II OSK 976/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-10-02
Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda dopuścił się rażącego naruszenia prawa poprzez bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a jeśli tak, czy zasadne jest przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej z tego tytułu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając, że zaskarżony wyrok WSA w Warszawie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy miała charakter rażącego naruszenia prawa, a przyznana suma pieniężna nie stanowi odszkodowania, lecz zadośćuczynienia za bezczynność, co było uzasadnione okolicznościami sprawy.Stan faktyczny
T. B. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Po uzupełnieniu braków formalnych i wnioskach o informacje do innych organów, Wojewoda wezwał skarżącego do dalszego uzupełnienia materiału dowodowego. Mimo upływu wielu miesięcy od złożenia wniosku, organ nie wydał decyzji. WSA w Warszawie zobowiązał Wojewodę do rozpatrzenia wniosku w terminie, stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i przyznał skarżącemu 500 zł zadośćuczynienia. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, kwestionując stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i zasadność przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wa 369/18 w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 369/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie w sprawie ze skargi T. B. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w pkt 1. zobowiązał Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 26 listopada 2017 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; w pkt 2. stwierdził, że Wojewoda [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. cyt. wyroku; w pkt 3. stwierdził, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; w pkt 4. przyznał od Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 500 zł; w pkt 5. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego w skardze z dnia 27 czerwca 2018 r. T. B. zakwestionował bezczynność W. M. w rozpatrzeniu złożonego przezeń wniosku w przedmiocie udzielenia mu zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący powyższy wniosek złożył w dniu 27 listopada 2017 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2018 r. cudzoziemiec został wezwany przez Wojewodę, w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, K.p.a.), do uzupełnienia braków formalnych wniosku, które zostały uzupełnione w dniu 23 stycznia 2018 r. Następnie w dniu 27 lutego 2018 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 109 ust.1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1990) wystąpił do Komendanta Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Komendanta Stołecznego Policji z wnioskiem o przekazanie informacji czy wjazd i wyjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowią zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Termin uzyskania odpowiedzi upływał w dniu 29 marca 2018 r. W dniu 21 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego złożył ponaglenie w sprawie do organu II instancji, które do dnia wniesienia skargi i nadal nie zostało przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpoznane.
Jak wynika z dalszych ustaleń sądu wojewódzkiego, pismem organu z dnia 25 czerwca 2018 r. cudzoziemiec został wezwany do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez załączenie do akt sprawy m. in. umowy z pracodawcą, potwierdzenia posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, zapewnionego miejsca zamieszkania oraz dokumentów potwierdzających rok doświadczenia zawodowego na stanowisku montera systemów suchej zabudowy. Wezwanie zawierało informację o terminie załatwienia sprawy do dnia 13 sierpnia 2018 r.
W wyroku przytoczono dalej, że pomimo upływu niemal 8 miesięcy od dnia złożenia, organ nie rozpoznał wniosku do dnia wyrokowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie, podnosząc, że cudzoziemiec składając wniosek nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających okoliczności, na które powoływał się w nim. Wojewoda stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła bezczynność czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania, zaś wszelkie ewentualne opóźnienia w terminach wydawania decyzji czy podejmowania poszczególnych czynności wynikają ze stale rosnącej liczby składanych wniosków oraz obłożenia pracą pracowników organu.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie uwzględnił skargę.
W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że Wojewoda [...] od daty wniesienia wniosku przez cudzoziemca do dnia wyrokowania nie podjął skutecznych czynności w sprawie zmierzających do wydania rozstrzygnięcia. Mimo upływu blisko 7 miesięcy od daty wniesienia skargi, a blisko rok do dnia wydania niniejszego orzeczenia, we wskazanym okresie organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy.
Zdaniem tegoż sądu organ postąpił wbrew nakazowi płynącemu z treści art. 36 § 1 K.p.a., a to z tej przyczyny, że podczas trwającej bezczynności raz poinformował wnioskodawcę o przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia, tj. do dnia 13 sierpnia 2018 r., pismem z dnia 25 czerwca 2018 r., kiedy skarżący w dniu 27 czerwca 2018 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę.
W ocenie sądu pierwszej instancji Wojewoda [...] postąpił wbrew wszelkim zasadom postępowania administracyjnego, nie dokładając należytych starań, by sprawę szybko załatwić przy jednoczesnym obowiązku wnikliwego działania, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zdaniem WSA w Warszawie takie postępowanie organu świadczyło o tym, że pozostawał on w wielomiesięcznej zawinionej zwłoce w rozpoznaniu wniosku skarżącego cudzoziemca w rozstrzygnięciu legalizacji jego pobytu na terytorium RP.
Sąd wojewódzki uznał, że wskazane wyżej okoliczności uzasadniają więc stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej bezczynności, co uzasadnia uwzględnienie skargi, jako że organ z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku, czym naruszył postanowienia przepisu art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. i korespondujące z nim art. 12 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 36 § 1 K.p.a.
W tych okolicznościach WSA w Warszawie uznał, że wyznaczenie terminu miesięcznego od dnia uprawomocnienia się wyroku jako terminu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie będzie adekwatne, zaś przyznanie sumy pieniężnej – przy jej miarkowaniu – w wysokości 500 zł będzie z kolei adekwatne do stopnia przyczynienia się organu do rażącej bezczynności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Wojewoda [...].
Zaskarżonemu w całości orzeczeniu organ ten zarzuca – na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., Ppsa) – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 149 § 1 i 1a Ppsa w zw. z art. 35 § 3 i § 5 oraz art. 36 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy z sytuacją rażącego naruszenia prawa nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie,
2. art. 149 § 2 Ppsa w zw. z art. 149 § 1 Ppsa w zw. z art. 154 § 6 Ppsa poprzez przyznanie od Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 500 zł, podczas gdy w świetle okoliczności sprawy przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej nie jest zasadne i jako takie nie powinno być stwierdzone.
W następstwie postawionych wyżej zarzutów skarżący kasacyjnie organ wnosi o:
1. na podstawie art. 188 Ppsa – uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 3 i 4 i rozpoznanie skargi, jeśli Sąd uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona poprzez uznanie braku rażącego naruszenia prawa i niezasądzenie od organu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego,
2. ewentualnie na podstawie art. 185 § 1 Ppsa – uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie w zakresie pkt 3 i 4 zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie,
3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
4. zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wszelkie opóźnienia oraz wydłużanie terminów oczekiwania na wydanie zezwoleń na pobyt cudzoziemców w urzędach wojewódzkich, w tym przed Wojewodą [...], związane jest ciągle z utrzymującym się wzrostem licznych wniosków składanych przez cudzoziemców i brakami kadrowymi, co z kolei jest konsekwencją wejścia w życie ustawy o cudzoziemcach, która wprowadziła liberalizację przepisów związanych z pobytem cudzoziemców w Polsce oraz sytuacji geopolitycznej i ekonomicznej w Europie, zwłaszcza na terytorium Ukrainy. W zachowaniu organu nie można się dopatrzyć celowego czy złośliwego nastawienia do wniosku, organ nie był całkowicie bierny i wydał decyzję w dniu [...] września 2018 r. udzielając cudzoziemcowi zezwolenia, a zatem "stwierdzona przewlekłość nie podlegała kwalifikacji rażącego naruszenia prawa". Zdaniem organu, aby przyjąć taką kwalifikację przekroczenie terminu musi być znaczne i niezaprzeczalne.
W dalszej kolejności wskazano, że w skardze do WSA w Warszawie skarżący nie wskazał, oprócz ogólnych twierdzeń odnoszących się do długości postępowania, na istnienie okoliczności przemawiających za przyznaniem mu sumy pieniężnej, ani też na doznaną stratę czy zakres uszczerbku, która to suma pieniężna mogłaby rekompensować. Argumentem na przyznanie sumy pieniężnej nie może być – w ocenie skarżącego kasacyjnie organu – jedynie wskazanie, że organ ten pozostawał w bezczynności. W tym aspekcie argumentację wspierano odesłaniem do przykładów zaczerpniętych z judykatury, akcentując funkcję indemnizacyjną sumy pieniężnej przyznawanej na podstawie art. 149 § 2 Ppsa.
Podczas rozprawy pełnomocnik organu popierał wniesioną skargę kasacyjną, prostując, że w skardze kasacyjnej wadliwie wskazywano na przewlekłość postępowania, a prawidłowo chodzi tu o bezczynność.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów.
Skarga nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, albowiem zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 Ppsa).
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 Ppsa).
A. W pierwszej kolejności wypadnie zauważyć, że autor skargi kasacyjnej błędnie w jej treści wywodzi o tym, jakoby sąd wojewódzki miał wyrokować w przedmiocie przewlekłości postępowania, podczas gdy przedmiotem wyrokowania w sprawie IV SAB/Wa 369/18 była bezczynność Wojewody [...]. Z tego względu wszelkie wywody zawarte w skardze kasacyjnej odnośnie przewlekłości postępowania pozostają w rozziewie z rzeczywistym przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Przyznał to zresztą pełnomocnik organu w trakcie rozprawy przed Sądem. Skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia, której sporządzenie ustawodawca powierza co do reguły fachowemu pełnomocnikowi będącego adwokatem lub radcą prawnym. Zakładać należy przeto pewien oznaczony stopień profesjonalizmu przy jej sporządzaniu, taki fachowy pełnomocnik winien rzetelnie zapoznać się z treścią orzeczenia, które ma być przedmiotem zaskarżenia, a wywodząc skargę kasacyjną umieć odróżniać bezczynność od przewlekłości. Uznając, że to niewątpliwie nietrafne określenie odnośnie "przewlekłości" kilkukrotnie użyte w sporządzonej przez radcę prawnego skardze kasacyjnej jest wynikiem omyłki i niestaranności pełnomocnika organu, przyjąć wypadnie, że w istocie chodzi o zakwestionowanie wyrażonego w zaskarżonym wyroku stanowiska sądu pierwszej instancji, gdy idzie o stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa.
B. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 149 § 1 i § 1 Ppsa w zw. z art. 35 § 3 i § 5 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa, jak również nie jest skuteczny zarzut naruszenia przepisów art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa poprzez przyznanie od organu sumy pieniężnej w kwocie 500 zł.
Z przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 149 § 1 Ppsa wynika, że sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. WSA w Warszawie w kwestionowanym wyroku uwzględniając skargę na bezczynność organu zobowiązał do rozpatrzenia wniosku cudzoziemca w oznaczonym terminie (pkt 1 wyroku), jak również stwierdził bezczynność Wojewody (pkt 2 wyroku). Wyrokując w tym zakresie sąd wojewódzki działał na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 Ppsa. Rzecz jednak w tym, że organ ograniczył zakres zaskarżenia do pkt 3 i 4 wyroku IV SAB/Wa 369/18, nie kwestionując orzeczenia sądu pierwszej instancji w części dotyczącej tak zobowiązania organu do załatwienia rozpatrzenia wniosku cudzoziemca w oznaczonym terminie, jak i samego faktu stwierdzenia bezczynności tegoż organu. W tych okolicznościach wywodzenie przez Wojewodę [...] odnośnie wydania decyzji udzielającej skarżącemu stosownego zezwolenia na pobyt czasowy przez organ jeszcze przed dniem wyrokowania przez sąd wojewódzki, na co powołano się w skardze kasacyjnej, nie mogło mieć znaczenia dla oceny trafności. Dodatkowo ta okoliczność nie wynika z akt sprawy, albowiem w aktach brak stosownej decyzji Wojewody [...]. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 Ppsa), przeto okoliczność wydania decyzji przez organ nie znajduje oparcia w materiale aktowym sprawy.
Tym samym zarzut naruszenia art. 149 § 1 Ppsa nie jest skuteczny.
C. Z przepisu art. 149 § 1a Ppsa wynika, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłość organu jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten określa zatem wyłącznie kompetencję sądu administracyjnego do stwierdzenia "kwalifikowanej" postaci bezczynności lub przewlekłości organu. O tym, czy taka postać uchybienia przepisom prawa wystąpiła rozstrzygać można ad casum uwzględniając realia konkretnej sprawy administracyjnej i podejmowanych w jej toku czynności przez organ.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok odpowiada prawu, gdy idzie o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w aspekcie bezczynności organu. Trafnie sąd pierwszej instancji w motywach swego wyroku eksponował obowiązki organu załatwiającego indywidualną sprawę z zakresu administracji publicznej, wywodząc je z zasady ogólnej szybkości i prostoty postępowania administracyjnego (art. 12 § 1 K.p.a.), przy czym wypadnie zwrócić sądowi a quo uwagę, że sprawa administracyjna nie dotyczyła "wniosku z dnia 14 maja 2009 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania" (s. 3 wyroku IV SAB/Wa 369/18). Jest to oczywisty błąd sądu pierwszej instancji, który jednakowoż nie ma większego znaczenia dla oceny zasadności podstaw kasacyjnych. Z przywoływanych w skardze kasacyjnej, jak również uwzględnionych przez sąd pierwszej instancji przepisów art. 35 § 3 i § 5 K.p.a. wynika odpowiednio, że "Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania" oraz "Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu". W kontekście tych przepisów organ nie wskazał, czy sprawa wywołana wnioskiem skarżącego cudzoziemca była dla tegoż organu szczególnie skomplikowaną, czy też jedynie wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdy zaś idzie o okoliczności, które ewentualnie wyczerpywać miałyby desygnaty pojęć zawartych w art. 35 § 6 K.p.a. ograniczono się do wskazania na dużą liczbę wniosków cudzoziemców i braki kadrowe organu. Taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnoszone przez Wojewodę trudności kadrowe nie oznaczają przyczyn "niezależnych od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 K.p.a., są to bowiem okoliczności pozostające wewnątrz aparatu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2014 r., II OSK 2341/13, LEX nr 1452854). Tak samo należy potraktować przywoływaną "dużą ilość" wniosków cudzoziemców, które ma rozpoznać Wojewoda [...]. Tłumaczenie się organu działaniem ustawodawcy liberalizującego w 2014 r. ustawę o cudzoziemcach, gdy czyni to organ będący zarazem przedstawicielem Rady Ministrów w województwie, a więc podmiotu, który może inicjować zmiany ustawodawstwa, jak również wysokość środków budżetowych przeznaczonych na wykonywanie administracji rządowej, ocenić wypadnie – w kontekście sformułowanych podstaw kasacyjnych – jako nieskuteczne.
Organ przede wszystkim nie zakwestionował ustaleń sądu pierwszej instancji, gdy idzie o sekwencję czynności podejmowanych w sprawie wywołanej źródłowym wnioskiem skarżącego. Wniosek ten wpłynął w dniu 27 listopada 2017 r., pierwszą czynnością Wojewody było wezwanie skarżącego z dnia 11 stycznia 2018 r. o jego uzupełnienie, co nastąpiło w dniu 23 stycznia 2018 r. W dniu 27 lutego 2018 r. Wojewoda zwrócił się do właściwych organów w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o przekazanie stosownych informacji. Przy kilkumiesięcznej bierności tego organu oczekującego na wymagane informacje, dopiero w następstwie ponaglenia pełnomocnika strony, Wojewoda pismem z dnia 25 czerwca 2018 r. wezwał skarżącego o dalsze uzupełnienie wniosku, informując przy tym, że załatwi sprawę do dnia 13 sierpnia 2018 r. Jak wynikać ma z treści skargi kasacyjnej decyzję w przedmiotowej sprawie wydano dopiero w dniu [...] września 2018 r., zatem także po ponad miesiącu od dnia, kiedy to organ zapewniać miał o przewidywanym terminie załatwienia. W tych okolicznościach przyjdzie uznać za sądem wojewódzkim, że bezczynność miała charakter rażący. Okoliczności podane przez organ nie sanują zwłoki i jej charakteru. Istota rażącego naruszenia w niniejszej sprawie nie polega na tym, że oczekiwano na informacje wymagane przepisem art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, ale na tym, że nie uwzględniono treści przepisu art. 109 ust. 4 cyt. ustawy, z którego wynika, że jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w terminach, o których mowa w ust. 2 lub 3 (tj. odpowiednio 30 lub 60 dni), uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12 (CBOSA.nsa.gov.pl), stwierdził - że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przekroczenie ustawowego i maksymalnego zarazem terminu załatwienia sprawy przez organ było znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym pozbawione racjonalnego uzasadnienia.
D. Nie jest trafny drugi zarzut kasacyjny odnośnie naruszenia art. 149 § 2 w zw. z art. 149 § 1 w zw. z art. 154 § 6 Ppsa. Z treści art. 149 § 2 Ppsa wynika, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, zaś przepis art. 154 § 6 Ppsa stanowi wyłącznie, iż grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Bezsporne jest, że przyznana suma pieniężna (500 zł) nie przekracza połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa, tej okoliczności skarżący kasacyjnie organ nie kwestionuje.
Zarzut przyznania skarżącemu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 Ppsa został poparty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacją, według której, skarżący nie doznał żadnej straty czy też uszczerbku. Rzecz jednak w tym, że suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 Ppsa nie ma charakteru odszkodowania, jest to – jak wskazuje się w doktrynie – swoiste zadośćuczynienia za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. J.P. Tarno, w: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, P. Dańczak, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2018, s. 609). W orzecznictwie wskazuje się trafnie, że zastosowanie środka w postaci przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu sądu administracyjnego, a podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy dotyczące stanu bezczynności (por. motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2019 r. II OSK 1009/19, CBOSA.nsa.gov.pl). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy uzasadnione było przyznanie przez sąd wojewódzki na rzecz skarżącego wskazanej w pkt 4 kwestionowanego wyroku sumy pieniężnej.
E. Z tych wszystkich względów i działając na podstawie art. 184 Ppsa oddalono skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło