 ustawy), (k) oznacza współczynnik kategorii obiektu budowlanego, a (w) oznacza współczynnik wielkości obiektu budowlanego. Przedmiotowy obiekt budowlany należy do kategorii XIV (budynki zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, jak: hotele, motele, pensjonaty, domy wypoczynkowe, schroniska turystyczne), dla której współczynnik (k) wynosi 15, współczynnik wielkości (w) obiektu wynosi 2,5 (kubatura powyżej 10000 m3). Wobec takich ustaleń kara z tytułu nielegalnego użytkowania wynosi: 500 (s) x 15 (k) x 2,5 (w) x 10 = 187500 zł – co odpowiada wyliczeniu dokonanemu przez organ I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie dowodowego zostało przeprowadzone prawidłowo, a w postępowaniu odwoławczym uzupełniono materiał o dodatkowe dowody w postaci informacji o konferencji naukowej "[...]" zorganizowaną w hotelu R. w dniach 23 i 24 czerwca 2009 r. oraz informacji o rozpoczęciu uiszczania przez skarżącą opłaty uzdrowiskowej.
Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. sp. z o.o. w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. obrazę art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, poprzez niezastosowanie przez organ art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, a w szczególności nieuwzględnienie instytucji przedawnienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono także rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.
- art. 7 K.p.a. poprzez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza bez podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy oraz w sposób rażąco naruszający słuszny interes obywatela – strony postępowania;
- art. 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z zasadą, by prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwowych oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, zwłaszcza przez oparcie decyzji na wątpliwym materiale dowodowym;
- art. 77 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego mające znaczenie dla sprawy.
W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W kwestii zarzutu przedawnienia wskazano, że przedmiotowy budynek był realizowany na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. zezwalającej na wznowienie robót budowlanych na podstawie projektu budowlanego zamiennego, a więc strona nie mogła więc zgłosić budynku do odbioru w czerwcu 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1066/12, oddalając skargę wskazał, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca spółka kwestionowała fakt przystąpienia do użytkowania tego obiektu, natomiast podnosząc w skardze zarzut przedawnienia pośrednio przyznaje, że takie użytkowanie ma już miejsce od kilku lat. Sąd zaznaczył, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia mają odpowiednie zastosowanie do kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego na mocy art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego. Rozróżnienie trzyletniego i pięcioletniego okresu przedawnienia, wskazanych w § 1 i § 2 art. 68 Ordynacji podatkowej należy odpowiednio stosować do omawianych kar w ten sposób, że okres trzyletni odnosi się do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie (bądź zawiadomienie o zakończeniu budowy, jeśli pozwolenie na użytkowanie nie jest wymagane), natomiast okres pięcioletni – gdy przystąpił do użytkowania obiektu w żaden sposób nie informując organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót budowlanych (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2009 r. o sygn. akt II OSK 1110/09, LEX nr 580892, i o sygn. akt II OSK 1023/09, LEX nr 898197).
Sąd podniósł, że szczególnego rozważenia wymaga ustalenie, od jakiego momentu zaczynają biec okresy przedawnienia, wymienione powyżej. W wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1853/09 (LEX nr 746829) Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził szczegółową analizę tego zagadnienia. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano: "Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55) informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy też uznać za decydujące do ustalenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 Prawa budowlanego, chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej ostatniej sytuacji termin do wymierzenia kary będzie bowiem biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa. Przyjęcie odmiennej wykładni omawianych przepisów (...) prowadziłoby niejednokrotnie do iluzoryczności przepisów o karach z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż organ dowiadywałby się o rozpoczęciu użytkowania obiektu już po upływie terminu, w którym mógł wymierzyć karę. Powiązanie początku biegu terminu przedawnienia ze zgłoszeniem lub wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie (art. 54 i 55 Prawa budowlanego) albo wcześniejszym uzyskaniem informacji o nielegalnym rozpoczęciu użytkowania powoduje, że termin przedawnienia do wymierzenia kary biegnie od daty, gdy organ dowiedział się o naruszeniu prawa albo – przy prawidłowym działaniu -mógł się dowiedzieć i miał rzeczywisty trzyletni termin do wymiaru kary". Sąd podzielił powyższe stanowisko. W sytuacji, gdy inwestor miał obowiązek zawiadomić organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy bądź złożyć wniosek o pozwolenie na użytkowanie trzyletni termin przedawnienia wymierzenia kary, o której mowa, rozpoczyna bieg od daty złożenia takiego wniosku (zawiadomienia).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd wskazał, że ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji PINB dla Powiatu N. z dnia [...] października 2010 r., znak [...], wynika, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu w dniu 9 sierpnia 2010 r. Ta sama data złożenia wniosku została wskazana w decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...]. Odpowiednie zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że termin przedawnienia upłynie po 3 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Przedawnienie kary za przystąpienie do użytkowania bez pozwolenia upłynie więc w tym przypadku 31 grudnia 2013 r., a nie – jak podnosi się w skardze – 31 grudnia 2011 r. Nie jest bowiem prawdą zawarte w skardze twierdzenie, że wniosek o pozwolenie na użytkowanie złożono w czerwcu 2008 r. A zatem, zarzut przedawnienia podniesiony w skardze nie może zostać uwzględniony, bowiem zaskarżone postanowienie wydano przed upływem trzyletniego okresu przedawnienia.
W ocenie Sądu organ odwoławczy szczegółowo wymienił dowody, na podstawie których ustalił fakt przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu przed wydaniem stosownego pozwolenia. Sąd podkreślił, że o ile rzeczywiście nie sposób zweryfikować wiarygodności wpisów przypadkowych w internecie, a poszczególne zdjęcia załączone do protokołu obowiązkowej kontroli i których kopie znajdują się w aktach sprawy faktycznie nie zostały opatrzone datą w sposób widoczny ani też nie zostało opisane co dokładnie przedstawiają, to jednak niekwestionowany przez skarżącą jest fakt przeprowadzenia konferencji naukowej w hotelu R. w czerwcu 2009 r. – ustalony na podstawie kserokopii ulotki informacyjnej, a przede wszystkim fakt uiszczania opłaty uzdrowiskowej od marca 2009 r. jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy budynek był użytkowany jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia. Z art. 17 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że opłata uzdrowiskowa jest pobierana od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach zdrowotnych, turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status uzdrowiska (...) za każdy dzień pobytu w takich miejscowościach. Skoro skarżąca rozliczała się z gminą z opłaty uzdrowiskowej od marca 2009 r., to niewątpliwie już w tym okresie w hotelu R. przyjmowano gości, pobierając od nich opłaty uzdrowiskowe. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę wpisy na stronach internetowych stanowią w tej sytuacji dodatkowy dowód na okoliczność, że internauci korzystali z usług hotelu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.
W ocenie Sądu, materiał dowodowy pozwalał jednoznacznie ustalić, że strona skarżąca przystąpiła do użytkowania obiektu budowlanego przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Takie ustalenie obliguje organ nadzoru budowlanego do wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Sposób wyliczenia kary jest prawidłowy i nie budzi wątpliwości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła G. sp. z o.o. w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie celem ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Ponadto skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 57 ust. 7, art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej wykładni pojęcia "użytkowanie" oraz wadliwe uznanie, że w przedmiotowym stanie faktycznym skarżąca użytkowała obiekt budowlany bez uprzedniego zawiadomienia o tym właściwego inspektora budowlanego, czy też uzyskania odpowiedniego zezwolenia na użytkowanie;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 59f Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że zasadnym jest nałożenie kary finansowej na jednego tylko ze współinwestorów, dla których pozwolenie na budowę zostało wydane łącznie.
Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem skargi;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, iż stan faktyczny ustalony przez organ administracji publicznej był zgodny z rzeczywistością, co skutkowało oddaleniem skargi.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 57 ust. 7, art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, nie ulega wątpliwości, że organ I instancji podczas trwającej obowiązkowej kontroli prawidłowo ustalił, że przedmiotowy budynek jest nielegalnie użytkowany. Skarżąca Spółka, podnosząc w skardze kasacyjnej, że znajdujące się w części hotelowej rzeczy należały do robotników, wskazała wyłącznie, że mogły to być ich rzeczy. Ponadto samo umieszczenie w pokojach gościnnych wyposażenia (umeblowania) nie musi świadczyć o przystąpieniu do użytkowania. Świadczy to wyłącznie o gotowości budynku do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem na usługi hotelowe. Jednak przy uwzględnieniu dodatkowych informacji jakie zebrały i wzięły pod uwagę w niniejszej sprawie organy administracyjne, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowy budynek był użytkowany nielegalnie, przy czym uwzględniając okres w jakim to użytkowanie miało miejsce (niewątpliwie od marca 2009 r. – rozliczenie z gminą z opłaty uzdrowiskowej), użytkowaniu temu można przypisać walor jako trwałego i ciągłego. Swoimi twierdzeniami, skarżąca Spółka nie podważyła tych ustaleń, w tym informacji znajdujących się na wydrukach ze stron internetowych. Tak ustalony stan faktyczny oznacza, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do zastosowania art. 57 ust. 7, art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego w kontekście nielegalnego "przystąpienia do użytkowania" budynku hotelowego, co oznacza, że Sąd I instancji prawidłowo dokonał wykładni ww. przepisów oraz prawidłowo je zastosował. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, dla tej oceny ma właśnie znaczenie charakter prowadzonej działalności gospodarczej, tj. wynajmu pokoi hotelowych przez gości, która z założenia zakłada czasowe wynajmowanie lokali ale tylko konkretnemu klientowi. Nie może to jednak świadczyć o czasowym, a więc nietrwałym użytkowaniu budynku, który jako taki – z istoty prowadzonej w nim działalności gospodarczej – nie przewiduje żadnych czasowych ograniczeń w przyjmowaniu klientów. Poza tym wykonywanie działalności hotelowej wymaga przecież pozostawania personelu w ciągłej gotowości. A zatem czasowy wynajem pokoi konkretnemu klientowi nie jest równoznaczny z przerwaniem użytkowania, które z samej istoty trwa w sposób ciągły i trwały. Przy ocenie trwałości przystąpienia do użytkowania powinny być zatem uwzględniane okoliczności towarzyszące nielegalnemu użytkowaniu, z których w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca Spółka de facto przystąpiła do użytkowania ww. budynku zgodnie z jego przeznaczeniem z odpowiednim nastawieniem na przyjmowanie gości, o czym świadczą oferty zachęcające do skorzystania z usługi hotelowej.
Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że przystąpienie do użytkowania nastąpiło nielegalnia, co oznacza, że zasadnie w niniejszej sprawie wymierzono skarżącej Spółce karę z tytułu nielegalnego użytkowania. Ocenę taką wyłącznie potwierdza przywołany w skardze kasacyjnej wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 19/06, który wskazuje na obiektywną odpowiedzialność podmiotu, który nie dopełnił przewidzianych prawem formalności, co świadczy o rozpoczęciu użytkowania z naruszeniem prawa.
Nie zrozumiały jest zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 59f Prawa budowlanego, ponieważ z akt sprawy nie wynika by kara finansowa został nałożona tylko na jednego ze współinwestorów. Skarżąca Spółka na potwierdzenie swojego zarzutu nie przedstawiła żadnego stanowiska w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jak i nie przedstawiła na żadnym z etapów postępowania, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, dokumentu potwierdzającego jej twierdzenia. Dlatego zarzut ten należało uznać za pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia, co skutkowało oddaleniem skargi. Podstawą oceny Sądu nie było oparcie się wyłącznie na materiale zdjęciowym dołączonym do protokołu obowiązkowej kontroli. Sąd wskazał na niekwestionowane przez skarżącą Spółkę okoliczności, a mianowicie fakt przeprowadzenia konferencji naukowej w hotelu R. w czerwcu 2009 r. – ustalony na podstawie kserokopii ulotki informacyjnej (k. 90 akt administracyjnych II instancji), a przede wszystkim fakt uiszczania opłaty uzdrowiskowej od marca 2009 r., co jednoznacznie wskazywało, że przedmiotowy budynek był użytkowany jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia. Zasadnie zatem Sąd I instancji przyjął, że skoro skarżąca rozliczała się z gminą z opłaty uzdrowiskowej od marca 2009 r., to niewątpliwie już w tym okresie w hotelu R. przyjmowano gości, pobierając od nich opłaty uzdrowiskowe. W tej sytuacji wpisy na stronach internetowych stanowią jedynie dodatkowy dowód na okoliczność, że internauci korzystali z usług hotelu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Ponadto Sąd wypowiedział się też w zakresie mocy dowodowej wpisów internetowych, stwierdzając, że rzeczywiście nie sposób zweryfikować wiarygodności wpisów przypadkowych w internecie.
W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka nie podważyła zatem skutecznie powyższej oceny, nie przedstawiając w tym zakresie żadnych kontrdowodów, a jedynie opierając się na gołosłownych twierdzeniach, że budynek hotelowy nie był użytkowany. Ponadto należy mieć na względzie, że przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadków i tak wymagałoby zestawienia z "obiektywnością" dowodu w postaci bezsporności przeprowadzenia konferencji naukowej w hotelu R. w czerwcu 2009 r. oraz uiszczania opłaty uzdrowiskowej od marca 2009 r. Natomiast w kwestii braku ustalenia daty przystąpienia do użytkowania, skarżąca Spółka nie wykazała, czy uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy zgodnie ze stanowiskiem Sąd I instancji dla wyniku sprawy istotne było to kiedy wystąpiono z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Zasadnie bowiem przyjął Sąd I instancji, powołując się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w takich okolicznościach faktycznych odpowiednie zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej prowadziło do wniosku, że termin przedawnienia upłynie po 3 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek o pozwolenie na użytkowanie. W tym kontekście, nawet brak dokładnego ustalenia daty początku nielegalnego przystąpienia do użytkowania nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro to data złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie i ustalenia organu związane właśnie z tym wnioskiem (rzeczywiste stwierdzenie naruszenia prawa) były istotne dla wyniku postępowania, tj. na możliwość zastosowania odpowiednio instytucji przedawnienia, o której mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, a w konsekwencji przyjęcia jako istotnego upływu trzyletniego okresu przedawnienia. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o użytkowanie został złożony w dniu 9 sierpnia 2010 r., a skarżąca Spółka nie przedstawiła "innego" dowodu, który wskazywałby na złożenie takiego wniosku we wcześniejszej dacie. Dlatego wymierzenie skarżącej Spółce kary w dniu 18 stycznia 2012 r. było dopuszczalne, ponieważ w tej dacie nie upłynął jeszcze trzyletni okres przedawnienia liczony od daty złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie, w sytuacji gdy wcześniej organy nie stwierdziły faktu rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem.
Ponadto w zarzutach, jak i w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca Spółka nie powiązała kwestii ustalenia daty początkowej nielegalnego użytkowania z biegiem pięcioletniego okresu przedawnienia, i czy takie ustalenia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Braki skargi kasacyjnej w tym zakresie, stosownie do treści art. 183 § 3 p.p.s.a., uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na sformułowanie stosownej oceny, czy w niniejszej sprawie wymierzenie kary nastąpiło po upływie pięcioletniego okresu przedawnienia liczonego od daty faktycznego przystąpienia do nielegalnego użytkowania. Wymagałoby to wykazania, że przystąpienie do nielegalnego użytkowania nastąpiło przed 2007 rokiem, licząc pięcioletni okres przedawnienia od 31 grudnia 2006 r., czego i tak strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała.
Z przedstawionych powyżej wywodów wynika, że prawidłowo został ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, który uprawniał Sąd I instancji do sformułowania stosownej oceny, która stanowiła z kolei podstawę do oddalenia skargi. W tych warunkach zarzut dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 3 p.p.s.a. należało uznać jako pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło