II OW 3/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-24
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Wawrzyniak, Michał Ruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Oława, Starostą Oławskim a Dyrektorem Generalnym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie ustalenia, czy dana nieruchomość jest nieruchomością rolną oraz czy projektowana zabudowa nie wyłącza jej z produkcji rolnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, ponieważ w analizowanej sprawie nie występuje spór o właściwość w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy administracji publicznej działały w granicach swoich kompetencji, rozstrzygając odrębne sprawy administracyjne dotyczące tej samej nieruchomości, a nie tę samą sprawę.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. G. wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Oława, Starostą Oławskim a Dyrektorem Generalnym KOWR w kwestii ustalenia, czy działka nr [...] jest nieruchomością rolną oraz czy projektowana zabudowa nie wyłącza jej z produkcji rolnej. Wnioskodawca wskazał na sprzeczne decyzje wydane przez te organy, dotyczące warunków zabudowy, pozwolenia na budowę oraz zgody na sprzedaż nieruchomości. Organy administracji oraz NSA uznały, że spór jest pozorny, gdyż każdy z organów działał w ramach swoich kompetencji w odrębnych sprawach.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku T. G. z dnia [...] stycznia 2018 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Oława, Starostą Oławskim a Dyrektorem Generalnym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w przedmiocie wskazania organu właściwego w przedmiocie rozstrzygnięcia czy dana nieruchomość jest nieruchomością rolną postanawia: oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. (data wpływu [...] stycznia 2018 r.) T. G. (dalej jako wnioskodawca) wystąpił o "rozstrzygnięcie pozytywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Oława a Prezesem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (powinno być Generalnym Dyrektorem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 623)) w zakresie ustalenia organu mającego kompetencje do rozstrzygnięcia, czy działka nr [...] obręb M., gmina O. jest nieruchomością rolną oraz rozstrzygnięcia czy projektowana na tej działce zabudowa jest zabudową niepowodującą wyłączenia z produkcji rolnej". Podkreślił, że powyższe organy orzekały we wskazanym zakresie w dwóch różnych postępowaniach administracyjnych prowadzonych w ramach kompetencji tych dwóch organów.
Wnioskodawca w uzasadnieniu wskazał, że na wniosek K. G. Wójt Gminy Oława wydał decyzję nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla budowy siedliska rolniczego na działce rolnej nr [...] obręb M. gmina O. Zdaniem wnioskodawcy, organ rozstrzygnął tym samym, że działka ta jest działką rolną, a projektowana zabudowa nie wyłączy gruntu z produkcji rolnej. Dalej wskazano, że Starosta Oławski na podstawie ww. decyzji wydał ostateczną i prawomocną decyzję (z dnia [...] października 2015 r. Nr [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę siedliska rolniczego.
Wnioskodawca wskazał także, że wystąpił z wnioskiem do Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnej (obecnie Generalnego Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa) o zgodę na sprzedaż działki nr [...] obręb M. gmina O. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes ANR w dniu [...] lipca 2017 r. wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania. W decyzji tej organ wskazał, że przedmiotowa działka nie stanowi nieruchomości rolnej. Nabycie tej działki nie podlega rygorom wynikającym z ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2052 ze zm., dalej jako "ukur"). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]). Według Ministra rozpoczęta realizacja siedliska rolniczego spowodowała, ze działka nr [...] jest całkowicie nieprzydatna do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie. Wskazał on, że wspomniana nieruchomość stanowiłaby dalej nieruchomość rolną, ale tylko wyłącznie w przypadku, gdyby rodzaj wznoszonej na niej zabudowy stanowiła zabudowa zagrodowa.
Wnioskodawca podkreślił, że Wójt Gminy Oława wystąpił do SKO o stwierdzenie nieważności jego decyzji. SKO decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. Tym samym w obrocie prawnym pozostają dwie sprzeczne decyzje zawierające sprzeczne rozstrzygnięcia w zakresie czy dz. nr [...] jest nieruchomością rolną oraz w zakresie czy przedmiotowa zabudowa jest zabudową siedliskową.
Wnioskodawca stwierdził, że to Wójt Gminy jest właściwym rzeczowo do rozstrzygania o charakterze gruntów położonych w danej gminie, bo on wydaje decyzje określające rodzaj podatku odprowadzanego od danej nieruchomości. Wójt potwierdza oświadczenia rolników o prowadzeniu gospodarstwa rolnego na gruntach rolnych danej gminy. Charakter rolny nieruchomości potwierdza fakt wydania decyzji o warunkach zabudowy oraz coroczne decyzje o opodatkowaniu tej nieruchomości podatkiem rolnym. Uznał, że decyzja Prezesa ANR rozstrzyga sprzecznie o charakterze tej nieruchomości rolnej i jest nieważna jako decyzja w sprawie już prawomocnie rozstrzygniętej.
Wnioskodawca uważa, że Prezes ANR jest uprawniony na podstawie art. 2a ust. 4 pkt 1 ukur do rozstrzygania w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości rolnej ale nie ma kompetencji do rozstrzygania w zakresie, czy dana nieruchomość jest nieruchomością rolną. Z argumentacji wnioskodawcy wynika, że charakter nieruchomości został już ustalony w decyzjach o warunkach zabudowy, pozwoleniu na budowę i decyzjach o podatku od nieruchomości i Prezes ANR powinien wziąć wynikające z nich ustalenia pod uwagę, ewentualnie wystąpić o ich podważenie w trybie nadzwyczajnym.
Wnioskodawca uważa, że Prezes ANR wydając decyzję nr [...] naruszył swoje kompetencje. W jego ocenie organ ten miał świadomość braku kompetencji do rozstrzygania o rodzaju nieruchomości rolnej.
Wskazał, że oczywistym jest, iż nieruchomość z wydanym pozwoleniem na budowę siedliska rolnego jest nieruchomością rolną, co wyklucza jej sprzedaż bez zgody Generalnego Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Organ ten powinien wyrazić zgodę na sprzedaż nieruchomości rolnej lub odmówić zgody a nie umarzać postępowanie. Wszedł on w kompetencje Wójta bowiem rozstrzygnął o zmianie rodzaju nieruchomości. "Domyślnie" wyraził zgodę na sprzedaż rozstrzygając o zmianie rodzaju nieruchomości.
W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wnioskodawca rozszerzył swój wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, stwierdzając, że spór dotyczy poza Wójtem Gminy Oława także Starosty Oławskiego. Zarządzeniem z dnia 27 lutego 2018 r. Przewodniczący Wydziału uznał, że spór kompetencyjny dotyczy Wójta Gminy Oława, Starosty Oławskiego oraz Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.
W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa reprezentowany przez Dyrektora Oddziału Terenowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa we Wrocławiu wyjaśnił i szczegółowo opisał jakie były podstawy wydania przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku T. G. o wyrażenie zgody na nabycie przez K. K. nieruchomości składającej się z działki nr [...] o pow. [...] ha położonej w obrębie M., gmina O., powiat o. Powodem takiego rozstrzygnięcia było ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość nie stanowi nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur. Wobec czego nabycie tejże nieruchomości przez K. K. nie podlega rygorom ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, tzn. nie wymaga uzyskania zgody Dyrektora Generalnego KOWR.
Organ w ww. decyzji stwierdził, że nieruchomość nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności rolniczej, co ustalono podczas oględzin nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość nie wykazuje przydatności do prowadzenia działalności rolniczej i uzyskiwania z niej płodów rolnych. Utraciła cechy agronomiczne ze względu na rozpoczętą budowę czterech budynków, która zajmuje większą część powierzchni przedmiotowej działki. Przedmiotowa nieruchomość nie wejdzie w skład gospodarstwa rolnego, gdyż wskazany nabywca takiego gospodarstwa w ogóle nie prowadzi i prowadzić nie zamierza. Nabywca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, którego element mogłoby stanowić nabywane siedlisko, a przedmiotowa nieruchomość nie posiada cech agronomicznych, które powodują, że uzyskanie z niej płodów rolnych jest możliwe.
W świetle przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego Dyrektor Generalny KOWR posiada kompetencje do ustalenia statusu nieruchomości objętej wnioskiem o wyrażenie zgody na zbycie nieruchomości rolnej. Wyraża w formie decyzji administracyjnej zgodę na zbycie nieruchomości rolnej dlatego istotne jest ustalenie czy w danej sprawie przedmiotem nabycia jest właśnie nieruchomość rolna w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur. Stwierdzenie, przy uwzględnieniu warunków wynikających z art. 2 kt 1 ukur, iż dana nieruchomość posiada charakter rolny, uzasadnia zastosowanie przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i przeprowadzenia stosownego postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie nie mają zastosowania przepisy ukur, a co za tym idzie zgoda Dyrektora Generalnego KOWR na nabycie nie jest wymagana.
Organ zauważył, że decyzja o warunkach zabudowy wskazuje na dwufunkcyjne zagospodarowanie działki - zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, (dwa budynki mieszkalne) i pod zabudowę zagrodową (dwa budynki gospodarczo-mieszkalne). Decyzja ta została wydana B. G. prowadzącej gospodarstwo rolne a następnie przeniesiona na K. G. także prowadzącą działalność rolniczą. Przyszły nabywca nie prowadził takiej działalności i nie zamierzał jej prowadzić w przyszłości. Wypis z rejestru gruntów z którego wynika, iż w skład działki wchodzą w całości grunt orne RIVb nie przesądza, że mamy do czynienia z nieruchomością rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur. dane te mają jedynie charakter pomocniczy przy ustalaniu statusu nieruchomości rolnej w oparciu o art. 2 pkt 1 ukur. Dalej organ zauważył, że zaklasyfikowanie przedmiotowej nieruchomości, jako podlegającej obowiązkowi opłaty podatku rolnego na podstawie danych z ewidencji gruntów i klasyfikację użytków rolnych nie dowodzi, że mamy do czynienia z nieruchomością rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur. W ustawie o ukształtowaniu ustroju rolnego ustawodawca nadał pojęciu nieruchomości rolnej znaczenie specjalne, dlatego organ w sprawach o wyrażenie zgody na sprzedaż nieruchomości rolnej jest związany definicją z art. 2 pkt 1 ukur i bada przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (przedmiotowa nieruchomość nie była objęta mpzp) a także fizyczną przydatność gruntu do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.
Przepisy ukur nie przewidują i nie dopuszczają możliwości wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości innej niż rolna, określonej zgodnie z definicją w art. 2 pkt 1 ukur. Ograniczenia w obrocie nieruchomościami dotyczą jedynie nieruchomości rolnych (art. 2a ust. 4 ukur), których status organ określa w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Wbrew twierdzeniom T. G. organ nie mógł wyrazić zgody na sprzedaż nieruchomości nierolnej osobie niespełniającej wymogów ustawy ukur. W przypadku nabywania nieruchomości nierolnej, zgoda Dyrektora Generalnego KOWR nie jest wymagana. Możliwe jest nabycie nieruchomości przez wskazanego przez wnioskodawcę nabywcę, gdyż nieruchomość nie podlega rygorom ukur. Sprzedaż nieruchomości nie została zablokowana. Decyzja organu w żaden sposób nie zablokowała mu możliwości realizacji jego konstytucyjnych uprawnień, rozumianych w tym przypadku jako prawo do dysponowania i rozporządzania swoją własnością.
Minister Rolnictwa i rozwoju Wsi w decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. wyjaśnił, że nie ma podstaw aby przy ustalaniu statusu nieruchomości odwoływać się do definicji zawartych w innych aktach prawnych, ponieważ w ustawie ukur sformułowana została własna definicja nieruchomości rolnej, specjalnie na potrzeby stosowania ustawy.
Organ zauważył, że nie mógł wydać zgody czy odmówić zgody na nabycie przedmiotowej nieruchomości, gdyż rozstrzyganie o możliwości sprzedaży nieruchomości nierolnych, nie leży w kompetencji Dyrektora Generalnego KOWR. Przepisy ukur, na podstawie których Dyrektorowi powierzono wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości, mają zastosowanie tylko i wyłącznie w stosunku do nieruchomości rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur.
Dalej wskazał, że w drodze uchwały Rady Gminy Oława nr [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w obrębie wsi J., M. w gminie O. (Dz. Urz. Woje. Doln. z dnia 22 listopada 2017 r., poz. 4820) dla działki [...] obręb M. (stanowiącej przedmiot sporu) uchwalono miejscowy plan, zgodnie z którym przeznaczona została ona pod teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Organ uchwałodawczy przesądził o charakterze nieruchomości, ustalając dla niej przeznaczenie inne niż rolne.
Organ stwierdził, że dostrzegany przez T. G. spór kompetencyjny jest sporem pozornym. Każdy z organów administracji publicznej wskazanych przez wnioskodawcę działał w granicach swojej właściwości oraz w oparciu o przepisy prawa materialnego, które tę właściwość wyznaczają.
W ocenie organu nie dochodzi w niniejszym przypadku do sporu kompetencyjnego. Żaden ze wskazanych przez wnioskodawcę organów administracji publicznej nie wkroczył w kompetencje i uprawnienia drugiego organu. Każdy orzekał w zakresie swojej właściwości. każdy rozpatrywał inna sprawę administracyjną. Wójt Gminy zajmował się ustaleniem podatku rolnego oraz ustaleniem warunków zabudowy dla konkretnej inwestycji. Starosta Oławski zatwierdzał projekt budowlany i wydawał pozwolenia na budowę, a Dyrektor Generalny KOWR wydawał rozstrzygnięcie w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej.
Sytuacja przedstawiona we wniosku przez wnioskodawcę nie dotyczy tych samych spraw administracyjnych.
W ukur nie ma odesłania do przepisów innych ustaw, na podstawie których należałoby dokonać oceny czy nieruchomość stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur. W celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących statusu nieruchomości będącej przedmiotem postępowania przed Dyrektorem Generalnym KOWR ustawodawca wprowadził legalną definicje, podkreślił zatem, iż decydującym kryterium na gruncie przepisów ukur jest przydatność rolnicza oraz przeznaczenie danej nieruchomości w mpzp na cele rolne.
Starosta Oławski ustosunkowując się w piśmie z dnia [...] marca 2018 r. do przedmiotowego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego stwierdził, że jako organ architektoniczno-budowlany wydał decyzję nr [...] i udzielił pozwolenia na budowę obejmującą budowę: siedlisk zabudowa zagrodowa składająca się z dwóch budynków mieszkalnych dwukondygnacyjnych, niepodpiwniczonych i dwóch budynków gospodarczo-mieszkalnych z użytkowym poddaszem wraz z niezbędną infrastrukturą. Wydanie decyzji było zgodne z wnioskiem K. G. i przedłożonym przez nią projektem budowlanym. Zamierzenie to było zgodne z dołączoną do akt ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. Decyzję tę przeniesiono na B. G.
W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę organ architektoniczno-budowlany nie bada zapisów i ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy. Zawarte w decyzji o warunkach zabudowy zapisy odnoszące się do kwalifikacji danej działki jako rolna lub też nie - również nie podlegają weryfikacji. Takie postępowanie organu architektoniczno-budowlanego stanowiłoby przekroczenie przez niego przyznanych mu prawem kompetencji.
W sytuacji, w której przedłożony przez inwestora projekt spełnia przewidziane w prawie budowlanym warunki uzyskania pozwolenia na budowę, brak jest podstaw, aby organ architektoniczno-budowlany odmówił wydania takiego pozwolenia.
W zakresie zadań organu architektoniczno-budowlanego nie leży w ogóle ocena przeznaczenia działki, na której planowana jest inwestycja. Stąd też Starosta nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia czy dana działka stanowi nieruchomość rolną czy też nie. Oceniając czy planowane przedsięwzięcie jest zgodne z przepisami odrębnymi pozwalającymi na jego lokalizację organ związany jest zapisami decyzji o warunkach zabudowy i zagadnienie to nie podlega jego samodzielnej ocenie.
Starosta zauważył, że w jego ocenie nie istnieje obecnie żaden pozytywny spór kompetencyjny w omawianej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. , dalej jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy jednocześnie uznają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny).
Zdaniem NSA, w zawisłej sprawie nie występuje jakikolwiek spór kompetencyjny pomiędzy Wójtem Gminy Oława, Starostą Oławskim a Dyrektorem Generalnym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w zakresie ustalenia, który z tych organów jest właściwy stwierdzić czy działka nr [...] obręb M., gmina O., której dotyczył wniosek T. G. o wyrażenie zgody przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnej (obecnie Dyrektora Generalnego KOWR) na sprzedaż tej nieruchomości jest nieruchomością rolną oraz rozstrzygnąć czy projektowana na tej działce zabudowa jest zabudową niepowodującą wyłączenia z produkcji rolnej.
Jak już wyżej wspomniano przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Spór taki może powstać w sprawie załatwianej przez organy administracji, należącej do spraw z zakresu administracji publicznej. Podstawowe znaczenie dla wskazania przez Naczelny Sąd Administracyjny organu właściwego do załatwienia sprawy ma poczynienie przez organy administracji ustaleń określających przedmiot sprawy. Przedmiot sprawy określają przepisy prawa materialnego, wskazując konkretne sytuacje w jakich określone w tych przepisach uprawnienia mogą być nadane stronie przez właściwy do tego organ lub sytuacje, w których na stronę zostaną lub mogą być nałożone przez wskazany organ określone prawem obowiązki.
O sporze kompetencyjnym (o właściwość) możemy mówić jedynie w sytuacji, kiedy istnieje pomiędzy organami rozbieżność stanowisk co do zakresu ich kompetencji, w odniesieniu do konkretnej tej samej sprawy administracyjnej, nie ma zaś sporu co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy ( postanowienia NSA: z 10 marca 2006 r. II OW 84/05, z 5 kwietnia 2011 r. II OW 13/11 i z 23 sierpnia 2011 r. II OW 62/11).
Z powyższego wynika, że spór kompetencyjny jest wtedy kiedy co najmniej dwa organy uważają, że w tej samej sprawie określonej tymi samymi przepisami prawa materialnego (ten sam przedmiot sprawy) są właściwe lub niewłaściwe do jej załatwienia. Inaczej, wystąpiła rozbieżność poglądów organów co do ich upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Nie chodzi więc o sytuację kiedy organy są właściwe do załatwienia różnych spraw administracyjnych w oparciu o różne przepisy prawa materialnego ale sprawy te łączy ten sam podmiot występujący w sprawie czy obiekt, którego sprawa dotyczy. Organy będące w sporze muszą wskazywać na ten sam stan faktyczny będący podstawą ich ustaleń i przywoływać te same przepisy prawa materialnego, które będą stanowiły podstawę wydanych przez nie rozstrzygnięć.
W niniejszej sprawie T. G. twierdzi, że zachodzi pomiędzy Wójtem Gminy Oława, Starostą Oławskim a Dyrektorem Generalnym Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa pozytywny spór kompetencyjny co do tego czy nieruchomość oznaczona nr działki [...] położona w obrębie M., gmina O. jest nieruchomością rolną oraz czy zabudowa projektowana na tej działce jest zabudową niepowodującą wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Wskazuje jednocześnie, że rozstrzygnięcia powyższe są tożsamymi rozstrzygnięciami cząstkowymi w różnych postępowaniach prowadzonych w ramach kompetencji tych organów.
Podkreślić należy, że nie sposób mówić o sporze kompetencyjnym (o właściwość) kiedy dwa organy odnoszą się w rzeczywistości do dwu różnych spraw, chociaż dotyczących tej samej strony. Jest to pozorny spór kompetencyjny (o właściwość), gdyż nie ma w takiej sytuacji rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, natomiast istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy ( por. postanowienia NSA: z 24 lipca 2007 r. II OW 25/07, z 22 marca 2011 r. II OW 98/10 i z 10 stycznia 2012 r. II OW 150/ 11).
Z powyższego oraz z argumentacji przywołanej we wniosku o rozstrzygnięcia sporu wynika, że wnioskodawca domaga się wskazania przez NSA organu, który w ramach swojego postępowania ustalił, że wskazywana nieruchomość jest nieruchomością rolną i który ustalił, że zabudowa na tej działce jest zabudową niepowodująca wyłączenia gruntów z produkcji rolnej.
Jak słusznie zauważył Dyrektor Generalny KOWR dostrzegany przez T. G. spór kompetencyjny jest sporem pozornym. Każdy z organów administracji publicznej wskazanych przez wnioskodawcę działał w granicach swojej właściwości oraz w oparciu o przepisy prawa materialnego, które tę właściwość wyznaczają.
NSA zauważa, że Wójt Gminy zajmował się ustaleniem podatku rolnego w ramach swych kompetencji nadanych mu jako organowi podatkowemu na podstawie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku rolnym. Rozstrzygając o warunkach zabudowy dla konkretnej inwestycji planowanej na przedmiotowej działce opierał się o kompetencje nadane mu ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei Starosta Oławski zatwierdzał projekt budowlany i wydawał pozwolenia na budowę w oparciu o kompetencje z ustawy Prawo budowlane. Natomiast Dyrektor Generalny KOWR wydawał rozstrzygnięcie w przedmiocie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej na podstawie kompetencji nadanych mu ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego. Zatem każdy z tych organów wydał odrębną decyzję w zakresie przyznanych mu kompetencji i na podstawie przepisów materialnych odnoszących się w różnych stanach faktycznych i prawnych do tej samej nieruchomości. Taka sytuacja nie uprawnia do twierdzenia, że organy pozostają w sporze kompetencyjnym, który miałby rozstrzygnąć NSA w trybie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Żaden z ww. organów nie twierdzi, że jest właściwym w sprawach określonych na podstawie przepisów prawa materialnego innemu organowi. Organy wydały właściwe sobie decyzje i roszczą sobie praw do załatwienia sprawy innego organu wbrew przyznanych im kompetencji.
Prawidłowo zauważył Dyrektor Generalny KOWR, że sytuacja przedstawiona we wniosku przez wnioskodawcę nie dotyczy tych samych spraw administracyjnych.
Skoro w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego nie ma odesłania do przepisów innych ustaw, na podstawie których należałoby dokonać oceny czy nieruchomość stanowi nieruchomość rolną w rozumieniu art. 2 pkt 1 ukur, to organ w postępowaniu o wyrażeniu zgody na nabycie nieruchomości rolnej oceniał czy dana nieruchomość jest nieruchomością rolną zgodnie z definicją z art. 2 pkt 1 ukur. Organ posługując się tą definicją ustawową miał za zadanie ustalić jaka jest przydatność rolnicza tej nieruchomości oraz czy przeznaczenie danej nieruchomości w mpzp to cele rolne. Wskazywanie, że warunki zabudowy dotyczą siedliska czy pozwolenie na budowę dotyczy siedlisk w zabudowie zagrodowej nie ma znaczenia dla określenia nieruchomości, jako nieruchomości rolnej.
W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że przedmiot sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość powinien być na tyle precyzyjnie sformułowany, aby można było określić sprawę, która ma być rozpoznana. W przeciwnym razie wniosek o rozstrzygnięcie takiego sporu podlega oddaleniu (Tak w postanowieniu NSA z dnia 16 lutego 2004 r., sygn. akt OW 39/04, opublikowanym w ONSAiWSA z 2004 r., nr 1, poz. 17.).
Rozpatrywany wniosek nie wskazuje na istnienie jakiegokolwiek sporu pomiędzy organami administracyjnymi. Każdy z tych organów orzekał w zakresie swojej właściwości w odrębnych sprawach a zatem nie sposób uznać, że wystąpiła rozbieżność pomiędzy organami w zakresie ich kompetencji do rozpoznania tej samej sprawy administracyjnej.
Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 w zw. z art. 4 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło