II OZ 1086/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1343/24 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1343/24 w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1343/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 marca 2025 r. II SA/Rz 1343/24 w sprawie ze skargi H. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 5 sierpnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w piśmie z 10 kwietnia 2025 r., sprecyzowanym pismem z 30 kwietnia 2025 r., skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 marca 2025 r., wydanego w sprawie II SA/Rz 1343/24, Uzasadniając zgłoszone żądanie podniosła, że przeoczyła złożenie wniosku ponieważ zbiegło się to ze złożeniem wniosku w innej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie. Podniosła ponadto, że nie została wezwana na posiedzenie Sądu i nie została poinformowana o konieczności złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał przepisy art. 86 § 1, art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., a następnie wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Odpis sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 19 marca 2025 r. II SA/Rz 1343/24 został doręczony skarżącej 25 marca 2025 r., a zatem termin przewidziany na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 8 kwietnia 2025 r. Skarżąca zwróciła się zaś o sporządzenie uzasadnienia wyroku z uchybieniem terminu w piśmie z 10 kwietnia 2025 r. Mając na uwadze okoliczności wskazane przez skarżącą Sąd stwierdził, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony, bowiem nie uprawdopodabniały one braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z akt sądowych wynika, że wraz z odpisem sentencji wyroku skarżącej doręczono pouczenie o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę może zostać sporządzone na wniosek strony złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku. Skarżąca miała zatem wiedzę o konieczności złożenia stosownego wniosku, co potwierdza fakt uiszczenia 26 marca 2025 r. opłaty w wysokości 100 zł, tytułem "sygn. akt II SA/Rz 1343/24". Sąd z urzędu ustalił, że w sprawie I SA/Rz 608/24 skarżąca skutecznie złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego 13 marca 2025 r., wskazując jednak wyłącznie sygnaturę I SA/Rz 608/24. Miała zatem wiedzę o sposobie i terminie złożenia takiego wniosku. Zdaniem Sądu, okoliczność wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym również nie uprawdopodobniła braku winy skarżącej, bowiem została ona poinformowana o wniosku o rozpoznanie sprawy w tym trybie, sformułowanym w odpowiedzi na skargę i nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W piśmie Sądu z 10 października 2024 r. zawarto pouczenie, że w postępowaniu uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron. W konsekwencji brak jest również podstaw do przyjęcia, że o konieczności złożenia stosownego wniosku o sporządzenie uzasadnienia skarżącą winien poinformować telefonicznie pracownik Sądu, jako że złożenie takiego wniosku jest prawem strony a nie jej obowiązkiem. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła H. N. wskazując, że uchybienie terminowi nastąpiło ze względu na niekorzystny zbieg okoliczności wynikający z nałożenia się dwóch spraw sądowych dotyczących różnych problemów. Argumentowała, że chociaż uiściła obydwie opłaty to umknęło jej uwadze dołączenie oddzielnego pisma w drugiej sprawie. Wskazała również, że jest osobą w podeszłym wieku (76 lat). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. W świetle orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ocena co do braku winy w uchybieniu terminu powinna być dokonana z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienia NSA z dnia: 4 kwietnia 2024 r. II OZ 170/24; 20 stycznia 2015r. II GZ 896/14; 20 listopada 2024 r. II OZ 643/24). Zgodzić się należało z wnioskami Sądu Wojewódzkiego, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które by uprawdopodobniły brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Uwzględniając okoliczności sprawy należało przyjąć, że przy zachowaniu staranności była ona w stanie złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku z zachowaniem terminu ustawowego. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżąca uzyskała na piśmie pouczenie o terminie, w którym można złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. Bez znaczenia był zatem fakt, iż sprawa była rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, o czym skarżąca była również poinformowana. Przyznane przez skarżącą "przeoczenie" terminu do złożenia wniosku świadczy o braku staranności wymaganej przy czynnościach związanych z postępowaniem sądowym. Jeżeli zaś z racji wieku skarżąca ma trudności z podejmowaniem działań prawnych, to powinna skorzystać z odpowiedniej pomocy. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że skarżąca nie wskazała takich wyjątkowych okoliczności, czy nagłych zdarzeń, które mogły skutkować przeszkodą w zachowaniu terminu wymaganego w myśl art. 141 § 2 p.p.s.a. Z tych względów twierdzenia zawarte w zażaleniu nie mogły podważyć prawidłowej oceny Sądu Wojewódzkiego. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. ----------------------- 2