II OSK 918/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz /spr./ sędzia del. WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. E. i R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 496/18 w sprawie ze skargi R. E. i R. L. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2018 r., nr WOP.7722.53.2018.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 496/18 oddalił skargę R. E. i R. L. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2018 r., nr WOP.7722.53.2018.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli R. E. i R. L., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1. Naruszenie przepisu postępowania - art. 33 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.), dalej u.p.e.a., polegające na błędnej ocenie niezastosowania tego przepisu i uznaniu, że zobowiązanie o charakterze niepieniężnym w przedmiotowej sprawie jest wykonalne, mimo że istniały przeszkody o charakterze prawnym uniemożliwiające wykonanie zobowiązania, albowiem postępowanie egzekucyjne toczące się na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB-7146/017/18/RW z dnia 22 marca 2018 r. wystawionego w odniesieniu do przytaczanego niewykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB-7147/047-2b/09/PO z dnia 31 stycznia 2018 r. było przedwczesne; nadmieniono, że skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, zaś aktualnie sprawa będzie przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek skargi kasacyjnej wywiedzionej od zapadłego w tym zakresie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 418/18; rozstrzygnięcie w zakresie wykonania obowiązku rozbiórki dobrowolnie lub w drodze egzekucji administracyjnej nie powinno się odbywać zanim zapadnie prawomocne rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego w cytowanej sprawie z uwagi na nieodwracalność skutków wykonania obowiązku przez skarżących; przedwczesne było wobec tego wszczęcie egzekucji w oparciu o decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim nr PINB-7147/047-2b/09/PO z dnia 31 stycznia 2018 r., albowiem nie była ona przedmiotem prawomocnie przeprowadzonej oceny przez sąd administracyjny; tym samym w momencie rozpoznawania przedmiotowej sprawy zachodziła przesłanka określona w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a.; 2. Naruszenie przepisów postępowania - art. 134 § 1 u.p.e.a. polegające na nie uwzględnieniu zarzutu naruszenia art. 27 § 1 pkt 2 w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. z uwagi na fakt jego podniesienia po upływie terminu 7 dni od dnia doręczenia skarżącym zawartego w tytule wykonawczym pouczenia o prawie zgłoszenia zarzutów - w oparciu o prawotwórczą wykładnię art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., regulującego jak wynika z wykładni językowej i systemowej - to jaka powinna być treść tytułu wykonawczego, zaś konkretny wskazany przepis - treść pouczenia zamieszczonego w tymże tytule wykonawczym, nie zaś granice kognicji organów i sądów administracyjnych w toku postępowania zainicjowanego wniesieniem zarzutów. Skarżący kasacyjnie wnieśli o rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 18 stycznia 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły. Tym samym należało rozpoznać sprawę w granicach zgłoszonych zarzutów kasacyjnych. Niezasadny jest zarzut podniesiony w punkcie 1 skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. W ocenie skarżących kasacyjnie obowiązek nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 31 stycznia 2018 r., nr PINB-7141/047-2b/09/PO jest niewykonalny, gdyż nie rozstrzygnięto prawomocnie kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Stanowiska tego nie można podzielić. Wskazać należy, że w ustawowym terminie odwołanie od ww. decyzji z dnia 31 stycznia 2018 r. nakazującej rozbiórkę nie zostało wniesione, a więc z upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna i podlega wykonaniu. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie wpływa na ostateczność decyzji. Jeżeli zatem wymieniona wyżej decyzja stała się ostateczna i jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W dacie wydawania postanowienia przez organ pierwszej instancji, jak również w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 31 stycznia 2018 r. była decyzją ostateczną, a zatem obowiązek w niej określony podlegał egzekucji. Za nieusprawiedliwiony należało również uznać zarzut podniesiony w punkcie 2 skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, z powyższego przepisu wynika, że zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Zarzuty, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i stanowi dla strony podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej. Uchybienie terminowi do złożenia zarzutów czyni czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Upływ ww. siedmiodniowego terminu powoduje niemożność uzupełnienia przez zobowiązanego zarzutów złożonych w terminie, jak i powołania ich nowych podstaw. Nie mogą one zatem po tym terminie zostać modyfikowane, zmieniane, czy w jakikolwiek sposób uzupełnianie ani w toku postępowania egzekucyjnego, ani tym bardziej na etapie kontroli sądowej (zob. wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 996/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał podniesiony dopiero w skardze zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. za spóźniony. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 p.p.s.a.