II OSK 5/23
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
Skład orzekający: Robert Sawuła, Tomasz Bąkowski, Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, może stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 30 lipca 2020 r., jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po tej dacie? Czy Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę na postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty zobowiązanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. S., uznając, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Sąd wskazał, że organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty zobowiązanego, działa jako wierzyciel i stosuje przepisy właściwe dla tego etapu postępowania. Nawet jeśli w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji pojawiły się odniesienia do przepisów w brzmieniu nieobowiązującym, nie miało to wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po dacie nowelizacji, a organ zastosował właściwe przepisy. Skarga kasacyjna E. S. została odrzucona jako niedopuszczalna z powodu braku legitymacji skargowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) oddalające zarzuty P. S. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę P. S. P. S. złożył skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. E. S. również złożyła skargę kasacyjną, podnosząc te same zarzuty. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę P. S. i odrzucił skargę E. S.Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę kasacyjną P. S.; 2. odrzuca skargę kasacyjną E. S.; 3. zwraca E. S. kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych E. S. i P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 675/21 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 września 2021 r. nr WOP.7722.89.2021.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną P. S.; 2. odrzuca skargę kasacyjną E. S.; 3. zwraca E. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 20 lipca 2022 r., II SA/Gd 675/21 oddalił skargę P. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 28 września 2021 r., nr WOP.7722.89.2021.GD, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie (dalej: PINB) z 10 czerwca 2021 r., nr PINB/ID/70033/2/2021, którym wskazany organ, działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej k.p.a., a także art. 20 § 1 pkt 4 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej: u.p.e.a., oddalił wniesione przez skarżącego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie skierowanego do skarżącego tytułu wykonawczego z 30 kwietnia 2021 r., nr PINB/ID/70033/2/2021.
P. S. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi P. S. przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy skarżący i uczestniczka postępowania wykazali, że PWINB postanowieniem z 28 września 2021 r. bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z 10 czerwca 2021 r., gdyż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uwzględnienia zażalenia w całości;
2) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 29 § 1 w związku z art. 1a pkt 2 w związku z art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi P. S. na postanowienie z 29 września 2021 r., gdyż skarżący i uczestnik postępowania wykazali, że organ egzekucyjny nie zbadał z urzędu dopuszczalności egzekucji w niniejszej sprawie względem małżonków E. i P. S., bezpodstawnie wystawił dwa odrębne tytuły wykonawcze na ww. osoby, mimo że egzekucja dotyczy majątku wspólnego, a w konsekwencji nieprawidłowo ustalił, że tylko P. S. jest stroną w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB/ID/70033/2/2021 z 30 kwietnia 2021 r. i stroną postępowania dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego;
3) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), dalej: z.u.p.e.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, gdyż skarżący i uczestniczka postępowania wykazali, że PINB procedował w niniejszej sprawie, to jest rozpatrzył zarzuty egzekucyjne, w oparciu o niewłaściwy stan prawny (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.), co wprost wynika z rozstrzygnięcia i uzasadnienia postanowienia z 10 czerwca 2021 r., mimo że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po 30 lipca 2020 r.;
4) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 1, § 4, § 5 w związku z art. 33 § 2 pkt 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 6 z.u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji w sytuacji, gdy skarżący i uczestniczka postępowania wykazali, iż organy administracji obydwu instancji bezzasadnie nie uwzględniły zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego;
5) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 6 z.u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, gdyż skarżący i uczestniczka postępowania wykazali, iż postanowienie organu I instancji z 10 czerwca 2021 r. zawiera błędną podstawę prawną (przepisy art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.), postanowienia organów obydwu instancji zawierają błędne rozstrzygnięcia i są wadliwie uzasadnione;
6) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 6 z.u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, gdyż skarżący i uczestniczka postępowania wykazali, iż wyrok z dnia 20 lipca 2022 r. zawiera błędne uzasadnienie, w szczególności Sąd I instancji nie uwzględnił, że organ egzekucyjny rozpatrując sprawę zastosował niewłaściwe przepisy w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., zamiast w brzmieniu obowiązującym po tej dacie;
7) art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 127 § 1 w związku z art. 144 i art. 28 k.p.a. w związku z art. 1a pkt 2 i art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu błędnego uzasadnienia wyroku, w którym Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością i sformułował błędną ocenę prawną, iż postanowienie organu I instancji z 10 czerwca 2021 r. nie dotyczy ani praw ani obowiązków E. S. i z tego powodu E. S. nie jest stroną postępowania z zarzutów wniesionych przez P. S. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego nr PINB/ID/70033/2/2021 z dnia 30 kwietnia 2021 r.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odrębną skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła E. S., podnosząc te same zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które zarzucił Sądowi I instancji P. S. w swojej skardze kasacyjnej, również wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie przez skarżącego, należy stwierdzić, że nie została ona przez niego oparta na uzasadnionych podstawach.
Sąd I instancji nie uchybił art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., ponieważ przyjęty przez Sąd wynik kontroli legalności zaskarżonego postanowienia PWINB z 28 września 2021 r., utrzymującego w mocy postanowienie PINB z 10 czerwca 2021 r., został oparty na trafnej ocenie zgodności z prawem ww. aktu.
Skarga kasacyjna w sposób nieuprawniony zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 29 § 1 w zw. z art. 1a pkt 2 w zw. z art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a., co ma związek z nieprawidłowym rozważeniem granic przedmiotowych postępowania, w którym zostało wydane objęte skargą postanowienie PWINB z 28 września 2021 r. Przypomnienia wymaga, że postanowieniem tym zostały rozpatrzone wniesione przez skarżącego zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Posłużenie się przez skarżącego jako zobowiązanego ww. środkiem prawnym skutkowało tym, że PINB i PWINB przysługiwała kompetencja do przeprowadzenia, wpadkowego z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego, postępowania, którego przedmiotem są zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zaskarżonym postanowieniem w toku instancji zostały oddalone zarzuty, co oznacza, że w wyniku postępowania wyjaśniającego PWINB doszedł do wniosku, że nie występuje żadna z okoliczności stanowiących podstawę wniesienia zarzutu, do których nawiązywało pismo skarżącego z 24 maja 2021 r. W świetle art. 33 § 1 i art. 34 § 2 u.p.e.a. zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej rozpoznaje wierzyciel, wobec czego wydając kwestionowane rozstrzygnięcie PWINB, działając jako wierzyciel, nie mógł dopuścić się naruszenia przepisów powołanych w podstawie zarzutu kasacyjnego (art. 29 § 1 w zw. z art. 1a pkt 2 w zw. z art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 2 i art. 27c u.p.e.a.), ponieważ dotyczą one obowiązków ciążących na organie egzekucyjnym w zakresie podejmowanych w postępowaniu czynności egzekucyjnych.
Działanie organu nadzoru budowlanego zarówno w roli organu egzekucyjnego, jak i wierzyciela nie prowadzi do zniesienia odrębności obu funkcji procesowych, co nakazuje przyjąć, że wydając zaskarżone postanowienie, PWINB nie mógł uchybić obowiązkowi ciążącemu na organie egzekucyjnym, który jest kształtowany treścią art. 29 § 1 u.p.e.a. Wymóg badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej jest realizowany przez organ egzekucyjny, który stwierdzając zaistnienie przyczyn niedopuszczalności egzekucji, zobowiązany jest wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 u.p.e.a.). Jeżeli organ nadzoru budowlanego wypowiada się odnośnie do wniesionych zarzutów, swoje stanowisko jest on zobowiązany sformułować na podstawie art. 34 § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. wyłącznie w kontekście przesłanek opisanych w art. 33 § 2 pkt 1-6 u.p.e.a. W stanie prawnym branym pod uwagę przez PWINB niedopuszczalność egzekucji administracyjnej nie stanowiła podstawy zarzutu, co różnicuje go względem stanu prawnego obowiązującego przed dniem 30 lipca 2020 r., w którym zastosowanie znajdował art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (por. M. Darmosz, Zasady rozpoznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ST 2021, nr 4, s. 40).
Powołany w zarzucie kasacyjnym art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. stanowi, że tytuł wykonawczy powinien zawierać wskazanie imienia i nazwiska lub nazwy zobowiązanego i jego adresu, a także PESEL, NIP lub REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada. W sytuacji, gdy skarżący uważa, że wystawiony przez PINB tytuł wykonawczy nr PINB/ID/70033/2/2021 narusza wymaganie wynikające z ww. przepisu, powinien na tę okoliczność zwrócić uwagę organowi egzekucyjnemu, jako że stanowi ona podstawę umorzenia postępowania (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), okoliczność ta nie może być natomiast wskazywana jako wadliwość oddziałująca na wynik sprawy, w której podlegały rozpatrzeniu przez wierzyciela wniesione przez zobowiązanego zarzuty.
W odniesieniu do stanowiska skarżącego, które przyjmuje, że naruszeniu przez Sąd I instancji podlegał w kontrolowanej sprawie art. 27c u.p.e.a., wypada zauważyć, że przepis ten został uchylony z dniem 30 lipca 2020 r. przez art. 1 pkt 15 z.u.p.e.a., co powoduje, że nie mógł on kształtować sytuacji prawnej skarżącego, do którego to wniosku zresztą bezpośrednio nawiązał PINB w uzasadnieniu wydanego postanowienia (s. 5). W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji oceny tej w żaden sposób nie zmodyfikował.
Wbrew twierdzeniu skarżącego, PINB, wydając postanowienie z 10 czerwca 2021 r., "nie procedował" sprawy zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w oparciu o niewłaściwy stan prawny, ponieważ kierując się prawidłowym ustaleniem, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło po dniu 30 lipca 2020 r., zastosował przepisy u.p.e.a. w brzmieniu nadanym im przez nowelizację wprowadzoną w z.u.p.e.a. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że uwzględniając treść pisma skarżącego z 24 maja 2021 r., PINB przedmiotem rozpatrzenia uczynił zarzuty, o których mowa w art. 33 § 2 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 u.p.e.a. Orzekając o ich oddaleniu, PINB wydał postanowienie, do którego nawiązuje dyspozycja art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Powołanie przez skarżącego kasacyjnie jako naruszonych przez Sąd przepisów art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 z.u.p.e.a. pozostaje stąd w całości nieuprawnione, podobnie jak łączenie błędu Sądu I instancji z pominięciem w toku kontroli zaskarżonego postanowienia naruszenia art. 124 § 1-2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Zastrzeżenia skarżącego są zasadne w zakresie, w jakim przyjąć trzeba, że pewne elementy uzasadnienia postanowienia z 10 czerwca 2021 r. potwierdzają nawiązywanie w treści tego aktu przez PINB do przepisów w brzmieniu nieobowiązującym. Wadliwość ta powinna być jednak traktowana jako oczywista omyłka podlegająca sprostowaniu, co determinuje uznanie, że nie miała ona wpływu na wynik sprawy.
Niezrozumiałym jest odnoszenie w podstawach kasacyjnych do uwarunkowań sprawy rozpatrzonej zaskarżonym postanowieniem art. 13 ust. 6 z.u.p.e.a., jeżeli się zważy, że przepis ten pozostaje regulacją intertemporalną odnoszącą się do postępowania zabezpieczającego (wszczętego i niezakończonego przed dniem wejścia w życie zmian nowelizacyjnych), a więc niestosowanych przez wierzyciela przy rozpatrywaniu zarzutów przepisów działu IV u.p.e.a., pozostawiając już na boku fakt, że organ egzekucyjny w toczącym się postępowaniu nie zarządzał zabezpieczenia wykonania spornego obowiązku o charakterze niepieniężnym na zasadzie art. 167-168 u.p.e.a.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie, że organy nadzoru budowlanego bezzasadnie nie uwzględniły zarzutów zobowiązanego, co powoduje, iż oddalenie przez Sąd I instancji wniesionej przez skarżącego skargi nie uchybia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, 4 i 5 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1, 2 lit. a-c, 4 i 5 u.p.e.a.
Sporny obowiązek nie jest obowiązkiem nieistniejącym w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., albowiem wynika on z pozostającej w obrocie prawnym prawomocnej decyzji PWINB z 24 czerwca 2017 r., nr WPO.7721.110.2017.GD, a także został on prawidłowo określony (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a.), ponieważ jest w pełni zbieżny z zamieszczonym w tym akcie rozstrzygnięciem nakazującym skarżącemu oraz E. S. rozbiórkę zrealizowanego bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę budynku (hali o wymiarach 13,10 m x 12,00 m, zlokalizowanej na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...]). Akta administracyjne potwierdzają, że skarżącemu jako zobowiązanemu przed wystawieniem tytułu wykonawczego zostało doręczone upomnienie pismem z 10 marca 2021 r. (k. 4 akt adm.), co nie pozwalało PWINB uwzględnić również zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.
Podobny wniosek odnieść należało również do zarzutu wskazującego na wygaśnięcie obowiązku. Okoliczności faktyczne sprawy nie potwierdzają zaistnienia jakiegokolwiek zdarzenia, z którym powiązany byłby ww. skutek, pozwalający uznać, że sporny nakaz przestał na skarżącym, jako zobowiązanym, ciążyć. Nie wskazuje go również sam skarżący, albowiem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest odniesienia się przez niego do podstawy zarzutu wymienionego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w celu wykazania wadliwości oceny prawnej sformułowanej w omawianym zakresie przez Sąd.
Uzasadnienie wyroku z 20 lipca 2022 r. oddalającego skargę spełnia wymagania art. 141 § 4 p.p.s.a., wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, zawiera ono bowiem wskazanie podstawy prawnej odzwierciedlającej wynik kontroli legalności zaskarżonego aktu oraz odpowiadające mu wyjaśnienie, z którego wynika, dlaczego Sąd I instancji uznał postanowienie oddalające wniesione przez zobowiązanego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za zgodne z prawem, wraz z równoczesnym wyjaśnieniem w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z art. 141 § 4 p.p.s.a., powodów niepodzielenia stanowiska zajętego w skardze. Wbrew twierdzeniu skarżącego, Sąd nie przedstawił stanu faktycznego sprawy niezgodnie z rzeczywistością, albowiem wyprowadzenie przez Sąd w wyroku odmiennych, niż czyni to strona, wniosków odnośnie do zgromadzonego materiału dowodowego nie jest równoważne sytuacji, do której nawiązuje ocena skarżącego.
Twierdzenie, że Sąd I instancji sformułował błędną ocenę prawną, iż postanowienie organu I instancji z 10 czerwca 2021 r. "nie dotyczy ani praw ani obowiązków E. S. i z tego powodu E. S. nie jest stroną postępowania" w sprawie dotyczącej zarzutów wniesionych przez skarżącego ma związek z przypisaniem Sądowi wypowiedzi, której tenże w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie sformułował, toteż podstawą zwalczania omawianego stanowiska Sądu nie może być zarzut przypisujący mu naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 127 § 1 w związku z art. 144 i art. 28 k.p.a. w związku z art. 1a pkt 2 i art. 18 u.p.e.a.
Decyzji procesowej uznającej skargę kasacyjną skarżącego za niezasadną towarzyszy przyjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny, że skarga kasacyjna E. S. wniesiona od zaskarżonego wyroku nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, albowiem, jako niedopuszczalna, powinna podlegać odrzuceniu. Została ona bowiem złożona przez podmiot, który nie posiada legitymacji skargowej z uwagi na brak istnienia interesu prawnego do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonego wyroku przez Sąd I instancji. Zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, z czym w łączności pozostaje regulacja art. 180 p.p.s.a., zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny jest zobowiązany odrzucić skargę kasacyjną, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Wyjaśniając powody przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny stwierdzającej niedopuszczalność skargi kasacyjnej E. S., należy wskazać, że zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skarżąca kasacyjnie w związku z niewniesieniem skargi na postanowienie PWINB nie pozostawała skarżącą, nie mogła również być traktowana jako uczestnik postępowania, działający na prawach strony, ponieważ podmiot, który chciałby, by taki status procesowy został mu w postępowaniu sądowym przyznany, niezależnie, czy brał udział w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, czy też nie, musi wykazać, że wynik postępowania sądowego dotyczy jego interesu prawnego (art. 33 § 1-2 p.p.s.a.).
Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji poddał kontroli legalności postanowienie PWINB, którym organ ten rozpatrzył zażalenie skarżącego wniesione na postanowienie oddalające zgłoszone przez niego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie wyznaczało sytuację prawną skarżącego jako zobowiązanego (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) i skarżąca kasacyjnie nie posiada interesu prawnego, by w tejże sprawie, jeżeli skarżący zdecydował się na poddanie prawidłowości działania wierzyciela kontroli sądowej, brać w tym postępowaniu udział na etapie rozpoznania skargi przez Sąd I instancji, a następnie domagać się przeprowadzenia kontroli instancyjnej wydanego przez Sąd I instancji orzeczenia. Uwzględnić trzeba, że na skarżącej kasacyjnie, będącej obok skarżącego adresatem decyzji PWINB z 24 czerwca 2017 r., ciąży wspólny obowiązek wykonania nakazu rozbiórki i z uwagi na skierowanie do niej odrębnego tytułu wykonawczego, pozostaje ona zobowiązanym, wobec którego może być stosowany przymus egzekucyjny. Okoliczność ta prowadziła do wniesienia przez skarżącą kasacyjnie w swoim imieniu zarzutów. Wypada dodać, że zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącą kasacyjnie względem sposobu rozpatrzenia przez PINB zarzutów wniesionych przez zobowiązanego zostały rozstrzygnięte postanowieniem PWINB z 29 września 2021 r., nr WOP.7722.89.2021.GD. Skarżąca kasacyjnie, pozostając adresatem tego postanowienia, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na tenże akt skargę (sygn. akt II SA/Gd 676/21) i tenże środek, jak należy przyjąć, zapewnia jej ochronę prawną umożliwiającą zweryfikowanie prawidłowości prezentowanego przekonania, że tytuł wykonawczy skierowany do skarżącego "dotyczy" także jej, co powinno przekładać się na układ podmiotowy postępowania prowadzonego w przedmiocie zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.
Kierując się powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną skarżącego, jako opartą na nieusprawiedliwionych podstawach, oddalił, orzekając równocześnie o odrzuceniu skargi kasacyjnej E. S. na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 173 § 2 p.p.s.a.
O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło