II OZ 1100/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 641/15 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego. Zarządzeniem z dnia 29 maja 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Pismo z wezwaniem do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 czerwca 2015 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie uiścił wpisu, nie złożył również wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę K. S. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 21 lipca 2015 r. W dniu 22 lipca 2015 r. (data nadania przesyłki na poczcie) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że przyczyną uchybienia terminu była konieczność sprawowania opieki nad matką w podeszłym wieku, która w tym okresie była hospitalizowana z rozpoznaniem m.in. miażdżycy kończyn dolnych oraz martwicy. Stan zagrażający życiu matki wymagał spędzania przez skarżącego większości czasu w szpitalu. Trudna sytuacja rodzinna spowodowała uchybienie terminu do uiszczenia wpisu, uniemożliwiła trzeźwe myślenie o bieżących sprawach. Do wniosku skarżący dołączył dowód uiszczenia wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu. Sąd wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Podana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu polega w istocie na zapomnieniu o obowiązku uiszczenia wpisu. Zapomnienie o obowiązkach związanych z prowadzeniem bieżących spraw nie jest zasadniczo okolicznością, która świadczy o braku winy, a wręcz przeciwnie. Można jednak przychylić się do argumentacji skarżącego, że nagła konieczność roztoczenia opieki nad członkiem rodziny znajdującym się w szpitalu w bardzo poważnym stanie, usprawiedliwia uchybienia w załatwieniu spraw codziennych. Problem sprowadza się jednak to tego, że twierdzenia skarżącego nie są niczym poparte. Ustawa nie wymaga dowodu braku winy, ale jego uprawdopodobnienia. Trzeba więc poprzeć twierdzenia czymś, co je uwiarygodni – np. zaświadczeniem czy innym dokumentem. Skarżący żadnego dokumentu nie przedstawił, jego twierdzenia pozostają niestety gołosłowne. Nie da się ich zweryfikować. Nie wiadomo, od kiedy matka przebywa w szpitalu, nie wiadomo, jak poważny był jej stan, czy przebywa w szpitalu nadal, czy tez została wypisana (w tym kontekście pozostaje tylko stwierdzenie skarżącego, że matka nadal jest hospitalizowana, również nie poparte żadnym dokumentem). W ocenie sądu uzyskanie takiego dokumentu, potwierdzającego prawdziwość okoliczności powoływanych przez skarżącego nie jest nadmiernie utrudnione. Nawet jeśli nie ma wypisu, bo matka nadal przebywa w szpitalu, można uzyskać jakiekolwiek inne zaświadczenie czy podobny dokument. Od tego postanowienia skarżący złożył zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 i 87 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez jego winy. Wskazał m.in., że odpowiednie dokumenty ze szpitala może uzyskać tylko pacjent, nie zaś osoba trzecia, a matka skarżącego nie była w tym czasie w stanie tego uczynić ze względu na stan zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd może postanowić o przywróceniu terminu do dokonania czynności sądowej na wniosek strony, o ile do uchybienia terminu doszło bez jej winy. Z kolei zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Z wnioskiem należy wystąpić w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), a wraz z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 p.p.s.a. jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej (por. postanowienie NSA z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II OZ 553/14). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący uchybił termonowi do uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu zostało mu doręczone 3 czerwca 2015 r., a siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał 10 czerwca 2015 r. Skarżący w tym czasie nie uiścił wymaganego wpisu. Wskazać należy, że skarżący spełnił przesłanki przywrócenia terminu w postaci jednoczesnego dokonania czynności, w stosunku do której uchybiono terminu do jej wykonania – wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu opłacił wpis od skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony z siedmiodniowym terminie od ustania przyczyny uchybienia, gdyż z postanowienia z 15 lipca 2015 r. doręczonego 21 lipca 2015 r., którym odrzucono skargę skarżącego ze względu na brak wpisu od niej, skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu, a 22 lipca 2015 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący nie wykazał jednak, że uchybienie terminu nie było spowodowane z jego winy. Skarżący jako przyczynę uchybienie terminu wskazuje konieczność opiekowania się matką, która była hospitalizowana. Na poparcie tego twierdzenia załączył kartę informacyjna ze szpitala, jednakże dopiero przy zażaleniu. Karta ta obejmuje okres od 18 czerwca 2015 r. do 4 sierpnia 2015 r., a więc czas po upływie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, który minął 10 czerwca 2015 r. Karta ta w żaden sposób nie uprawdopodabnia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu, gdyż wynika z niej, ze hospitalizacja matki skarżącego nastąpiła po tym, jak upłynął już do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący zatem nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, gdyż wskazywana przez niego przyczyna uchybienia terminu i przedłożone na poparcie tego twierdzenia dokumenty są ze sobą rozbieżne. Uchybienie terminu musiało zatem wynikać z innych przyczyn, co do których skarżący nie uprawdopodobnił jednak braku winy, a nawet ich nie wskazał. Dlatego też wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.