II OSK 610/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Kopalnia Węgla [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 1101/12 w sprawie ze skargi [...] Kopalnia Węgla [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. oddalił skargę [...] Kopalnia Węgla [...] S.A. w K. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie choroby zawodowej. Sąd ustalił, iż rozpoznawana sprawa była już przedmiotem orzekania przez WSA w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 20 października 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 683/11, uchylił decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] lutego 2011r. Sąd pierwszej instancji przesądził tym orzeczeniem o posiadaniu przez skarżącą Spółkę interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., do występowania w postępowaniu, którego przedmiotem jest choroba zawodowa C. K., wskazując na uchybienia organu w ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz formułując w związku z tym wskazania odnośnie konieczności wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego dotyczącego okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia sprawy, przy wykorzystaniu środków dowodowych, jak zeznania świadków, dostępne dokumenty urzędowe i prywatne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], stwierdził u C. K. chorobę zawodową w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem, wymienioną pod pozycją 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. 2009 r., nr 105, poz. 869 ze zm.). Organ ustalił, że wnioskodawca zatrudniony był w P.K.P - Oddział [...] w P. od [...] czerwca 1961 r. do [...] września 1974 r. na stanowisku maszynisty ciężkich maszyn nawierzchniowych i budowlanych. Przez 9 lat obsługiwał podbijarkę PD-90. Następnie, między [...] 1974 r. a [...] 1997 r. pracował w Kopalni Węgla [...] w K., obsługując podbijarkę PD-90, wózki motorowe: WM-5, WM-10, WM-15 i koparko-czyszczarkę wykonując prace warsztatowe. Organ podał, iż z zeznań świadków wynika, że w trakcie wykonywania prac przy pomocy podbijarki PD-90 występował bardzo duży hałas powodowany pracą silnika, łańcuchów, podbijaków, które to podbijarki ze względu na wysoki poziom hałasu jaki emitowały zostały wycofane z eksploatacji. Z przesłanych przez Kopalnię protokołów likwidacji dwóch podbijarek torowych PD-90 oraz dwóch wózków motorowych WM-5 wynika, że fizyczna likwidacja podbijarek torowych nastąpiła w 1994 r., a dwóch wózków motorowych w 1991 r. W trakcie obsługi wózka motorowego WM-5 wnioskodawca narażony był na hałas o poziomie od 67 do 100 dB(A), równoważny poziom hałasu 84 dB(A), 86 dB(A). Również w trakcie wykonywania prac w podręcznym warsztacie wnioskodawca narażony był na hałas, np. w trakcie prac naprawczych wykonywanych szlifierką kątową. Z pomiarów hałasu wykonanych przez Sekcję Badań Środowiskowych Kopalni wynika, że poziom hałasu podczas pracy szlifierki wynosi 104 dB(A). W przypadku pracy szlifierki kątowej tylko przez 2 minuty poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godz. dnia pracy wynosi 80,2 dB(A). Jest on niższy od najwyższego dopuszczalnego natężenia, jednakże bezpieczny dla ucha poziom dźwięku wynosi 80 dB(A), a narażenie pracownika na hałas o wyższym poziomie powoduje ryzyko uszkodzenia słuchu. W trakcie obsługi wózka motorowego WM-10 i WM-15 wnioskodawca narażony był na hałas o poziomie od 77 do 85 dB(A), poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzinnego dnia pracy wynosił od 73 do 81 dB(A). Poza tym wnioskodawca narażony był na hałas powodowany pracą silników naprawionych urządzeń, w trakcie próbnego rozruchu, który w przypadku mniejszych maszyn odbywał się w pomieszczeniu warsztatowym. W trakcie pracy (w latach dziewięćdziesiątych przez kilka okresów zimowych, w miesiącach grudzień-marzec) wnioskodawca pracował na koparko-czyszczarce, służącej do oczyszczania wagonów. Z raportu badań Laboratorium Jakości Węgla i Środowiska Kopalni z dnia [...] marca 2012 r. wynika, że poziom hałasu podczas prac związanych z czyszczeniem wagonów wynosi od 84,7 do 86,1 dB(A); poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8 godzinnego dnia pracy wynosi 82,4 dB(A). Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu - Ośrodek w K. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] rozpoznało u wnioskodawcy obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem i orzekło o rozpoznaniu choroby zawodowej wymienionej pod poz. 21., podając w uzasadnieniu, że choroba zawodowa narządu słuchu u wnioskodawcy występowała już w okresie jego aktywności zawodowej, co potwierdza audiogram z dnia [...] kwietnia 1995 r. (w którym stwierdza się niedosłuch czuciowo-nerwowy o średnim ubytku słuchu: ucho prawe - 45 dB, ucho lewe - 45 dB) oraz audiogram z dnia [...] marca 1997 r. (niedosłuch czuciowo-nerwowy o średnim ubytku słuchu: ucho prawe - 52 dB, ucho lewe - 47 dB). Owe audiogramy wykazują niedosłuch czuciowo-nerwowy o charakterystycznym dla skutków biologicznego działania hałasu przebiegu krzywych audiometrycznych nie obejmujących niskich i średnich częstotliwości i niemających całkowitej głuchoty w zakresie wysokich częstotliwości. Badania te są decydujące w rozpoznaniu u wnioskodawcy choroby zawodowej pod postacią obustronnego trwałego niedosłuchu czuciowo-nerwowego spowodowanego hałasem. Niedosłuch spowodowany hałasem nie ulega nigdy poprawie, a progresji po ustaniu ekspozycji na hałas w okresie aktywności zawodowej i kilka lat po tym okresie. W przypadku wnioskodawcy po okresie 13 lat od ustania narażenia na pogorszenie słuchu ma wpływ starzenie się narządu słuchu. Kończąc organ podkreślił, że wnioskodawca przez okres wykonywania pracy zawodowej pracował w warunkach narażenia na hałas, w tym przekraczający najwyższe dopuszczalne normy, zaś między warunkami pracy wnioskodawcy, a rozpoznanym schorzeniem istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Kopalnia Węgla [...] w K. zarzucając naruszenie § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz poz. 21 załącznika do tego rozporządzenia, a także przepisów postępowania administracyjnego, art. 7, art. 77 i art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), powoływanej jako k.p.a. Ponadto niezastosowanie się organu do wytycznych WSA zwartych w wyroku z dnia 20 października 2011 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 683/11. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. 1998 r., nr 21, poz. 94 ze zm.), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 104 i 107 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., podzielając ustalenia i stanowisko organu pierwszej instancji. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zaskarżyła [...]Kopalnia Węgla [...] S.A. w K., informując o przekształceniu podmiotowym i podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w stosunku do wszystkich stanowisk na których pracował C. K. odnośnie poziomu hałasu oraz nie ustaliły na których faktycznie pracował C. K. w ochronnikach słuchu. Nie ustalono, jakiej wielkości ubytek słuchu nastąpił u skarżącego w okresie od zaprzestania obsługi podbijarki oraz wózka motorowego WM-5 tj. od 1993 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, co jest kluczowe dla niniejszej sprawy. Zdaniem Kopalni organy naruszyły także art. 84 § 1 k.p.a. bowiem nie zwróciły się do innej placówki o opinię, podczas gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia, w sytuacji gdy u C. K. nie tylko od zaprzestania obsługi podbijarki oraz wózka motorowego, ale także od zaprzestania pracy nastąpił znaczny ubytek słuchu. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej narażenia na hałas podczas prac związanych z czyszczeniem wagonów w okresach zimowych lat dziewięćdziesiątych wskazano, że owo narażenie na hałas bez ustalenia konkretnego okresu i rzeczywistego hałasu z lat w których się odbywało czyszczenie wagonów nie może być uznane za wykazanie narażenia na hałas ponadnormatywny mający znaczenie dla niniejszej sprawy. Poza tym organy nie zastosowały się do wszystkich wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2011 r., a w szczególności nie podejmując próby zweryfikowania, czy prawidłowa jest teza Kopalni jakoby uszkodzenie słuchu wywołane hałasem było trwałe i nie uległo poprawie ani progresji po ustaniu narażenia na hałas, co w powiązaniu z okolicznością że znaczny ubytek słuchu u C. K. nastąpił po zakończeniu pracy zawodowej wskazuje na brak związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym ubytkiem słuchu a wykonywaną w przedsiębiorstwie pracą. W takim przypadku brak przeprowadzenia badań w innej placówce i to metodą obiektywną (do której nie jest przygotowana dotychczasowa jednostka) nie znajduje żadnego uzasadnienia. Organy obu instancji nie wykonały także zalecenia WSA w Poznaniu dotyczącego ustalenia okresu w jakim C. K. obsługiwał podbijarkę PD-90 i drezynę WM-5, co ma istotny wpływ na ustalenie, czy C. K. spełnia kryteria określone dla stwierdzenia choroby zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wskazanego wcześniej wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r., podzielając ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji i przyjmując je za własne uznał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. za prawidłowe. Podkreślono, że spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej, gdyż rozpoznane schorzenie zostało objęte wykazem chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, a choroba zawodowa została rozpoznana przez upoważniony, stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, zakład służby zdrowia. Organy obu instancji w sposób prawidłowy wykonały wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia 20 października 2011 r., rzetelnie ustalając stan faktyczny sprawy, po czym w oparciu o przeprowadzone dowody prawidłowo stwierdziły u wnioskodawcy chorobę zawodową. W ocenie Sądu prawidłowa jest teza, iż z wysokim prawdopodobieństwem, jak stanowi o tym art. 2351 Kodeksu pracy, choroba zawodowa, która wystąpiła u wnioskodawcy, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Sąd miał przy tym na uwadze, że zeznania wszystkich świadków nie są ze sobą zupełnie koherentne, co jednak wynika ze znacznego upływu czasu od zakończenia pracy przez wnioskodawcę, a ujawnione rozbieżności, jako nie mające wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia zostały omówione u uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, sąd pierwszej instancji uznał je za niezasadne, gdyż w swej treści są tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu, do których to odniósł się już wyczerpująco organ drugiej instancji w treści zaskarżonej decyzji, a WSA podziela ową argumentację. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, słuszne jest twierdzenie organów, że orzeczenie lekarskie Centrum Medycyny Pracy z dnia [...] stycznia 2011 r. wraz z opiniami uzupełniającymi zostało sporządzone w sposób rzetelny, zatem brak było podstaw, by zwracać się w trybie art. 84 §1 k.p.a. do innego podmiotu o wydanie kolejnej opinii. Innymi słowy, jeżeli organy uzyskały określone wiadomości specjalne, obdarzając sporządzoną opinię lekarską przymiotem wiarygodności, nie miały obowiązku weryfikacji uzyskanych wiadomości, zwłaszcza w sytuacji, gdy wszelkie nieścisłości wyjaśnione zostały przez Centrum Medycyny Pracy w opiniach uzupełniających. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Kopalnia Węgla [...] S.A. w K., zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a zarzuciła naruszenie: 1. art. 153, p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie wskazań wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2011 r., zgodnie z którymi sąd zobowiązał organ do zweryfikowania czy prawidłowa jest teza skarżącej Kopalni jakoby uszkodzenie słuchu wywołane hałasem było trwałe i nie uległo poprawie ani progresji po ustaniu narażenia na hałas, co w powiązaniu z okolicznością, że znaczny ubytek słuchu u C. K. nastąpił po zakończeniu pracy zawodowej wskazuje na brak związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowanym ubytkiem słuchu, a wykonywaną w przedsiębiorstwie skarżącej pracą; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie zarzutów, decyzja organu drugiej instancji narusza - § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u C. K. bez dokładnego wyjaśnienia sprawy i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego; - poz. 21 załącznika do rozporządzenia, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u C. K. po upływie dwóch lat od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym; - art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu do wszystkich stanowisk pracy na których faktycznie pracował C. K. i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego odnośnie poziomu hałasu na stanowiskach na których faktycznie pracował C. K. w ochronnikach słuchu, nieustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zaprzestania obsługi przez C. K. podbijarki oraz wózka motorowego WM-5 tj. od 1993 r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji, nieustalenie w jakiej wielkości nastąpił ubytek słuchu od zakończenia pracy zawodowej przez C. K. do dnia wydania zaskarżonej decyzji; - art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niewystąpienie o opinią do innej placówki gdy orzeczenie zawiera lakoniczne stwierdzenia bez wszechstronnego wyjaśnienia wątpliwości, przekonującego i dostępnego dla stron uzasadnienia w sytuacji gdy u C. K. nie tylko od zaprzestania obsługi podbijarki oraz wózka motorowego a także zaprzestania pracy nastąpił znaczny ubytek słuchu. Nie został także wyjaśniony wpływ wieku na ubytek słuchu, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania. Wynikająca z tego przepisu zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd jest związany wnioskiem skarżącego wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia określone w art.174 p.p.s.a. Wskazane w tym przepisie podstawy zaskarżenia determinują kierunek działalności kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który nie może z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych poza podniesionymi w skardze kasacyjnej, wad zaskarżonego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo zgodnie z art.174 pkt 2 p.p.s.a. na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została wyłącznie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. czyli zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca Kopalnia wskazała na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w związku z poz. 21 załącznika do rozporządzenia oraz art. 7, art. 77 i art. 84 k.p.a., poprzez niewłaściwie przeprowadzone postępowanie dowodowe, a w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie sprawy. Zarzuciła również naruszenie art. 153 p.p.s.a., przez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 października 2010 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Po 683/11. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione zarzuty są niezasadne, albowiem sądowi pierwszej instancji nie można przypisać zarzutu przeprowadzenia niewłaściwej kontroli zaskarżonych decyzji. Sąd Wojewódzki prawidłowo skonstatował, iż organom orzekającym w sprawie nie można postawić zarzutu niewłaściwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienia sprawy. Tym samym za chybiony należało uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 84 k.p.a., albowiem istota uchybienia wymienionym normom prawnym sprowadzała się do zakwestionowania przez stronę skarżącą kasacyjnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Stwierdzając brak zasadności powyższych zarzutów, zauważyć należało, iż Spółka nie wskazała zarówno w skardze kasacyjnej, jak i w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji, żadnych dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie innego stanu faktycznego, niż został przyjęty skarżonym wyroku. Analiza treści podstaw kasacyjnych, będących zasadniczo powtórzeniem zarzutów podniesionych w skardze do sądu pierwszej instancji, prowadzi do przekonania, że w istocie zmierzają one do podważenia wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i zakwestionowania wniosków wyprowadzonych na tej podstawie. Tymczasem podstawą zarzutów kasacyjnych nie może być samo negowanie wiarygodności istniejących dowodów, będących oparciem dla dokonanych ustaleń faktycznych tylko, dlatego, że są niekorzystne dla strony skarżącej. Musi ona, bowiem przedstawić skonkretyzowane i oparte na określonych zarzutach fakty, pozwalające wykazać, że w sytuacji, w której to konkretne (lub te konkretne) uchybienia nie miałyby miejsca, końcowe rozstrzygnięcie sprawy byłoby odmienne, a tym samym, że uchybienie to miało wpływ na jego treść. Tylko w takim, bowiem przypadku może zostać wykazana dowolność oceny dowodów prowadzących do pełnej dyskwalifikacji lub istotnego podważenia trafności przyjętych przez sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych. Podnoszone przez Kopalnię okoliczności, które w jej ocenie miałyby podważyć ustalony w sprawie stan faktyczny, a odnoszące się do nieustalenia wielkości ubytku słuchu u C. K. od zaprzestania pracy do dnia wydania decyzji oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w odniesieniu poziomu hałasu na stanowiskach na których faktycznie pracował C. K. w ochronnikach słuchu nie mogą odnieść zamierzonych skutków. Dokonana w tym zakresie ocena jest prawidłowa, konsekwentna i wzajemnie spójna, również w zakresie zarzutów przedstawionych przez Kopalnię, które tej oceny nie podważają. Ustalone w sprawie warunki pracy wykonywanej przez C. K. oraz stwierdzone u niego schorzenie bezsprzecznie przemawiały za uznaniem choroby zawodowej. Wskazywane przez Kopalnie stosowanie środków ochrony słuchu wprawdzie poprawia komfort pracy i może obniżyć poziom występującego zagrożenia, jednak nie eliminuje go w pełni. Zatem sam fakt stosowania indywidualnych środków ochrony nie oznacza jeszcze, że osoba je stosująca nie pracuje w warunkach narażenia na hałas. Tym bardziej, że z treści poz. 21 załącznika do rozporządzenia wynika, że wskazana tam jednostka chorobowa musi być "spowodowana hałasem". Nie ma, więc w świetle tego zapisu, wymogu zaistnienia hałasu ponadnormatywnego. Jak wskazywano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie jest wykluczone powstanie choroby zawodowej także w warunkach, w których normy hałasu nie są przekraczane, bowiem znaczenie może mieć także osobnicza wrażliwość na działanie określonego czynnika (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2010 r., II OSK 335/10, LEX nr 597546 oraz z dnia 7 stycznia 1993 r., I SA 1640/93, ONSA 1995 r. z. 1, poz. 28). W rozpoznawanej sprawie Wielkopolskie Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu - Ośrodek w K. orzeczeniem lekarskim z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] rozpoznało u C. K. obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem i orzekło o rozpoznaniu choroby zawodowej wymienionej pod poz. 21, podając w uzasadnieniu, że choroba zawodowa narządu słuchu u wnioskodawcy występowała już w okresie jego aktywności zawodowej, co potwierdzają audiogramy z [...] kwietnia 1995 r. i z [...] marca 1997 r. Audiogramy te jednoznacznie wykazują niedosłuch czuciowo-nerwowy o charakterystycznym dla skutków biologicznego działania hałasu przebiegu krzywych audiometrycznych nie obejmujących niskich i średnich częstotliwości i niemających całkowitej głuchoty w zakresie wysokich częstotliwości. Prawidłowa jest ocena Sądu Wojewódzkiego, iż nie ma podstaw by kwestionować prawidłowość tegoż orzeczenia lekarskiego, w którym rozpoznano obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu czuciowo-nerwowego, spowodowany hałasem. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli organ sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza który wydał orzeczenie dodatkowego uzasadnienia lub zwrócić się do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Wobec tego, takiego wniosku nie może skutecznie złożyć pracodawca, czy były pracodawca, czego domagała się strona skarżąca. Nadto w przypadku pozytywnego ustalenia, że choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to można obalić, jednakże należy wykazać, że istniały inne przyczyny, które spowodowały daną chorobę. Skarżąca kasacyjnie Kopalnia kwestionując rozstrzygnięcia organów administracji oraz wyrok sądu pierwszej instancji, nie wskazała na istnienie innych przyczyn, które mogły spowodować rozpoznane u C. K. uszkodzenie słuchu. Zatem nie doszło do skutecznego podważenia domniemania związku przyczynowego między warunkami występującymi w środowisku pracy a rozpoznanym uszkodzeniem słuchu. Tym samym skoro wydane w postępowaniu administracyjnym opinie zawierały dostateczne uzasadnienia i wyjaśniały występujące w sprawie wątpliwości to słuszne było stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż nie było konieczne występowanie do innej placówki o wydanie kolejnej opinii. W konsekwencji za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Przepis § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wskazuje, na podstawie jakich informacji wydaje się decyzję w przedmiocie choroby zawodowej., tj. materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Skarżąca Kopalnia nie wskazała na brak któregokolwiek z elementów tej normy prawnej. W odniesieniu natomiast do ust. 2 powyższego rozporządzenia bezzasadność zarzutu wypływała z tego, że w warunkach rozpoznawanej sprawy nie można było przypisać uchybienia tej normie organom administracji z uwagi na to, że materiał dowodowy z przyczyn wyżej omówionych zasadnie uznany został za wystarczający do wydania decyzji. Niezasadny jest również powoływany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a. Zarzut ten był również przedmiotem skargi i sąd pierwszej instancji odnosząc się do tegoż trafnie wskazał, że art.153 p.p.s.a. nie został naruszony, albowiem organy obu instancji ponownie rozpoznając sprawę w sposób prawidłowy wykonały wytyczne zawarte we wskazanym wyżej wyroku, rzetelnie i dokładnie ustalając stan faktyczny, wydając w konsekwencji na jego podstawie odpowiadające prawu rozstrzygniecie. Z przedstawionych względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.