II OSK 3719/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-06-16
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Sławomir Pauter
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 154 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy wniosek o zmianę dotyczy tylko części tej decyzji?Ratio decidendi
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, nie może zostać zmieniona ani uchylona w trybie art. 154 § 1 k.p.a., nawet jeśli wniosek o zmianę dotyczy tylko części tej decyzji. Przesłanki z art. 154 § 1 k.p.a. (decyzja ostateczna, brak nabycia prawa przez stronę, interes społeczny lub słuszny interes strony) muszą być spełnione łącznie i dotyczą całej decyzji, a nie jej fragmentu. Decyzja nakładająca obowiązek lub modyfikująca istniejący obowiązek jest decyzją tworzącą prawo, co wyłącza zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę decyzji Marszałka Województwa z 2012 r. w części dotyczącej odmowy umorzenia rocznych opłat za wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. Organy administracji uznały, że decyzja z 2012 r. jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawa, co wyklucza jej zmianę w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że część decyzji odmowna nie wyklucza zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę J.J.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę J.J. Odstąpił od zasądzenia od J.J. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 3100/18 w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej 1.uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia od J.J. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r., którym po rozpatrzeniu skargi J.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] oraz zasądzono na rzecz skarżącej kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Starosta [...] zezwolił J.J. na wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych o powierzchni 1895 m2, stanowiących część działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi [...], przeznaczonych pod budowę budynku przedszkola, wraz z infrastrukturą techniczną (pkt I decyzji). Ustalił jednocześnie należność za trwałe wyłączenie gruntów z produkcji, w wysokości 61 504,69 zł (pkt II.1 decyzji) oraz jej zmniejszenie o kwotę 189 500.00 zł (pkt II.2 decyzji), co skutkowało stwierdzeniem braku obowiązku uiszczania należności za wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej (pkt. II.3 decyzji), a nadto ustalił po stronie J.J. obowiązek uiszczania opłaty rocznej, z tytułu użytkowania na cele nierolnicze gruntów wyłączonych produkcji w wysokości 10% należności, przez 10 lat od roku 2012 do roku 2021 (pkt II. 4 decyzji).
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Marszałek Województwa [...], po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., umorzył opłaty roczne płatne w latach 2012-2014 w kwocie 6 150,46 zł rocznie oraz odmówił umorzenia opłat rocznych płatnych w latach 2015-2021, w wysokości 6 150,46 zł rocznie, ustalonych decyzją w/w Starosty [...] z dnia [...] października 2011 r. Wniosek Burmistrza [...] dotyczył umorzenia wszystkich dziesięciu rocznych rat.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Burmistrza [...] wystąpił o zmianę ww. decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r., w części odmawiającej umorzenia opłat rocznych płatnych w latach 2015-2021 w wysokości 6150,46 zł rocznie.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Marszałek Województwa [...] odmówił, w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej jako k.p.a., zmiany decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r., w części odmawiającej umorzenia opłat rocznych płatnych w latach 2015-2021. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że decyzja nosząca datę [...] luty 2012 r., o zmianę której uprawniony podmiot wnioskuje jest decyzją w oparciu o którą strona nabyła prawa, a więc nie jest decyzją, o której mowa w art. 154 k.p.a. Tym nie została spełniona jedna z ustawowych koniecznych przesłanek, umożliwiająca zmianę decyzji w oparciu o regulację zawartą w art. 154 k.p.a.
Od powyższej decyzji - dochowując ustawowo określonego terminu - odwołała się J.J.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania J.J., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO wywodziło, że art. 154 § 1 k.p.a. stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Z komentowanego przepisu wynikają trzy przesłanki, których spełnienie może skutkować zmianą bądź uchyleniem wydanej decyzji administracyjnej, tj.: musi istnieć decyzja ostateczna, na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa, a za jej uchyleniem lub zmianą muszą przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Niezaistnienie jednej z nich skutkuje niemożnością zmiany lub uchylenia decyzji. Pojęcie: "nabycie prawa" - jak dalej wywodził organ - użyte w tym przepisie, rozumie się szeroko, przyjmując że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować, jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa. Dalej SKO wyraziło stanowisko, że decyzja umarzająca opłaty roczne, płatne w latach 2012-2014 w kwocie 6 150,46 zł roczne oraz odmawiająca umorzenia opłat rocznych płatnych w latach 2015-2021 w wysokości 6 150,46 zł rocznie, nie stanowi decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a. W ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że decyzja Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2015 r. kształtuje sytuację prawną J.J., a zatem należy do kategorii rozstrzygnięć, w oparciu o które następuje nabycie prawa przez stronę. Tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 154 § 1 k.p.a., umożliwiająca zmianę lub uchylenie wzmiankowanej decyzji. Zbędnymi więc są dalsze rozważania dotyczące spełnienia trzeciej z przesłanek, o której mowa w art. 154 k.p.a., tj. istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony uzasadniającego uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej.
Skargę na powyższa decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła J.J. zarzucając naruszenie art. 154 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, wyrażającą się w przyjęciu, iż badana wcześniej decyzja Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. kształtuje sytuację prawną wnioskodawczyni i jako taka nie może być uznana za decyzję na mocy której strona nie nabyła prawa w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy w rzeczywistości w zakresie w jakim strona domagała się jej wzruszenia decyzja ta miała charakter decyzji odmownej. Zatem nie kreowała żadnego uprawnienia po stronie wnioskodawczyni i mogła być zmieniona w nadzwyczajnym trybie z art. 154 § 1 k.p.a. Nadto podniesiono zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a., w zw. z art. 154 § 1 k.p.a. poprzez powierzchowne rozpoznanie przedmiotowej sprawy ograniczone tylko do dokonania kwalifikacji (błędnej) decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2012 r. jako kreującej prawa po stronie wnioskodawczyni, przy jednoczesnym pominięciu zbadania, czy za ewentualną zmianą tej decyzji w tym trybie przemawiał słuszny interes strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2019 r., uznając skargę za zasadną, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyrok Sąd I instancji stwierdził, że u podstaw uchylonych decyzji organu legło błędne przekonanie, że skoro decyzja ostateczna Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. umarzała opłaty roczne za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej za lata 2012-2014 i odmawiała umorzenia takich opłat za lata 2015-2021, to w całości miała ona charakter decyzji przyznającej prawo wnioskodawczyni, a w konsekwencji nie mogła podlegać zmianie w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Jak się natomiast przyjmuje jednolicie na tle art. 154 § 1 k.p.a. decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jest decyzja odmowna dla wszystkich stron, decyzja cofająca w całości przyznane wcześniej uprawnienie lub stwierdzająca wygaśnięcie tego uprawnienia, decyzja nakładająca obowiązek w najwyższym dopuszczalnym zakresie (E. Iserzon [w:] E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego..., s. 260 za P. Przybysz w: Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego. Strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień (J, Borkowski [w:] Komentarz, 1989, s. 251) za A. Wróbel w: Komentarz do K.p.a. Wyd. 7). Uzasadnione jest stwierdzenie, że w doktrynie wręcz utrwalił się pogląd (tak m.in. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex i powołane poglądy doktryny), że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień, przy czym decyzja taka jest decyzją merytoryczną, bowiem załatwia sprawę, tyle że nie zaspokaja w całości żądania strony. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1, nie należą natomiast decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje "są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych", a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo (art. 155 k.p.a.).
W kontekście powyższych rozważań zdaniem Sądu I instancji słuszne są zarzuty podniesione w skardze, dotyczące błędnego zinterpretowania, a następnie nieuzasadnionego niezastosowania art. 154 § 1 k.p.a. Wadliwie z pola kontroli organu wyłączono kwestię spełnienia przesłanki słuszności interesu strony, jako kolejnej przesłanki zmiany decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Uzasadnieniem dla takiego zawężenia analizy miało być niespełnienie innej przesłanki w sprawie, co należy jednak uznać za niewystarczające i stanowiące przykład oportunizmu organu, nie mającego nic wspólnego z wszechstronnym rozpoznaniem sprawy.
Zakres badania przesłanki interesu społecznego i słusznego interesu strony obejmuje możliwość wydania w danych okolicznościach decyzji korzystniejszej dla strony, w miejsce decyzji mniej korzystnej, przy założeniu zgodności takiego zmienionego rozstrzygnięcia z porządkiem prawnym (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 marca 2017 r., II SA/Bd 1189/16, CBOSA). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego słusznie wywodziła skarżąca, że w niniejszej sprawie nastąpiła taka sytuacja, iż organ niższego rzędu dokonywał oceny meritum sprawy, jak gdyby w zwyczajnym postępowaniu rozpoznawczym, a nie w postępowaniu o innym, węższym przedmiocie rozpoznania. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podniesiono, że nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej, czy uznaniowej. W zależności bowiem od okoliczności sprawy, tj. w sytuacji ujawnienia się wad decyzji objętych wnioskiem o uchylenie lub zmianę, złożonym w trybie art. 154 § 1 k.p.a., niezależnie czy przedmiotem wniosku jest decyzja "związana", czy "uznaniowa" - możliwym jest zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a. i uchylenie decyzji objętej wnioskiem złożonym w ww. nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego. Jednak możliwość zastosowania art. 154 § 1 K.p.a., w odniesieniu do decyzji tzw. związanych jest obarczona konkretnymi ograniczeniami, które powinny wynikać bezpośrednio z okoliczności danej sprawy, a ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia, w tym pozytywnego dla wnioskodawcy i tak nie może prowadzić do stanu naruszenia prawa.
Podsumowując powyższe uwagi Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie doszło do błędnej wykładni przepisów procesowych, tj. art. 154 k.p.a. przede wszystkim w aspekcie wykładni pojęcia "strona nie nabyła prawa", co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, bowiem ziściła się przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., w związku z art. 134 tego aktu. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1. k.p.a., poprzez wadliwą wykładnię przepisu procesowego, polegającą na błędnym przyjęciu, iż normatywne pojęcie "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa", może odnosić się do części decyzji objętej wnioskiem o jej zmianę, bez uwzględnienia jej całokształtu, w sytuacji gdy przesłanki nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowią wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej zawartej w art. 16 k.p.a., a zatem przepis art. 154 § 1 k.p.a., nie może podlegać wykładni rozszerzającej, a wręcz należy go interpretować dosłownie lub nawet ścieśniająco (excepiones non sunt extendendae),
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w zw. z art. 154 § 1. k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi, mimo iż organ administracji publicznej nie naruszył w/w przepisów postępowania administracyjnego, a które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powodowało uchylenie prawidłowego rozstrzygnięcia administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na uzasadnionych podstawach.
Dopuszczalność uchylenia lub zmiany decyzji, która jest zgodna z przepisami prawa bądź dotknięta wadliwością niekwalifikowaną jest wyznaczona przesłankami określonymi w art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej jako k.p.a. Zgodnie z art. 154 k.p.a. "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony". Podstawową przesłanką uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest przesłanka "nie nabycie prawa przez żadną ze stron" oraz gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jaki i doktrynie zgodnie podkreśla się, że wskazane w art. 154 § 1 k.p.a. przesłanki mają charakter równoważny, co oznacza, że muszą one zostać spełnione łącznie, a niezaistnienie jednej z nich skutkuje niemożnością zmiany lub uchylenia decyzji. Pojęcie "nabycia prawa", użyte w tym przepisie, rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa. Decyzja nie tworzy prawa, jeżeli rozstrzygnięcie nie kształtuje uprawnienia, jak również nie nakłada obowiązku. W razie gdy w rozstrzygnięciu nałożono na stronę obowiązek, to na stronie ciąży on tylko tej treści i w tych granicach. Decyzja nakładająca obowiązek jest zatem decyzją tworzącą prawo, a to wyłącza zastosowanie do niej trybu unormowanego w art. 154 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 624/18).
Przed przystąpieniem do oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu należy nadto stwierdzić, iż bezspornym jest w niniejszej sprawie, że w następstwie uwzględnienia wniosku skarżącej o wyłączenie z produkcji rolnej użytków rolnych przeznaczonych pod budowę budynku przedszkola wraz z infrastrukturą techniczną Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. nałożył na nią na podstawie art. 12 ust. 1 ust. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych między innymi obowiązek uiszczenia opłaty rocznej po 6.150,46 zł przez 10 lat od roku 2012 do roku 2021. Natomiast częściowe umorzenie, tj. opłaty za lata 2012-2014, przy jednoczesnej odmowie umorzenia opłaty za pozostały okres na podstawie art. 12 ust. 16 tejże ustawy, nastąpiło decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r., która to decyzją stanowi przedmiot niniejszego postępowania prowadzonego w oparciu o art. 154 k.p.a. Nie może zatem budzić wątpliwości, że wydana w tym przedmiocie decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2015 r. jest rozstrzygnięciem, na podstawie którego skarżąca nabyła prawo w znaczeniu wyżej podanym. Określono w niej obowiązek w zakresie uiszczenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej ograniczając ten obowiązek jej uiszczenia za lata 2015 -2021, zwalniając jednocześnie stronę z obowiązku jej uiszczenia za lata 2012-2014. W oparciu o tą decyzję strona obowiązana jest uiścić opłaty roczne tylko w tych granicach. Jest to zatem decyzja tworząca prawo, decyzja na mocy której skarżąca nabyła prawa, a to wyłącza zastosowanie do niej trybu unormowanego w art. 154 k.p.a.
Tym samym zasadny jest zarzut kasacyjny zgłoszony na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. dotyczący naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni przepisu art. 154 § 1 k.p.a. polegającej na błędnym przyjęciu, iż normatywne pojęcie "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa", można odnosić do części decyzji objętej wnioskiem o jej zmianę, bez uwzględnienia jej całokształtu. Pojęcie normatywne "decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa" użyte w art. 154 § 1 k.p.a. odnosi się do całości decyzji objętej wnioskiem o jej zmianę, a nie tylko do tej części decyzji, która jest objęta wnioskiem o jej zmianę. Umarzając opłatę roczną za lata 2012-2014, ustalono obowiązek strony dotyczący płatności tych opłat w nowych granicach, a tym samym nabyła prawa w rozumieniu wyżej zdefiniowanym co wyłącza możliwość zmiany decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Podzielić należy stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, że przepis art. 154 § 1 k.p.a. stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji określonej w art. 16 k.p.a., a zatem przesłanki w nim określone nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a wręcz należy je interpretować dosłownie lub nawet ścieśniająco.
Tym samym wobec braku spełnienia jednej z trzech równoważnych przesłanej uzasadniających zastosowanie art. 154 § 1 k.p.a., które muszą być spełnione łącznie organ administracji publicznej zasadnie odmówił zmiany decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując natomiast błędnej wykładni przepisu art. 154 § 1 k.p.a. w części dotyczącej przesłanki "nabycia przez stronę prawa", bezzasadnie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] decyzję z dnia [...] września 2015 r. Uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał jednocześnie wniesioną do Sądu I instancji skargę wniesioną przez J.J., którą należało uznać za pozbawioną uzasadnionych podstaw, co skutkować winno jej oddaleniem.
Wobec powyższego na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło