II OW 42/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr. ) Sędzia del. WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Świątniki Górne o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Świątniki Górne a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie w sprawie z wniosku B. K. i M. D. w przedmiocie wykonania wykopów przez współwłaściciela K. P. na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina S. postanawia: oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne pismem z dnia 14 czerwca 2010 r., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Świątniki Górne a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego–ziemskiego w Krakowie i wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku B. K. i M. D. w przedmiocie wykonania wykopów na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina Świątniki Górne, wykonanych przez K. P. współwłaściciela ww. działek. Jak wynika z akt sprawy, pismami z dnia 30 kwietnia 2010 r., 3 maja 2010 r. oraz 6 maja 2010 r. B. K. oraz pismami z dnia 4 i 6 maja 2010 r. M. D. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie o wykonaniu przez K. P. głębokich wykopów na działce nr [...] we W., co może grozić osunięciem gruntu na sąsiednich działkach, tym bardziej że są to tereny podatne na występowanie ruchów masowych gruntu. Jak wynika z tych pism K. P. na działce nr [...] w kwietniu i maju 2010 r. wykonał głębokie kilkumetrowe wykopy, co spowodowało oberwanie się części stoku na sąsiedniej działce nr [...] i co może stanowić zagrożenie dla stojących budynków, spowodować katastrofę budowlaną. Powyższe działania K. P. autorzy ww. pism określili jako prowadzenie robót budowlanych bez pozwolenia na budowę. W związku z czym wnoszą o przeprowadzenie czynności kontrolnych na podstawie art. 81 ust. 4 i wydanie decyzji na podstawie art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego. B. K. o powyższej sprawie zawiadomił też Wydział Ochrony Środowiska w Starostwie Powiatowym w Krakowie, gdyż działania K. P. spowodowały też zapadnięcie się części terenu, oberwanie skarpy i zniszczenie magistrali wodnej odprowadzającej wody opadowe. Powyższe pismo oraz podobne pismo M. D. Starostwa Krakowski postanowieniami z dnia [...] maja 2010 r., wydanymi na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, powołując w uzasadnieniu postanowienia przepisy art. 69 ust. 1, art. 74, art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego oraz art. 147 k.c., gdyż jego zdaniem wykonanie głębokich wykopów może powodować osuwanie gruntu i katastrofę budowlaną. Postanowieniem Nr 131/2010 z dnia 17 maja 2010 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie uznał się niewłaściwym w sprawie i przekazał do Burmistrza Miasta i Gminy Świątniki Górne, jako właściwego w sprawie, zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019) wyżej wymienione pisma B. K. i M. D. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w dniu 12 maja 2010 r. ustalono w wyniku przeprowadzonej kontroli, iż K. P. wykonał wykopy przy granicy z działką nr [...] od strony północnej i południowej własnego budynku mieszkalnego. Wody gruntowe, występujące na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] zostały odprowadzone do wykonanego przez K. P. sztucznego zbiornika, co doprowadziło do zmiany stosunków wodnych na działce. Zgodnie z art. 4 ustawy z 18.07.2001 r. Prawo wodne, organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami są w szczególności organy samorządu terytorialnego, co wynika z przepisów art. 29 Prawa wodnego. Pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. M. D. złożył zażalenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie z dnia [...] maja 2010 r. Pismem z dnia 14 czerwca 2010 r., Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Świątniki Górne a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wniosku wskazano, powołanie się przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie na art. 29 Prawa wodnego jest bezzasadne, ponieważ odnosi się on do sytuacji, w której właściciel gruntu zmieni stan wody na gruncie, a zwłaszcza kierunek odpływu wód opadowych i wód ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzi wody i ścieki na grunty sąsiednie, co w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Dodatkowo podkreślono, iż intencją wnioskodawców było podjęcie interwencji w sprawie wykopów na działce nr [...] we W., które mogą doprowadzić do uszkodzeń ich budynków, sprawdzenie czy na dokonane wykopy zostały wydane zezwolenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz niezwłoczne wstrzymanie robót prowadzonych przez inwestora. Powołano się na treść art. 69 ust. 1, art. 74 i art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. Pismem z dnia 22 lipca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie złożył odpowiedź na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy Świątniki Górne z dnia 14 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu pisma wskazano, że roboty ziemne skutkujące niwelacją terenu i zmieniające stan wody na gruncie, nie są ani robotami budowlanymi, ani budową w świetle ustawy Prawo budowlane, dlatego brak jest przepisów materialnoprawnych, które dawały podstawę do wydania nakazów niwelacji terenu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponadto z przesłanych akt wynika, że pismem z dnia 24.06.2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadamia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie: "robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina Świątniki Górne". W tym samym piśmie w powyższej sprawie organ wyznaczył na dzień 13 lipca 2010 r. oględziny na terenie ww. działek, o czym zawiadomił W. i B. K. oraz M. i K. P. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. ([...]) wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne odmówił wydania nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego stanu wody na gruncie działki nr [...] położonej w miejscowości W. właścicielom W. i B. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, przekazał sprawę dot. budowy zbiornika wodnego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina Świątniki Górne – należących do M. i K. P. do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu właściwego rzeczowo w tej sprawie zgodnie z art. 83 ust. 3 w związku z art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a. Wniosek Burmistrza Miasta i Gminy Świątniki Górne o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, nie może być rozstrzygnięty merytorycznie przez Naczelny Sąd Administracyjny z następujących powodów. Koniecznym warunkiem wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego lub sporu o właściwość jest wydanie przez jeden z organów będących w sporze ostatecznego postanowienia na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. (postanowienie NSA z 22.12.2008 r., I OW 98/08, ONSAiWSA 2009, nr 6, poz. 105, postanowienie NSA z 12.08.2005 r., II OW 34/2005, ONSAiWSA 2006, nr 2, poz. 40). Tymczasem, jak wynika z przesłanych akt w niniejszej sprawie, na postanowienie Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie z dnia [...] maja 2010 r. M. D. pismem z dnia 7 czerwca 2010 r. złożył zażalenie do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nie wiadomo jak to postępowanie się zakończyło. Tym samym jednak ww. postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. w dacie składania wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, nie miało waloru ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. W związku z powyższym wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego był przedwczesny. Poza tym po skierowaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, miały miejsce zdarzenia niepozostające bez wpływu na żądanie zawarte w powyższym wniosku, o następstwach których nie poinformowano Sądu. Pismem z dnia 24.06.2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego na podstawie art. 61 § 3 k.p.a. zawiadomił W. i B. K. oraz M. i K. P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie: robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina Świątniki Górne. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę dot. zbiornika wodnego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W. gmina Świątniki Górne – należących do M. i K. P. do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu właściwego rzeczowo w tej sprawie zgodnie z art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego. Burmistrz Miasta i Gminy Świątniki Górne decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., wydaną na podstawie art. 29 Prawa wodnego, odmówił wydania nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego stanu wody na gruncie działki nr [...] położonej w miejscowości W. właścicielom W. i B. K. W końcowej części obszernego uzasadnienia powyższej decyzji stwierdzono: "Po przeprowadzeniu analizy wszystkich zebranych dowodów, w tym ekspertyzy, można stwierdzić, że ze względu na usytuowanie działek stron biorących udział w postępowaniu, problem napływu wód z drogi oraz wyżej położonych terenów możliwy jest do rozwiązania tylko przez wykonanie prawidłowej melioracji wszystkich działek zabezpieczającej przed napływem wód, z równoczesnym odprowadzeniem z nich wody. Zgodnie z art. 74 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) "wykonanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do właścicieli gruntu", a właśnie drenowanie jest zaliczone w cytowanej ustawie do melioracji szczegółowych." Ponadto stwierdzono, że w przesłanej dokumentacji znajduje się: – Ekspertyza dotycząca wpływu wykonania niwelacji terenu na działce nr [...] oraz odprowadzenia wód powierzchniowych i opadowych z tej działki na zmianę stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] w miejscowości W., wykonana na zlecenie Urzędu Miasta i Gminy Świątniki Górne przez mgr inż. K. A. rzeczoznawcę budowlanego w zakresie budownictwa wodnego, w czerwcu 2010 r., – dokumentacja geotechniczna dla działki nr [...] i [...] w W. k. K., wykonana na zlecenie M. i K. P., przez mgr inż. L. W. i mgr inż. B. G. biegłych z zakresu geologii, w maj/czerwiec 2010 r., – opinia budowlana warunków geotechnicznych na działce nr [...] w gminie Świątniki Górne obręb W., wykonana na zlecenie B. K. – właściciela działki, przez dr hab. inż. B. W. [...], w maju 2010 r. O powyższych opiniach i ekspertyzach organ wnoszący o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, nie informował Sądu, a powinny mieć one niewątpliwie wpływ na dalsze działania organów będących rzekomo w sporze, chociaż nie wynika to z akt przesłanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie. Jak z powyższej analizy akt sprawy wynika, po skierowaniu przez Burmistrza Miasta i Gminy Świątniki Górne w dniu 17 czerwca 2010 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, miało miejsce szereg zdarzeń, które powinny być znane i wzięte pod uwagę przez Burmistrza Miasta i Gminy Świątniki Górne, zanim ten wystąpi do Sądu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Tymczasem jak można wnosić z treści wniosku z dnia 14 czerwca 2010 r., organ występujący do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego o powyższych okolicznościach sprawy nie wiedział bądź występując z wnioskiem pominął je jako nie mające znaczenia dla sprawy. W tym stanie rzeczy wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest przedwczesny i nieuzasadniony. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 4 i art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.